Tóm tắt tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Phùng - nhân vật chính và cũng là nhân vật góc nhìn để tác giả viết lên câu chuyện Chiếc thuyền ngoài xa. Phùng là một nghệ sĩ nhiếp ảnh gia, có chuyến công tác theo lời mời đến vùng biển miền Trung đầy nắng và gió để thực hiện bộ ảnh cho tờ lịch năm mới. Tại vùng biển miền trung này, Phùng đã gặp được cảnh đẹp mà mình mong muốn, Phùng đã ghi lại được khoảnh khắc đó, hình ảnh biển và con thuyền ngoài xa trong làn sương mờ, một hình ảnh thiên nhiên thơ mộng, hiếm có. Anh cho rằng đó là một cảnh đẹp "đắt giá". Nhưng, ngay khi con thuyền vào bờ, trái ngược với cảnh thơ mộng con thuyền mang lại lúc nãy là cảnh tượng đáng buồn. Người đàn ông trên con thuyền đã lôi vợ lên bờ và đánh vợ, đứa con trai vì bảo vệ mẹ nên đã đánh lại cho nó. Phùng cảm thấy bất bình trước cảnh tượng đó và đã nhanh chóng tiến đến can ngăn. Tuy nhiên, không may Phùng đã bị người đàn ông đó đánh đến mức bị thương. Bạn cũ của Phùng, Đẩu đã mời người đàn bà đến chánh án huyện những chị ta vẫn một mực không bỏ chồng. Với bộ ảnh chiếc thuyền lung linh, thơ mộng trên tay, Phùng rời đi với hình ảnh người đàn bà bị chồng đánh đập cứ hiện hữu trong đầu.

 

Phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa chọn lọc hay nhất

Mẫu 1

Nguyễn Minh Châu là một nhà văn có ảnh hưởng quan trọng đối với nền văn học Việt Nam trong giai đoạn 1954-1975. Với những tác phẩm chứa đựng những triết lý, những chiêm nghiệm về cuộc sống sâu sắc. Và một tác phẩm thành công nổi bật đó là tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa, được nhiều thế hệ học sinh nhắc lại không chỉ vì là tác phẩm thuộc chương trình phổ thông mà còn bởi vì đây là một tác phẩm mang đậm phong cách tự sự triết lý của ông.

"Chiếc thuyền ngoài xa" nghe đến cái tên thôi cũng có thể liên tưởng tới hình ảnh một chiếc thuyền đang từ từ tiến vào bờ biển, từ xa chiếc thuyền trông thật nhỏ bé, để rồi hiện dần lên hình dáng to lớn khi tiến vào bờ. Và cũng vì tên tác phẩm mà hình ảnh chiếc thuyền được nhắc tới xuyên suốt từ đầu đến cuối tác phẩm. Đó là hình ảnh chiếc thuyền trong bộ sưu tập "thuyền và biển" của Phùng. Đó là hình ảnh chiếc chuyền  "mới đóng xong vẫn còn thơm mùi gỗ lẫn mùi dầu rái", "một nhóm chừng dăm bảy chiếc thuyền vó vừa tắt đèn",... và sự xuất hiện của "Chiếc thuyền ngoài xa" thật sự "một chiếc thuyền lướt vó... đang chèo thẳng vào trước mặt tôi". Những chiếc thuyền xuất hiện nhiều lần như là linh hồn của tác phẩm, hiện lên rất chân thực dưới những dòng văn của tác giả Nguyễn Minh Châu.

Chiếc thuyền ngoài xa là một chiếc thuyền với: "Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu trời sương mù trắng như sữa pha đôi chút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ em ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ". Một hình ảnh đơn giản, như một bức tranh bằng mực tàu của một danh họa thời cổ, tất cả những hình ảnh đó cộng với cảnh mây trời, biển cả, hiện lên trước mặt một người nghệ sĩ. Và thật may mắn khi đã được thu lại vào ống kính người nghệ sĩ,nhiếp ảnh gia Phùng của chúng ta, tuyệt đẹp đến mức nó "được treo ở rất nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật".

Chiếc thuyền ngoài xa là một tác phẩm nghệ thuật toàn diện, kiều diễm của biển và thuyền. Sự đơn sơ của cảm vật Việt Nam được người Việt Nam chúng ta vô cùng trân trọng khi thưởng thức bức ảnh đó, những người sành nghệ thuật sẽ có cảm giác như thế nào khi chiêm ngưỡng tất cả những màu sắc, đường nét, bố cục đó. Hẳn sẽ là những cảm giác "trở nên bối rối", "trái tim như có cái gì bóp thắt vào" và "khám phá cái chân lý của sự hoàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn"... như cảm giác mà "tôi" đã từng có.

