1. Dàn ý
1.1. Mở bài
Nguyễn Thành Long là nhà văn chuyên về truyện ngắn và bút ký, kịch bản. Truyện của ông thường được đọc bởi giọng văn trong trẻo, giàu chất thơ, cốt truyện có thể thấy đơn giản nhưng hàm chứa nhiều ý nghĩa. Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Thành Long là "Lặng lẽ Sa Pa" được viết khi ông đi công tác ở Lào Cai năm 1970. Truyện kể về một anh thanh niên làm việc ở trạm khí tượng và có những đặc điểm sau: phẩm chất: yêu đời, yêu nghề, say mê và trách nhiệm cao. Anh ấy cũng là người có trái tim ấm áp và hiếu khách, luôn quan tâm đến mọi người và rất khiêm tốn.
1.2. Thân bài
- Tình yêu với công việc: Anh thanh niên có tình yêu đặc biệt với công việc của mình nên mặc dù phải làm việc một mình trên đỉnh núi Yên Sơn vắng vẻ thì anh vẫn không cảm thấy lẻ loi vì chính công việc đã mang đến cho anh niềm vui và ý nghĩa. Cho nên đối với anh, anh không hề cô đơn trên đỉnh núi Yên Sơn, mà đồng hành với anh luôn có công việc.
- Thân thiện và yêu quý mọi người: Chính bởi vì cuộc sống ít được tiếp xúc với con người nên anh rất khao khát được gặp gỡ và trò chuyện. Chính anh cũng đã khẳng định với bác tài xế rằng: "Con người ai mà chả thèm hở bác?"
- Có tính cách ham học hỏi: Anh thanh niên là người rất ham học hỏi. Mặc dù sống một mình trên đỉnh núi, nhưng anh ấy không cảm thấy cô đơn, vì anh ấy luôn có thể tìm thấy sách để đọc. Anh ấy dành thời gian để làm việc, nhưng cũng thích đọc sách, chăm sóc vườn hoa, đàn gà khi rảnh rỗi. Khi mọi người đến phòng anh, luôn thấy một quyển sách đang đọc dở còn mở trên bàn.
- Sống có lý tưởng, có trách nhiệm: Một cá nhân có lý tưởng và trách nhiệm sống. Anh hiểu rõ rằng mình sinh ra để làm gì, sinh ra ở đâu và vì ai mà làm việc. Tư tưởng này cho thấy anh trẻ nhưng không phải là một người trẻ tuổi hời hợt. Dù sống một mình, anh không cảm thấy cô đơn bởi vì mục đích sống và lẽ sống luôn được ghi nhớ và nhắc nhở trong tư tưởng của anh. Dù công việc của anh đơn độc và yêu cầu anh phải dậy sớm vào nửa đêm và phải làm việc trong thời tiết khắc nghiệt, anh có thể ở trong nhà và chỉ cần gọi bộ đàm để báo cáo số liệu cũ. Tuy nhiên, anh không làm điều đó. Anh hiểu rõ rằng công việc của mình có liên quan và ảnh hưởng đến cuộc sống và chiến đấu của rất nhiều người khác. Sự đến thăm và khen ngợi của phái đoàn không quân - phòng không là một minh chứng rõ ràng cho việc này.
- Nghệ thuật: Nhân vật anh thanh niên được xây dựng bằng một biện pháp nghệ thuật đặc sắc. Điều này được thể hiện thông qua một cuộc gặp gỡ đặc biệt với một ông họa sĩ già và một cô kỹ sư trẻ. Sự tương tác và đối thoại của nhân vật cũng giúp bộc lộ tính cách và đặc điểm của anh. Đồng thời, nhân vật không có tên riêng hoặc ngoại hình cụ thể, chỉ được gọi theo kiểu chung chung và phiếm chỉ.
- Mở rộng: Liên tưởng đến hình ảnh nhân vật: Phương Định, Nho, Thao trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi
Những cô gái thanh niên xung phong làm công tác trinh sát mặt đường trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy khó khăn, ác liệt và nguy hiểm. Tuy nhiên, họ là những người rất lạc quan, thích trêu đùa, mỗi người một vẻ khác nhau. Trong đó tiêu biểu nhất là Phương Định. Cô là một cô gái Hà Nội xinh đẹp, có tâm hồn nhạy cảm, lao động và chiến đấu mưu trí, dũng cảm và cũng là người có ý thức tốt, có những tình cảm đẹp đẽ về tình đồng chí trẻ.
