1. Định nghĩa và cơ sở lý luận của phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Theo quy định của pháp luật căn cứ tại Khoản 2 Điều 3 Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về thẩm định giá tài sản vô hình ban hành kèm theo Thông tư 37/2024/TT-BTC thì tiền sử dụng tài sản vô hình là khoản phí mà bên sử dụng tài sản vô hình phải trả cho chủ sở hữu tài sản vô hình để được quyền sử dụng tài sản đó trong một khoảng thời gian nhất định. Có nhiều loại tài sản vô hình khác nhau có thể phát sinh tiền sử dụng bao gồm:
- Sáng chế: tiền sử dụng cho việc sử dụng công nghệ được cấp bằng sáng chế trong sản xuất sản phẩm.
- Nhượng quyền thương mại: phí nhượng quyền thương mại cho việc sử dụng thương hiệu, logo và bí quyết kinh doanh của một doanh nghiệp khác.
- Thương hiệu: phí cấp phép cho việc sử dụng thương hiệu của một công ty khác
- QUyền tác giả: tiền bản quyền cho việc sử dụng tác phẩm âm nhạc, văn học hoặc nghệ thuật
- Giấy phép phần mềm: phí cấp phép cho việc sử dụng phần mềm được bảo vệ bản quyền.
Cơ sở lý luận: Giá trị tài sản vô hình được xác định bởi khả năng mang lại lợi ích kinh tế cho chủ sở hữu trong tương lai. Khác với tài sản hữu hình, tài sản vô hình không có hình dạng vật lý cụ thể nhưng nó có thể mang lại giá trị cho doanh nghiệp thông qua nhiều cách thức khác như, ví dụ như:
- Tăng doanh thu: Nhãn hiệu, bằng sáng chế, bí quyết kinh doanh,... có thể giúp doanh nghiệp thu hút thêm khách hàng, tăng giá bán sản phẩm/ dịch vụ, mở rộng thị trường
- Giảm chi phí: Phần mềm, hệ thống quản lý,.. có thể giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình, tiết kiệm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả hoạt động.
- Tạo ra lợi thế cạnh tranh: Thương hiệu uy tín, đội ngũ nhân viên chất lượng cao,.. có thể giúp doanh nghiệp tạo ra sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh và thu hút khách hàng tiềm năng.
2. Các bước thực hiện phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Hiện nay, chưa có cụ thể điều luật nào liệt kê về các bước thực hiện phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình. Các bước thực hiện phương pháp này được liệt Minh Khuê tham khảo thu thập các tài liệu và dựa theo Thông tư số 37/2024/TT-BTC bạn đọc có thể tham khảo quy trình sau:
Bước 1: Phân tích thị trường và xác định các giải pháp thay thế
- Xác định các giải pháp thay thế:
+ Liệt kê tất cả các giải pháp thay thế có thể cho tài sản vô hình đang được thẩm định giá.
+ Cân nhắc các giải pháp thay thế có chức năng, hiệu suất và chất lượng tương đương
+ Xem xét các giải pháp thay thế mới nổi và các công nghệ tiên tiến
Bước 2: Dự báo dòng tiền tiết kiệm được
- Dự báo dòng tiền thu được:
+ Ước tính doanh thu gia tăng hoặc tiết kiệm chi phí dự kiến sẽ đạt được khi sử dụng tài sản vô hình
+ Xem xét các yếu tố như tăng năng suất, hiệu quả, lợi thế cạnh tranh và tiết kiệm chi phí
+ Sử dụng dữ liệu lịch sử, dự báo thị trường và giả định hợp lý để dự báo dòng tiền thu được
- Dự báo chi phí sử dụng tài sản vô hình:
+ Ước tính tất cả các chi phí liên quan đến việc sử dụng tài sản vô hình, bao gồm chi phí bảo trì, sửa chữa, nâng cấp và đào tạo.
+ Xem xét các yếu tố như giá trị của tài sản vô hình và chi phí tháo dỡ hoặc thanh lý;
+ Sử dụng dữ liệu lịch sử và giả định hợp lý để dự báo chi phí sử dụng tài sản vô hình.
- Xác định dòng tiền tiết kiệm được:
+ Trừ chi phí sử dụng tài sản vô hình khỏi dòng tiền thu được để xác định dòng tiền tiết kiệm được trong mỗi năm
+ Biểu diễn dòng tiền tiết kiệm được theo dạng bảng biểu hoặc biểu đồ để dễ dàng so sánh và phân tích.