Song, đó chỉ là những vỏ bọc bên ngoài. Vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng đó che đi những con người, những số phận, những cuộc sống đầy khó khăn, những con người đã và đang và sẽ còn phải bươn chải trên chiếc thuyền ngoài xa tuyệt đẹp đấy. Đó là một người vợ nhẫn nhịn, cam chịu những cơn thịnh nộ của người chồng vì gia đình có quá nhiều người và cần có một người đàn ông chèo chống con thuyền lúc phong ba bão táp. Một đứa con trai yêu mẹ đến nỗi nó sẵn sàng và có ý định giết người bố của mình... Đó là hiện thực của chiếc thuyền ngoài xa, một sự thật trần trụi mà chỉ Phùng biết. Chi tiết này làm đối lập với khung cảnh thơ mộng trước đó của con thuyền. Hai khung cảnh như hai thế giới, Chiếc thuyền mang vẻ đẹp hoàn mỹ của một bức ảnh, một chiếc thuyền mang khung cảnh hiện thực nghiệt ngã, ai biết đến cũng sẽ xót xa.

Nên có thể thấy, hình tượng "Chiếc thuyền ngoài xa" là một hình tượng ẩn dụ của nhà văn Nguyễn Minh Châu nơi đâu, cuộc sống không phải là nghệ thuật, chúng ta cần có một góc nhìn đủ gần nhưng cũng đủ rộng. Ẩn chứa một thông điệp sâu xa là nơi ẩn chứa nghệ thuật, nơi ẩn chứa cái đẹp có thể là bất cứ để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nghệ thuật ẩn chứa nơi cuộc sống thường ngày. Muốn tiếp cận cuộc sống ẩn sâu của một thân phận con người thì cần phải tiếp cận và đi vào cuộc đời họ, sống cùng cuộc đời đó.

Nhà văn Nam Cao từng nói "Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối, không cần ánh trăng lừa dối ... Nghệ thuật chỉ có thể là tiếng kêu đau khổ thoát ra từ những kiếp lầm than". Là người đi sau, Nguyễn Minh Châu đi theo quan niệm đó mà sử dụng nghệ thuật đời, nghệ thuật thực sự là "chiếc thuyền ngoài xa". Từ đó, nhà văn muốn người đọc lưu tâm đến góc nhìn của bản thân để cảm nhận cả vẻ đẹp lẫn sự gai góc, phức tạp của cuộc đời này.

Từng phát biểu "Sáng tác văn học là quá trình đi tìm hạt ngọc ẩn sâu bên trong tâm hồn con người". Nguyễn Minh Châu cùng "Chiếc thuyền ngoài xa" là sự bổ sung hết sức thuyết phục cho quan niệm này.

 

Mẫu 2

Nguyễn Minh Châu (1930-2989) là một nhà văn chủ yếu viết về đề tài người lính trong những năm trước 1975. Tuy nhiên, sau những năm 1980, những cảm hứng đi vào đời tư, thế sự, những vấn đề về đạo đức và triết lý là dòng văn mà ông hướng tới. Chiếc thuyền ngoài xa là tác phẩm tiêu biểu cho sự thay đổi này của ông.

Bức tranh, bức ảnh về chiếc thuyền ngoài xa được Nguyễn mInh Châu vẽ lên trông kì vĩ, thơ mộng đẹp mê lòng người. Đặc biệt là khi được đặt trong con mắt của người nhiếp ảnh yêu cái đẹp tên Phùng. Đó là góc nhìn được tác giả sử dụng để viết lên tác phẩm này. 

Hình ảnh chiếc thuyền hiện lên đơn giản mà đẹp toàn diện. Khoảnh khắc đó đã được Phùng bấm máy liên tục, sợ không thể thu hết cái đẹp đó vào trong ống kính của mình, một vẻ đẹp tuyệt đinh. Đó là một "bầu trời sương mù trắng như sữa pha đôi chút màu hồng cho ánh mặt trời chiếu vào", một "mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe" với "vài bóng người lớn lẫn trẻ con im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum" và thuyền đang hướng thẳng vào trước ống kính của Phùng. Tuy nhiên hiện thực lại không phải nghệ thuật, không tươi đẹp như vậy. 

