1. Hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy cho giáo viên tiểu học
- Kế hoạch bài dạy” do giáo viên thiết kế bao gồm các hoạt động của học sinh và giáo viên trong quá trình dạy học một tiết học/bài học/chủ đề (sau đây gọi chung là bài học) nhằm giúp học sinh đạt được yêu cầu cần đạt. Kế hoạch bài dạy được giáo viên thực hiện chủ động, linh hoạt phù hợp với đối tượng học sinh, điều kiện tổ chức dạy học, bảo đảm các yêu cầu cần đạt của chương trình đối với môn học, hoạt động giáo dục để đạt hiệu quả cao nhất, được điều chỉnh, bổ sung thường xuyên cho phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện tổ chức dạy học.
- Giáo viên căn cứ vào yêu cầu cần đạt được quy định trong chương trình môn học, hoạt động giáo dục; kế hoạch giáo dục của nhà trường; kế hoạch dạy học các môn học, hoạt động giáo dục; sách giáo khoa, thiết bị dạy học để xây dựng kế hoạch bài dạy gồm: Yêu cầu cần đạt, đồ dùng dạy học cần chuẩn bị, hoạt động dạy học chủ yếu, điều chỉnh sau bài dạy, cụ thể như sau:
+ Yêu cầu cần đạt của bài học: Trên cơ sở yêu cầu cần đạt của mạch nội dung được quy định trong chương trình môn học, hoạt động giáo dục, giáo viên chủ động sử dụng sách giáo khoa, thiết bị dạy học, học liệu để xác định yêu cầu cần đạt của bài học phù hợp với đối tượng học sinh, đặc điểm nhà trường, địa phương. Yêu cầu cần đạt của bài học cần xác định rõ: Học sinh thực hiện được việc gì; vận dụng được những gì vào giải quyết vấn đề trong thực tế cuộc sống; có cơ hội hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực gì.
+ Đồ dùng dạy học: Các đồ dùng cần chuẩn bị để tổ chức dạy học bài học.
+ Hoạt động dạy học chủ yếu: Giáo viên chủ động tổ chức hoạt động dạy học: linh hoạt, sáng tạo, đa dạng theo tính chất bài học (bài kiến thức mới; thực hành, ôn tập), đặc điểm môn học, hoạt động giáo dục và phù hợp đối tượng học sinh.
Hoạt động học tập của học sinh bao gồm hoạt động mở đầu (khởi động, kết nối); hình thành kiến thức mới (trải nghiệm, khám phá, phân tích, hình thành kiến | thức mới); hoạt động luyện tập, thực hành và hoạt động vận dụng, ứng dụng những điều đã học để phát hiện và giải quyết những vấn đề trong đời sống thực tế. Các hoạt động học tập (kể cả hoạt động tự nhận xét hay nhận xét sản phẩm học tập của bạn hay nhóm bạn) của học sinh, tuỳ theo mục đích, tính chất của mỗi hoạt động, được tổ chức làm việc cá nhân, theo nhóm hoặc cả lớp; đảm bảo mỗi học sinh được tạo điều kiện để tự mình thực hiện nhiệm vụ học tập hay trải nghiệm thực tế.
Hoạt động của giáo viên: tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ hoạt động học cho học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề để khuyến khích học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, tự nhận xét hay nhận xét sản phẩm học tập của bạn hay nhóm bạn, tự phát hiện năng lực, nguyện vọng của bản thân, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, phát huy tiềm năng và những kiến thức, kỹ năng đã tích luỹ được để phát triển; thực hiện nhận xét, đánh giá trong quá trình tổ chức dạy học để hướng dẫn, hỗ trợ hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học, đảm bảo sự tiến bộ của từng học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục.
+ Điều chỉnh sau bài dạy: Giáo viên ghi những điểm cần rút kinh nghiệm sau khi thực hiện kế hoạch bài dạy để hoàn thiện phương án dạy học cho các bài học sau: Nội dung còn bất cập, còn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện tổ chức dạy học; nội dung tâm đắc tổ chức dạy học hiệu quả để trao đổi thảo luận khi tham gia sinh hoạt chuyên môn.
- Giáo viên thực hiện lưu trữ kế hoạch bài dạy theo hình thức phù hợp, khoa học và báo cáo tổ trưởng chuyên môn, hiệu trưởng nhà trường khi có yêu cầu; có thể sử dụng kế hoạch bài dạy xây dựng từ năm học trước để thực hiện bổ sung, điều chỉnh nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức, để tổ chức dạy học hiệu quả. Tổ trưởng chuyên môn quản lý kế hoạch bài dạy theo nguyên tắc giảm nhẹ áp lực hành chính; đảm bảo hình thức khoa học, thuận lợi, hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý trên cơ sở đánh giá đúng thực chất và tốn trọng, động viên tinh thần đổi mới, sáng tạo của giáo viên.
- Khi tổ chức hoạt động dạy học thực hiện Kế hoạch bài dạy), giáo viên cần chú ý một số nội dung sau:
+ Chuyển giao nhiệm vụ học tập: nhiệm vụ học tập rõ ràng và phù hợp với khả năng của học sinh, thể hiện ở việc nêu vấn đề, hướng dẫn cách thực hiện và yêu cầu về sản phẩm mà học sinh phải hoàn thành khi thực hiện nhiệm vụ; hình thức giao nhiệm vụ sinh động, hấp dẫn, kích thích được hứng thú học tập của học sinh; đảm bảo cho tất cả học sinh tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
+ Tổ chức cho học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập: khuyến khích học sinh hợp tác, giúp đỡ nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập; phát hiện kịp thời những khó khăn của học sinh và có biện pháp hỗ trợ kịp thời, phù hợp, hiệu quả; không “bỏ quên” học sinh nào.
+ Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả và thảo luận: hình thức trình bày kết quả thực hiện nhiệm vụ phù hợp với nội dung học tập và kỹ thuật dạy học tích cực được sử dụng; khuyến khích cho học sinh trao đổi, thảo luận với nhau về nội dung học tập; xử lý những tình huống sư phạm nảy sinh một cách hợp lý.
+ Nhận xét, đánh giá thực hiện nhiệm vụ học tập: nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và những ý kiến trao đổi, thảo luận của học sinh nhằm giúp học sinh có hứng thú, niềm tin trong học tập, cải thiện được kết quả học tập, chính xác hóa các kiến thức mà học sinh đã học được thông qua hoạt động.
2. 11 câu phân tích kế hoạch bài dạy môn Tiếng Việt Tiểu học
Câu 1. Sau khi học bài học, học sinh làm được gì đề tiếp nhận (chiếm lĩnh) và vận dụng kiến thức - kỹ năng
- Đọc: Đọc đúng và rõ ràng các từ, các câu trong bài thơ, đảm bảo tốc độ 60 tiếng/1 phút; biết ngắt hơi ở chỗ kết thúc mỗi dòng thơ; trả lời các câu hỏi của bài Thuyền lá; bước đầu nhận biết được các hoạt động của từng nhân vật trong bài dựa vào gợi ý của giáo viên
- Nói: Hỏi và trả lời câu hỏi đơn giản về việc giúp đỡ bạn
- Phẩm chất: Góp phần hình thành phẩm chất nhân ái (biết giúp đỡ bạn bè)
- Đọc
- Trả lời các câu hỏi tìm hiểu bài
- Nhận biết các hoạt động của từng nhân vật trong bài dựa vào gợi ý của GV
- Hoạt động nhóm, đóng vai, phỏng vấn (Hỏi đáp về việc giúp đỡ bạn)
Câu 3. Thông qua các hoạt động học sẽ thực hiện trong bài, những biểu hiện cụ thể của những phẩm chất, năng lực có thể được hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực: đọc, nói, nghe; năng lực ngôn ngữ; năng lực văn học
- Phẩm chất: Phẩm chất nhân ái (biết giúp đỡ bạn)
Câu 4. Khi thực hiện hoạt động để hình thành kiên thức mới trong bài học, học sinh sẽ sử dụng thiết bị dạy học/ học liệu: sách, phiếu bài tập đọc hiểu, tranh, ảnh minh họa bài đọc, các slide của giáo viên
Câu 5. Học sinh sử dụng thiết bị dạy học/ học liệu (đọc/nghe/nhìn/làm) đề hình thành kiến thức mới:
- Quan sát tranh minh họa (nhìn)
- Nghe GV đọc mẫu
- Đọc bài thơ
- Làm việc với phiếu bài tập
Câu 6. Sản phẩm học tập mà học sinh hình thành trong hoạt động để hình thành kiến thức mới là:
- Trả lời được các câu hỏi về nội dung bài Thuyền lá
- Bước đâu nhận biết được các hoạt động của từng nhân vật dựa vào gợi ý của GV
Câu 7. Giáo viên cần nhận xét, đánh giá về kết quả thực hiện hoạt động để hình thành kiến thức mới của học sinh
- Nhận xét, đánh giá về đọc
- Nhận xét, đánh giá về việc trả lời câu hỏi đơn giản về nội dung văn bản.
- Nhận xét, đánh giá về việc nhận biết hoạt động của từng nhân vật trong bài
Câu 8. Sau khi thực hiện hoạt động luyện tập/ vận dụng kiến thức mới trong bài học, học sinh sẽ sử dụng những thiết bị dạy học/ học liệu:
- Tranh ảnh để mở rộng vốn từ, tranh luyện nói
- Phiếu bài tập
- Các slide đề luyện đọc
Câu 9. Học sinh sử dụng thiết bị dạy học/ học liệu như thế nào (đọc, nghe, nhìn, làm) đề luyện tập/ vận dụng kiến thức mới
- Quan sát tranh, ảnh để mở rộng vốn từ; tranh dạy luyện nói
- Hoàn thành phiếu bài tập
- Luyện đọc theo các slide
Câu 10. Sản phẩm học tập mà Học sinh phải hoàn thành trong luyện tập; vận dụng kiến thức mới
- Hỏi và trả lời câu hỏi về việc giúp bạn
- Hoàn thành phiếu bài tập
- Hình thành phẩm chất nhân ái (biết giúp đỡ bạn bè)
- Kết hợp đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết, đánh giá định tính và định lượng, đánh giá bằng cách sử dụng các công cụ khác nhau như câu hỏi, bài tập. Đánh giá tổng kết thông qua mức độ đạt được các yêu cầu tiết học. Thông qua học sinh trả lời các câu hỏi qua quan sát các em thực hiện các hoạt động học.
- Chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập (đánh giá lớp học). Chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của HS với nhiều hình thức, theo hướng dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể tìm được nguyên nhân và nêu cách sửa chữa các sai sót.
- Nội dung kiến thức:
+ Xác định được đối tượng
+ Đảm bảo về cấu trúc, nội dung thuyết minh
– Trình bày:
+ Ngôn ngữ: rõ ràng, lưu loát. diễn cảm
+ Phi ngôn ngữ: cử chỉ, điệu bộ, nét mặt…
