Thanh Hải là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca Việt Nam. Tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ là một trong những tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ đặc biệt là ba khổ thơ đầu.
1. Dàn ý phân tích ba khổ thơ đầu bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
A. Mở bài
Giới thiệu tác giả tác phẩm và ba khổ thơ đầu
B. Thân bài
- Khổ 1: hình ảnh mùa xuân của thiên nhiên
- Các hình ảnh dòng sông xanh, bông hoa tím biếc, con chim chiền chiện tất cả là một bức tranh xuân thiên nhiên tươi đẹp tràn đầy sức sống
- Tâm trạng của tác giả trân trọng nâng niu sự sống, tác giả say đắm trong mùa xuân của thiên nhiên đất nước
- Khổ 2, 3: mùa xuân của đất nước con người
- Hình ảnh người cầm súng, người lao động tác giả đã nhắc đến hai đối tượng chính phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc
- Hình ảnh lộc là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo và hình ảnh ẩn dụ hình ảnh đất nước bốn nghìn năm vất vả và gian lao gợi lại một quá trình xây dựng nước và giữ nước khó khăn của cả dân tộc
- Tác giả đã vẽ ra trước mắt người đọc một mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đầy tươi đẹp rộn ràng
C. Kết bài
khẳng định giá trị của ba đoạn thơ
2. Phân tích ba khổ thơ đầu Mùa xuân nho nhỏ
Thanh Hải là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca Việt Nam. Ông đã để lại cho nền văn học Việt Nam rất nhiều những tác phẩm đặc biệt. Trong số đó phải nhắc tới tác phẩm mùa xuân nho nhỏ. Đó là bức tranh thiên nhiên đẹp tuyệt vời. Qua đó làm nổi bật lên hình ảnh mùa xuân của đất nước điều đó được thể hiện rõ nét qua ba khổ thơ đầu.
Tác phẩm được ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt khi nhà thơ sắp vĩnh biệt cuộc đời. Nhưng khi đọc bài thơ ta không hề cảm nhận được đấy là một người sắp tạm biệt cuộc đời mà đó là một hồn thơ trẻ trung năng động, tràn đầy nhiệt huyết và khao khát sống. Bài thơ có cấu tạo theo mạch cảm xúc dạt dào của các tác giả bằng sự quan sát tinh tế và giác quan nhạy bén nhưng hơn thế là một tấm lòng yêu quê hương, đất nước tha thiết. Nhà thơ đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên về quê hương đất nước thật nhẹ nhàng, đằm thắm, giản dị nhưng cũng hết sức thơ mộng.
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Đất nước 4000 năm
Vất vả và gian nao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Mở đầu bài thơ chính là khung cảnh mùa xuân hiện ra với một nét đẹp bình dị, đơn sơ nhưng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Mùa xuân của Thanh Hải hiện lên không phải với cành đào, với những nụ mai vàng mà chỉ đơn giản là một bông hoa tím mọc dại giữa dòng sông. Cành hoa nghiêng mình xuống mặt nước để làm nổi bật lên khung cảnh đất trời in bóng dưới lòng sông. với những gam màu sắc thật nhẹ nhàng mà hài hòa nhưng cũng thật dễ thương, tác giả đã tạo nên bức tranh mùa xuân một nét riêng với phong cách của mình.
Màu sắc ấy đã được tô vẽ và bức tranh thật khéo léo tài tình, làm cho chúng ta có thể hình dung ra ngay trước mắt một bông hoa tím biếc nhỏ xinh nhưng cũng đủ để nhuộm tím cả đất trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống. Màu tím ấy khẽ lay động theo những ngọn gió xuân đã thổi lên từ dòng sông mát rượi.
Cảnh vật mùa xuân trong bài thơ rất bình dị, đơn sơ, thăng trầm, tĩnh lặng giống với mảnh đất miền trung quê hương của tác giả. Như chúng ta đã biết xứ Huế vốn nổi tiếng mộng mơ với núi Ngự, sông Hương, với những điệu hò thì bây giờ càng thêm xinh đẹp dưới ngòi bút tô vẽ của Thanh Hải.
Hai câu thơ đầu chúng ta không hề nghe thấy một âm thanh nào nhưng tới những dòng thơ tiếp theo, chúng ta nhận thấy được những âm thanh và cuộc sống sinh động
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Bức tranh thiên nhiên ấy đẹp hẳn lên và cũng trở nên độc đáo hơn có sự pha trộn giữa sắc màu. Đọc đến đây có thể chúng ta thắc mắc con chim chiền chiện gì mà hót vang trời. Thực ra khoảng trời ấy chính là khoảng không gian riêng tư của tác giả, đó là khoảng không gian trong tim của tác giả và chỉ có một mình tác giả mới cảm nhận và nghe thấy được.