Câu chuyện đằng sau cảnh đẹp đấy, trên con thuyền ấy là một người vợ chịu cảnh bị chồng đánh đập "ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng" mà vẫn nhận nhục không chịu bỏ chồng vì gia đình đó cần ông ta chèo chống lúc giông gió phong ba. Một đứa con trai yêu mẹ, thương mẹ, đau khi thấy mẹ bị đánh đến nỗi có ý định giết cả bố mình... Sự thật bên trong ấy sẽ không được ai biết đến, nghệ thuật vẫn là nghệ thuật, vẻ đẹp vẫn mãi trường tồn, những số phận, cuộc đời nằm trong bức ảnh ai sẽ hiểu cho họ. Nhưng tất cả đã được Nguyễn Minh Châu viết ra, đã được Phụng nhìn thấy.

Câu chuyện dù là một một những thấy được hai thế giới, một thế giới hoàn mỹ, nguy nga khiến mọi người đắm chìm trong vẻ đẹp nghệ thuật mà được chiêm ngưỡng và khen ngợi bởi những người sành nghệ thuật. Những bên trong đó lại có một thế giới khác nghiệt ngã, khó khăn đến mức đau thương. Đó là một bức ảnh tĩnh vật tuyệt đẹp nhưng lại là một cuộc sống đáng suy tư. 

Với hình tượng chiếc thuyền ngoài xa, một chiếc thuyền xuất hiện hoàn mỹ nhưng ẩn chứa hiện thực khắc nghiệt. Tác giả đã cho ta thấy những triết lý về việc cần phải có một góc nhìn đa chiều về sự vật, hiện tượng, cuộc sống này.

 

Mẫu 3

Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu là một tác phẩm hằn sâu trong tiềm thức của nhiều thế hệ học sinh. Không chỉ vì cảnh thiên nhiên tươi đẹp mà còn là sự đối lập của những mảnh đời nằm trong vẻ đẹp đó. Truyện ngắn chiếc thuyền ngoài xa đã khắc họa thành công cuộc sống lênh đênh trên biển qua lăng kính nghệ thuật của chính mình. Và với hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa sẽ được Nguyễn Minh Châu truyền tải những thông điệp gì?

Ở tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa, chiếc thuyền mang một ý nghĩa quan trọng, không giống như ánh trăng của Nam Cao, chiếc thuyền của Nguyễn MInh Châu đẹp rất đời và rất thực gắn liền với cuộc sống sinh hoạt làng chài, một công việc vất vả và nguy hiểm khi đối mặt với biển cả dữ dằn. Một chiếc thuyền xuất hiện trước mắt người nghệ sĩ nhiếp ảnh, đơn thuần nhưng kỳ vĩ. Con thuyền đơn côi, lẻ loi giữa biển trời mênh mông vô định. Cùng với khoảng cách, khoảng rộng Phùng tin rằng đây sẽ là một hình ảnh "đắt giá", mọi hình ảnh đã được anh nháy liên tục để không một hình ảnh tuyệt đẹp nào được sót lại. Một chiếc thuyền cập bến trong sương sớm, một vẻ đẹp giản dị mà chân lý nghệ thuật. 

Nhưng từ con thuyền ấy, bước ra là những người khốn khổ, xấu xí, trái ngược hoàn toàn với vẻ đẹp mà chúng ta vừa được chiêm ngưỡng. Những cảnh tiếp theo đó là bạo hành gia đình từ người chồng đền người vợ và người con trai. Phùng sững sờ trước sự thật đằng sau những bức ảnh mà mình vừa coi là chân lý của nghệ thuật. "Văn học là nhân học" quả không sai trong tác phẩm này của Nguyễn Minh Châu, qua góc nhìn của Phùng, Nguyễn Minh Châu đã viết lên một khoảnh khắc hai số phận trái ngược nhau. Nghệ thuật không quá cao sang, nghệ thuật khởi hành từ những điều bình dị cần phải có góc nhìn đa chiều mới cảm nhận được, đó mới là nghệ thuật chân chính. Và cuộc sống cũng như vậy cũng cần phải có cái nhìn đủ sâu và đủ rộng mới có thể cảm nhận được cuộc đời này. 

Chiếc thuyền ngoài xa là một hình ảnh "đắt giá" trong tác phẩm và là tác phẩm "đắt giá" trong văn học Việt Nam. Một góc nhìn mới về nghệ thuật và cuộc đời, sự mới lạ này được Nguyễn Minh Châu thể hiện qua chiếc thuyền, một nghệ thuật không lừa dối, rất thật. Cái nhà văn muốn thể hiện ở đây chính là cái nhìn đa chiều vào sự vật hiện tượng. Và ngay chính những hiện tượng hiện ra trước mắt cũng mang những nghịch lý khác để ta nhìn nhận sâu thêm.

 Trên đây là phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa chọn lọc hay nhất từ luật Minh Khuê gửi tới bạn đọc. Cảm ơn các bạn đã quan tâm và theo dõi.