1. Phi tang là gì ?

Phi tang là  làm biến đổi sự vật cho khác biệt với hình thức ban đầu để lẩn tránh việc làm sáng tỏ sự thật.

Phi tang là hành vi của người vi phạm pháp luật thủ tiêu tang vật nhằm tránh nguy cơ bị phát giác, kẻ thực hiện hành vi phạm pháp nhận thức được nguy cơ bị phát giác và những tang vật là những chứng cứ không thể chối cãi được nên phải tìm cách làm cho các tang vật này mất đi để chúng không rơi vào tay cơ quan có thẩm quyền, tức là giảm thiểu khả năng bị phát giác.

2. Quy định pháp luật về phi tang

Theo Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì chưa có quy định nào về việc phi tang, tuy nhiên đây có thể được xem là một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự , ví dụ trong việc giết người phi tang xác người được xem là một trong những hành vi giết người man rợ.

2.1 Hành vi phi tang trong tội giết người

Theo điều 123 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 có quy định về tội giết người như sau

Điều 123: Tội giết người

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;

b) Giết người dưới 16 tuổi;

c) Giết phụ nữ mà biết là có thai;

d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;

h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;

k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;

l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;

m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;

n) Có tính chất côn đồ;

o) Có tổ chức;

p) Tái phạm nguy hiểm;

q) Vì động cơ đê hèn.

2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

Có thể thấy theo điều 123 thì tại điểm  điểm i khoản 1 thì hành vi thực hiện phạm tội một cách man rợ có thể bị phạt tù từ 12 đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tù tử hình.

Tình huống thực tế:

Tại huyện Đông Anh có xảy ra sự việc giết người của bị cáo Đỗ Ngọc Anh đã giết vợ bị cáo sau đó phi tang. Tình tiết giết người sau đó phi tang vợ mình là một trong những tình tiết man rợ . Sáng 1-9, tại TAND thành phố Hà Nội đã đưa tuyên phạt bị cáo Đỗ Ngọc Anh (56 tuổi, huyện Đông Anh, Hà Nội) mức án tử hình về tội giết người. Ngoài ra, bị cáo Đỗ Ngọc Anh phải bồi thường trách nhiệm dân sự cho gia đình bị hại số tiền hơn 900 triệu đồng. Nạn nhân trong vụ án là bà Đ.T.H. (50 tuổi, vợ bị cáo, trú tại thị trấn Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Nội).

HĐXX nhận định hành vi của bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, gây đau thương cho gia đình bị hại. Chỉ vì mâu thuẫn nhỏ mà bị cáo đã đoạt mạng vợ.

"Hành vi của bị cáo là đặc biệt man rợ. HĐXX nhận thấy cần cách ly vĩnh viễn bị cáo ra khỏi đời sống xã hội", chủ tọa nói.

Trước đó, nói lời sau cùng trước tòa, bị cáo Đỗ Ngọc Anh khẳng định: "Tôi không giết vợ tôi và tôi không có tội. Đề nghị tòa xem xét lại, nếu tôi có tội tôi sẽ nhận tội".

Tại phần xét hỏi, bị cáo Đỗ Ngọc Anh cũng kêu oan, cho rằng kết luận điều tra cũng như nội dung cáo trạng là không đúng sự thật. Theo lời bị cáo, lá đơn xin đầu thú cũng như các biên bản lời khai trước đó đều do bị "ép cung" mà có.

Tuy nhiên, VKS đánh giá lời khai của bị cáo hôm nay mâu thuẫn hoàn toàn với các lời khai ban đầu, không thừa nhận hành vi chặt nhỏ xác bà H. để tiêu hủy. Căn cứ vào kết quả đều tra, vật chứng kết luận giám định, có đủ cơ sở để kết luận Ngọc Anh phạm tội giết người với tình tiết tăng nặng là hành vi man rợ côn đồ, tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Đại diện VKS đề nghị mức án cao nhất đối với bị cáo Ngọc Anh là tử hình.

Theo cáo trạng, Đỗ Ngọc Anh từng mất vợ năm 2016, đến năm 2017 quen biết bà Đ.T.H. (50 tuổi, ở huyện Chương Mỹ, chủ một nhà nghỉ) qua mạng xã hội. Đến tháng 4-2018, Ngọc Anh và bà H. đăng ký kết hôn.

Ngọc Anh mua tặng bà H. một chiếc ôtô Prado giá 1,5 tỉ đồng và đổi lại, bà này sẽ cho Ngọc Anh mảnh đất rộng 60m2 ở huyện Chương Mỹ để xây nhà ở. Nếu ai vi phạm phải bồi thường danh dự cho người kia 1,5 tỉ đồng. Sau đó, bà H. nghi Ngọc Anh có quan hệ ngoài luồng nên tự ý bán chiếc Prado, đồng thời không sang tên mảnh đất ở Chương Mỹ.