Tâm hồn nhà thơ nhỏ bé trước đất trời rộng lớn. Cũng chính vì vậy mà tất cả mọi cảnh vật của tâm hồn ấy cũng trở nên nhỏ bé và dễ thương. Con chim nhỏ của mùa xuân nhỏ trong một không gian nhỏ. Nhưng chính cái nhỏ ấy góp phần tạo nên được nét độc đáo của câu thơ. Tâm hồn ấy, trái tim ấy tuy nhỏ nhưng chỉ chính nó mới cảm nhận được hết mùa xuân của đất trời, của vũ trụ thiên nhiên và giờ đây tiếng chim lại vang lên. Nhà thơ Thanh Hải say mê với tiếng chim và dường như trước mắt nhà thơ xuất hiện những giọt long lanh nhẹ nhàng rơi xuống.
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Giọt long lanh có thể là giọt nắng, giọt sương, giọt hạnh phúc hay giọt xuân đang êm đềm rơi xuống cánh chim chiền chiện. Đó có lẽ chính xác hơn cả là tiếng chim chiền chiện mà chỉ có một mình tác giả cảm nhận và trông thấy được.
Nhìn được những hình ảnh mà mắt thường không thể thấy, có lẽ nhà thơ Thanh Hải đã dùng con mắt thơ để cảm nhận để từ đó trân trọng hơn những món quà mà mùa xuân ban tặng. Tác giả đã đưa tay ra hứng để đón lấy những điều may mắn, tốt đẹp và lộc của mùa xuân ban tặng cho tâm hồn mỗi con người và đặc biệt là cho nhà thơ. Nếu như khổ thơ thứ nhất của bài thơ mở ra khung cảnh mùa xuân của thiên nhiên thì khổ thơ thứ hai mở ra khung cảnh mùa xuân của đất nước
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Với những hình ảnh biểu tượng người cầm súng, người ra đồng chúng ta dễ dàng nhận thấy đó chính là hai hình ảnh biểu tượng cho hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng của đất nước ta. Ở thời điểm bài thơ ra đời cũng là lúc vừa chiến đấu ở tiền tuyến vừa lao động sản xuất để xây dựng hậu phương vững chắc.
Đặc biệt hình ảnh người cầm súng lại đi liền với hình ảnh lộc rất đầy quanh lưng đã gợi cho người đọc liên tưởng đến những vòng lá ngụy trang của người chiến sĩ trên đường hành quân ra trận. Với hình ảnh người đã đồng được kết hợp với hình ảnh lộc trải dài thương mạ gợi đến sự liên tưởng của những cánh đồng xanh tươi, màu mỡ. Tất cả những hình ảnh ấy tạo nên một bức tranh thiên nhiên mùa xuân đầy màu sắc, tươi mới.
Những hình ảnh đó đã gợi lên quang cảnh mùa xuân tươi đẹp, đồng thời cũng gợi lên thành quả công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Khổ thơ khép lại với những dòng thơ sử dụng điệp từ "tất cả", "hối hả", "xôn xao" làm cho nhịp thơ trở nên gấp gáp. Một nhịp sống sôi động hối hả khẩn trương trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước.
Và để rồi trước khung cảnh tươi đẹp và tràn đầy sức sống của mùa xuân đất nước, tác giả đã bày tỏ niềm tự hào niềm tin của mình vào một tương lai tươi sáng
Đất nước 4000 năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Tác giả đã nhắc lại chặng đường 4000 năm lịch sử của đất nước. Từ đó cho thấy chặng đường dựng nước và giữ nước của dân tộc ta là một chặng đường đầy những gian nan, khó khăn và thử thách. Với hình ảnh so sánh đất nước như vì sao đã mở ra nhiều lien tường độc đáo, giàu ý nghĩa. Hình ảnh so sánh ấy gợi lên nguồn sáng trường tồn mãi với không gian, thời gian. Với cụm từ "cứ đi lên phía trước" khép lại khổ thơ như một lời khẳng định một sự thể hiện ý chí, lòng quyết tâm và niềm tin của nhà thơ và cả dân tộc vào tương lai tươi sáng, tốt đẹp của quê hương, đất nước.
Đọc ba khổ đầu của bài thơ ta cảm nhận được một tâm hồn nhiều niềm tin và yêu tha thiết cuộc sống của nhà thơ Thanh Hải.
Trên đây là mẫu phân tích ba khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn.
