1. Kíp nổ điện được hiểu là gì?

Trong tiết 1.3.1 của mục 1.3 trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2015/BCT về kíp nổ điện, định nghĩa cho kíp nổ điện được trình bày như sau: Kíp nổ điện là phụ kiện nổ được tạo thành từ ống kim loại hình trụ tròn chứa thuốc nổ, kèm theo mồi lửa điện và dây dẫn. Chức năng chính của nó là kích hoạt nổ cho khối thuốc nổ hoặc các thiết bị có chứa thuốc nổ khi có nguồn điện chạy qua dây dẫn kích hoạt mồi lửa điện.

Theo quy định được trình bày, kíp nổ điện được xem là một phụ kiện nổ, được hình thành từ ống kim loại có hình dạng trụ tròn, chứa trong đó thuốc nổ, và kèm theo mồi lửa điện cùng dây dẫn. Chức năng chính của kíp nổ điện là kích hoạt nổ cho khối thuốc nổ hoặc các thiết bị đặc biệt chứa thuốc nổ.

Cụ thể hơn, phụ kiện nổ bao gồm các đối tượng như kíp nổ, dây nổ, dây cháy chậm, mồi nổ và các đồ vật khác chứa thuốc nổ, chúng đều có tác dụng khởi đầu tạo động lực cho việc nổ của thuốc nổ hoặc thiết bị chứa thuốc.

Khi có nguồn điện chạy qua dây dẫn, mồi lửa điện sẽ được kích hoạt, làm cho kíp nổ điện phát nổ.

Có nhiều phiên bản của kíp nổ điện, trong đó có kíp nổ điện số 8, kíp nổ điện vi sai và kíp nổ điện vi sai an toàn.

2. Quy định về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp - kíp nổ điện tử

Vào ngày 21/12/2023, Bộ Công thương đã đưa ra một quyết định quan trọng với việc ban hành Thông tư 31/2023/TT-BCT, nhằm điều chỉnh và cập nhật Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn của vật liệu nổ công nghiệp, đặc biệt là kíp nổ điện tử. Được gọi với mã QCVN 12-19:2023/BCT, quy định này dự kiến sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/07/2024.

Mục tiêu chính của quy chuẩn này là tăng cường an toàn, đảm bảo chất lượng và giám sát nghiêm ngặt các sản phẩm kíp nổ điện tử, một lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng trong ngành công nghiệp nổ. Điều này không chỉ đảm bảo an toàn cho người lao động mà còn đảm bảo sự ổn định trong ngành công nghiệp.

Theo quy định của Thông tư và QCVN, kíp nổ điện tử được định nghĩa là một loại thiết bị có khả năng kích hoạt và kiểm soát thời gian trễ thông qua một chip điện tử tích hợp. Đặc trưng của chúng là khả năng chịu đựng và không phát nổ khi được thử nghiệm trên máy chấn động chuyên dụng.

Ngoài ra, để đảm bảo tính hợp quy và chất lượng, quy chuẩn yêu cầu rằng kíp nổ điện tử phải tuân thủ những tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, bao gồm cả việc gắn dấu hợp quy và ghi nhãn sản phẩm trước khi được phép lưu thông trên thị trường. Điều này đồng nghĩa với việc các sản phẩm, dù sản xuất trong nước hay nhập khẩu, đều phải trải qua quá trình kiểm tra và chứng nhận chất lượng, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu suất khi sử dụng.

Để đảm bảo việc thực hiện quy định một cách chặt chẽ và hiệu quả, Bộ Công thương đã chỉ đạo các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan thực hiện một cách nghiêm túc, và sẽ tiếp tục tăng cường giám sát và đánh giá định kỳ, nhằm đảm bảo mọi sản phẩm kíp nổ điện tử đều tuân thủ quy chuẩn và chất lượng đề ra.

Chú ý: Trong khi thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật QCVN 12-19:2023/BCT, nếu tổ chức hoặc cá nhân gặp khó khăn hoặc vướng mắc, hãy báo cáo cho Bộ Công Thương để được hỗ trợ và hướng dẫn thích hợp.