Ngọc Anh đã tìm gặp, nhiều lần gọi điện, nhắn tin yêu cầu bà H. chuyển tên thửa đất cho mình hoặc trả lại tiền bán ôtô nhưng không được đồng ý. Sau đó, Ngọc Anh còn làm đơn tố giác bà H. chiếm đoạt xe của mình. Công an trả lời Ngọc Anh việc bà H. bán ôtô là tranh chấp dân sự nên bị can bực tức, tìm cách đột nhập vào nhà đánh bà H. và yêu cầu trả tiền. Cáo trạng xác định, khoảng 3h sáng 31-1-2019, Đỗ Ngọc Anh lái xe bán tải sang nhà bà H.. Đến 8h30 cùng ngày, khi thấy bà H. ra vườn, Ngọc Anh kéo nạn nhân vào nhà kho đe dọa. Nạn nhân xin tha, hứa trả lại tiền bán xe, nhưng Ngọc Anh không tin và lấy một thanh sắt dưới nền nhà đánh vào người nhiều phát, dẫn tới tử vong.

Sau đó, Ngọc Anh cắt điện nhằm ngắt camera rồi đi về nhà. Đến 22h cùng ngày, Ngọc Anh quay lại nhà bà H. mở khóa cửa chính, lùi xe vào gần cửa kho rồi đưa thi thể nạn nhân lên xe đi về phía cầu Đông Trù, huyện Đông Anh, Hà Nội. Tại đây, bị cáo lên thùng xe chặt xác nạn nhân phi tang xuống sông. Bị cáo cũng đốt bỏ các vật dụng gây án nhằm che giấu hành vi trước khi về nhà tắm rửa, đi ngủ.

Có thể thấy nhằm che dấu tội ác của mình đối với vợ mà bị cáo sau khi giết vợ xong đã đưa thi thể của vợ mình đi và chặt xác nạn nhân nhằm phi tang một cách man rợ, vô nhân tính với người vợ của mình.

2.2 Xâm phạm thi thể, mồ mả , hài cốt

Trong Bộ luật hình sự năm 2015 tại điều 319 của Bộ luật hình sự quy định về tội xâm phạm thi thể, mồ mả , hài cốt như sau:

1. Người nào đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật để ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

b) Chiếm đoạt hoặc hủy hoại vật có giá trị lịch sử, văn hóa;

c) Vì động cơ đê hèn;

d) Chiếm đoạt bộ phận thi thể, hài cốt.

3. Phi tang ma túy trong tội mua bán trái phép chất ma túy

Theo quy định tại điều 215 của Bộ luật hình sự năm 2015 về tội mua bán trái phép chất ma túy như sau:

1. Người nào mua bán trái phép chất ma túy, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với 02 người trở lên;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

đ) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội hoặc bán ma túy cho người dưới 16 tuổi;

g) Qua biên giới;

h) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;

i) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;

k) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam;

l) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kilôgam;

m) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;

n) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;

o) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 250 mililít;

p) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm h đến điểm o khoản này;

q) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:

a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;

b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;

c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 25 kilôgam đến dưới 75 kilôgam;

d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 kilôgam đến dưới 600 kilôgam;

đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;

e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;

g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 250 mililít đến dưới 750 mililít;

h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng 05 kilôgam trở lên;

b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng 100 gam trở lên;

c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng 75 kilôgam trở lên;

d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng 600 kilôgam trở lên;

đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 150 kilôgam trở lên;

e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng 300 gam trở lên;

g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích 750 mililít trở lên;

h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Trong các tội về mua bán trái phép chất ma túy , người phạm tội thường phi tang ma túy để trốn chạy, để không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Tình huống thực tế: Đội CSĐT tội phạm về ma túy Công an quận Gò Vấp phát hiện Sơn và Hòa đang ngồi trong quán cà phê Như Ngọc trên bàn có để một gói thuốc Caraven A màu đỏ. Một lúc sau, một người phụ nữ đi vào, Sơn liền cầm bao thuốc trên bỏ vào túi rồi cùng ra khỏi quán. Sau khi ra khỏi quán khoảng 30 mét, Sơn bị Đội CSĐT tiếp cận bắt quả tang. Ngay lúc này, Sơn liền móc vỏ bao thuốc lá quăng vào lối đi nội bộ một ngôi nhà gần đó để phi tang, nhưng tổ công tác đã kịp thời phát hiện, khống chế Sơn và thu giữ tang vật. Cùng thời điểm này, tại quán cà phê Như Ngọc, Hòa cũng bị bắt giữ. Qua kiểm tra, vỏ bao thuốc lá bên trong chứa 33,2 gram heroin. Quá trình điều tra, Hòa khai nhận, Nguyễn Đức Thuận (anh vợ Hòa) và Sơn mới từ Nghệ An vào, ở cùng trong nhà thuê của Hòa tại khu phố 5, phường Thạnh Lộc, quận 12.

Như vậy đối với trường hợp này để có thể thoát tội, bị cáo đã tìm mọi cách để phi tang ma túy để gây khó khăn cho quá trình điều tra.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về vấn đề về Phi tang là gì ?. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới địa chỉ email Tư vấn pháp luật qua Email hoặc tổng đài tư vấn trực tuyến 1900.6162. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.

Trân trọng./