Bước 3: Chiết khấu dòng tiền tiết kiệm được:
- Chọn tỷ lệ chiết khấu:
+ Xác định tỷ lệ chiết khấu phù hợp phản ánh chi phí vốn và rủi ro liên quan đến khoản đầu tư vào tài sản vô hình.
+ Xem xét các yếu tố như tỷ lệ lợi nhuận yêu cầu, rủi ro kinh doanh và rủi ro thanh khoản.
+ Sử dụng các phương pháp chiết khấu tiêu chuẩn để xác định tỷ lệ chiết khấu phù hợp
- Chiết khấu dòng tiền tiết kiệm được về giá trị hiện tại:
+ Sử dụng tỷ lệ chiết khấu đã chọn để chiết khấu dòng tiền tiết kiệm được trong mỗi năm về giá trị hiện tại.
+ Có thể sử dụng máy tính tài chính hoặc bảng tính điện tử để thực hiện các phép tính chiết khấu.
+ Giá trị hiện tại của dòng tiền tiết kiệm được đại diện cho giá trị ròng của khoản đầu tư vào tài sản vô hình tại thời điểm hiện tại.
Bước 4: Xác định giá trị thẩm định của tài sản vô hình:
- Cộng giá trị hiện tại của dòng tiền tiết kiệm được:
+ Cộng giá trị hiện tại của dòng tiền tiết kiệm được trong tất cả các năm dự báo để xác định giá trị thẩm định tổng thể của tài sản vô hình.
+ Giá trị này đại diện cho giá trị tối đa mà một nhà đầu tư có lý trí nên trả cho tài sản vô hình dựa trên dòng tiền tiết kiệm dự kiến trong tương lai.
- Xem xét các yếu tố định tính:
+ Ngoài phân tích dòng tiền thì xem xét các yếu tố định tính có thể ảnh hưởng đến giá trị thẩm định của tài sản vô hình.
+ Các yếu tố định tính bao gồm chất lượng thương hiệu, bí quyết kỹ thuật, lợi thế cạnh tranh và rủi ro pháp lý.
+ Điều chỉnh giá trị thẩm định dựa trên đánh giá định tính của các yếu tố này
3. Nội dung phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Theo quy định của pháp luật căn cứ tại Điều 10 Chuẩn mực thẩm định định giá Việt Nam về thẩm định giá tài sản vô hình ban hành kèm theo Thông tư 37/2024/TT-BTC thì nội dung của phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình thì phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình được áp dụng để xác định giá trị của tài sản vô hình dựa trên giá trị hiện tại của dòng tiền sử dụng tài sản vô hình mà tổ chức, cá nhân nhận được khi cho phép sử dụng tài sản vô hình.
Phương pháp này hoạt động dựa trên giả định rằng tổ chức hoặc cá nhân không sở hữu tài sản vô hình sẽ phải trả tiền để sử dụng nó. Do đó, giá trị tài sản vô hình được tính toán bằng cách xác định số tiền tiết kiệm được nếu tổ chức hoặc cá nhân đó sở hữu tài sản vô hình.
Lưu ý: Việc tính toán dòng tiền sử dụng tài sản vô hình, thuế, chi phí duy trì và các khoản chi phí hỗ trợ khác cần phải nhất quán.
- Nếu tổ chức, cá nhân sở hữu tài sản vô hình chịu trách nhiệm chi trả chi phí duy trì thì cần tính đến các chi phí này khi xác định dòng tiền sử dụng tài sản vô hình và dòng tiền trả để sử dụng tài sản vô hình.
- Ngược lại, nếu chi phí duy trì không được bao gồm trong tiền sử dụng tài sản vô hình thì cần loại bỏ chi phí này.
4. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Hiện nay, không có điều luật cụ thể nào nói về ưu điểm và hạn chế của phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình. Bạn đọc có thể tham khảo về phần trình bày sau:
Ưu điểm:
- Phương pháp này cung cấp một cách tiếp cận có căn cứ để xác định giá trị tài sản vô hình.
- Phương pháp này có thể được áp dụng cho nhiều loại tài sản vô hình khác nhau
- Phương pháp này tương đối dễ hiểu và áp dụng
Nhược điểm:
- Việc dự báo dòng tiền sử dụng tài sản vô hình có thể khó khăn và không chính xác.
- Tỷ lệ chiết khấu phù hợp có thể khó xác định.
- Phương pháp này không phù hợp với các tài sản vô hình không tạo ra dòng tiền trực tiếp.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Tài sản cố định vô hình là gì?
Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Nội dung phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.