- So sánh hình ảnh hai nhân vật: Anh thanh niên và những cô gái thanh niên xung phong đều là những nhân vật khác nhau trong những tác phẩm văn học khác nhau. Họ có giới tính khác nhau, có tính chất công việc và hoàn cảnh sống khác nhau. Nhưng họ có một điểm chung là những người thanh niên của cùng một thời kỳ chiến tranh, cùng thể hiện vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong một thời kỳ lịch sử đầy khốc liệt của Tổ quốc và cùng để lại những ấn tượng sâu đậm đối với người đọc ở các giai đoạn sau.
1.3. Kết bài
Trong cái "Lặng lẽ của Sapa", trên đỉnh Yên Sơn bốn mùa mây phủ, có những chàng trai trẻ như chàng thanh niên trong truyện. Anh xứng đáng được sống và hiến dâng tuổi thanh xuân cho hạnh phúc nhân loại, cho quê hương thân yêu. Anh là một con người lý tưởng tiêu biểu cho tuổi trẻ Việt Nam của một thời kỳ lịch sử với nhiều gian khổ, hy sinh nhưng cũng trong sáng và cao đẹp. Vẻ đẹp tâm hồn và những suy nghĩ của nhân vật anh thanh niên trong truyện đã gieo vào lòng ta sự khâm phục, ngưỡng mộ, thôi thúc ta muốn sống và làm những việc có ích cho đời.
2. Phân tích nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích anh hạ giọng
Khi nhắc đến các tác phẩm viết về cuộc sống mới hòa bình và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, không thể không nhắc đến thiên truyện "Lặng lẽ Sa Pa" của nhà văn Nguyễn Thành Long. Tác phẩm này chân thật khắc họa vẻ đẹp của con người lao động trong thời kỳ đó, với nhân vật anh thanh niên được tạo nên thông qua đoạn trích "Hồi chưa vào nghề.....cho bác vẽ hơn”.
Tác phẩm này được sáng tác năm 1970 trong chuyến đi thực tế của tác giả ở Lào Cai và được in trong tập “Giữa trong xanh” (1972). "Lặng lẽ Sa Pa" kể về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa các nhân vật: ông họa sĩ già, cô kỹ sư trẻ, bác lái xe và anh thanh niên làm khí tượng trong vòng nửa giờ trên đỉnh núi Yên Sơn khi xe dừng lại - đó là hình ảnh tiêu biểu cho những người lao động trong công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh. Nhân vật anh thanh niên, không có tên riêng và không có ngoại hình cụ thể, được xây dựng bằng một nghệ thuật đặc sắc. Thông qua lời đối thoại của nhân vật, ta được thấy tính cách của anh thanh niên - một người yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm đối với công việc. Anh đã tìm thấy niềm vui trong công việc và xem sách là bạn. Anh có những suy nghĩ đúng đắn và sâu sắc về công việc của mình, ví như "Khi ta làm việc, ta và công việc là đôi, sao coi là một được". Nhận thức của anh thanh niên cho thấy sự trưởng thành, sự nhận thức rõ ràng về bản thân và về cuộc sống, mặc dù anh là một người trẻ tuổi.
Dù ở đỉnh núi cao một mình, nhưng anh vẫn tự chủ động sắp xếp cho mình một cuộc sống đầy đủ, ngăn nắp, phong phú và lãng mạn bằng cách trồng hoa, nuôi gà và đọc sách. Đối với anh, đọc sách không chỉ giúp nâng cao kiến thức mà còn để trò chuyện. Khi có kĩ sư và họa sĩ đến thăm, quyển sách anh đang đọc vẫn còn để mở trên bàn. Anh đã khẳng định với cô kĩ sư rằng: "Cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện. Nghĩa là có sách ấy mà". Mỗi người đều có cách viết và cảm nhận riêng. Không chỉ thế, anh còn toát lên sự chân thành, cởi mở và lòng hiếu khách. Vì "thèm người", anh đã đặt một khúc gỗ chắn giữa đường, buộc xe khách đi qua phải dừng lại. Anh rất vui mừng khi có khách đến thăm và luôn tiếp khách, tiễn khách nồng nhiệt, ân cần, chu đáo. Hình ảnh của người thanh niên này thể hiện vẻ đẹp của người Việt Nam nói chung trong giai đoạn chống Mỹ: giản dị, chân thành và giàu lý tưởng; đồng thời thể hiện chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong chiến đấu.
Với cốt truyện đơn giản và việc xây dựng nhân vật qua nhiều góc nhìn và miêu tả tinh tế, tác phẩm đã thành công trong việc khắc họa hình ảnh của những con người lao động bình thường, khẳng định vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng.
Trên đây là dàn ý và bài phân tích nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích anh hạ giọng mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Hy vọng bài viết này đem đến cho bạn những kiến thức bổ ích. Xin chân thành cảm ơn!