3. Quy định về trách nhiệm xây dựng, thẩm định, ban hành quy chuẩn kỹ thuật

Dựa trên quy định tại Điều 27 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006, trách nhiệm liên quan đến xây dựng, thẩm định và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia được quy định như sau:

- Bộ trưởng, cũng như Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm tổ chức xây dựng và phê duyệt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong phạm vi của ngành hoặc lĩnh vực được giao quản lý.

- Bộ trưởng của Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm tổ chức quá trình thẩm định về dự thảo của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

- Chính phủ có trách nhiệm quy định quá trình xây dựng, thẩm định, và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đặc biệt là những quy chuẩn mang tính liên ngành và áp dụng cho các đối tượng trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật, thuộc trách nhiệm quản lý của các cơ quan thuộc Chính phủ.

Vì vậy, trách nhiệm về việc xây dựng, thẩm định và ban hành quy chuẩn kỹ thuật được phân chia như sau:

- Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chịu trách nhiệm trong việc xây dựng và phê duyệt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia dành riêng cho ngành hoặc lĩnh vực họ đang quản lý.

- Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đảm nhận vai trò thẩm định dự thảo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

- Chính phủ có nhiệm vụ đề ra hướng dẫn và quy định về việc xây dựng, thẩm định và ban hành những quy chuẩn kỹ thuật có tính chất liên ngành, cũng như quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực này, đặc biệt trong phạm vi quản lý của các cơ quan thuộc Chính phủ.

4. Quy định về kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật

Dựa trên Điều 29 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, quy định về kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật được trình bày như sau:

- Kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật sẽ bao gồm kế hoạch dài hạn và kế hoạch hàng năm, dựa trên các tiêu chí sau:

+ Nhu cầu và yêu cầu phát triển của kinh tế và xã hội.

+ Nhu cầu và yêu cầu quản lý từ phía nhà nước.

+ Những đề xuất, góp ý từ các tổ chức và cá nhân liên quan.

- Cơ quan có thẩm quyền ban hành quy chuẩn kỹ thuật sẽ chủ trì việc xây dựng kế hoạch này, hợp tác với Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như các cơ quan có liên quan. Trước khi kế hoạch được chính thức phê duyệt, nó sẽ được công bố một cách rộng rãi để thu thập ý kiến từ cộng đồng.

- Cơ quan ban hành quy chuẩn kỹ thuật sẽ thông báo và công bố kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật trong khoảng thời gian 30 ngày, kể từ ngày kế hoạch được phê duyệt.

- Nếu cần thiết, kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật có thể được chỉnh sửa hoặc bổ sung dựa trên quyết định của thủ trưởng cơ quan ban hành quy chuẩn kỹ thuật, và việc này sẽ tuân theo quy định tại mục 2 của Điều này.

Theo quy định, kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật được thực hiện như sau:

- Kế hoạch này bao gồm kế hoạch dài hạn và hàng năm, được xác định dựa trên:

+ Nhu cầu và yêu cầu của sự phát triển kinh tế và xã hội.

+ Nhu cầu và yêu cầu quản lý của nhà nước.

+ Những đề xuất và góp ý từ các tổ chức và cá nhân.

- Cơ quan chịu trách nhiệm ban hành quy chuẩn kỹ thuật sẽ hợp tác với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan để thực hiện kế hoạch, và trước khi kế hoạch được chấp nhận, nó sẽ được công bố rộng rãi để thu thập ý kiến từ cộng đồng.

Lưu ý: Cơ quan chịu trách nhiệm sẽ thông báo và công bố kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật trong khoảng 30 ngày sau khi được phê duyệt.

- Khi cần thiết, kế hoạch có thể được điều chỉnh hoặc bổ sung dựa trên quyết định của người đứng đầu cơ quan ban hành quy chuẩn kỹ thuật, và việc này sẽ tuân theo các quy định cụ thể.