1. Có bị truy cứu khi quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi sau đó tổ chức đám cưới?
Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Hình sự 2015 thì khi một cá nhân đạt đến tuổi trưởng thành, từ 18 tuổi trở lên, tham gia vào hành vi giao cấu hoặc các hành động tình dục với một người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không rơi vào các trường hợp cụ thể được quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ Luật này, họ sẽ phải đối mặt với hình phạt tù từ 1 đến 5 năm. Tuy nhiên, đối với mỗi tình huống, việc xem xét và áp đặt hình phạt sẽ dựa vào tính chất cụ thể của hành vi và mức độ nguy hiểm của nó. Trong một số trường hợp, mức hình phạt tù có thể được nâng cao lên đến tối đa là 15 năm.
Hơn nữa, người phạm tội cũng sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý khác, bao gồm cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm thực hiện các nghề nghiệp hoặc các hoạt động cụ thể trong một khoảng thời gian từ 1 đến 5 năm. Nhấn mạnh việc đánh giá sự nghiêm trọng của hành vi và mục đích của hệ thống pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi và sự an toàn của những người yếu đuối và vô tội.
Đồng thời, tại Điều 29 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi điểm a khoản 1 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 có quy định người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự trong trường hợp xảy ra một trong những tình huống sau đây:
- Khi trong quá trình điều tra, truy tố hoặc xét xử, xã hội thay đổi chính sách hoặc pháp luật, làm cho hành vi phạm tội không còn được coi là đe dọa đối với trật tự xã hội nữa. Có thể phản ánh sự tiến bộ trong cách tiếp cận và hiểu biết của xã hội đối với các vấn đề pháp lý và đạo đức.
- Khi có một quyết định đại xá, tức là một quyết định của cơ quan pháp luật hoặc tư pháp xác định rằng người phạm tội không cần phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình. Có thể dựa trên sự thẩm định kỹ lưỡng về tình hình cụ thể và các yếu tố liên quan đến tâm trí và trách nhiệm của người phạm tội.
* Có những trường hợp khi người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự dựa trên các lý do sau đây:
- Khi trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, có những biến động trong hoàn cảnh cá nhân hoặc xã hội, khiến cho người phạm tội không còn đặt mối đe dọa nào đối với sự an toàn của xã hội nữa. Có thể phản ánh sự thay đổi trong tâm trạng, hành vi hoặc tình hình xã hội mà có thể ảnh hưởng đến động cơ và hành vi của người phạm tội.
- Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, nếu người phạm tội mắc phải các bệnh tật nghiêm trọng đến mức không còn khả năng tạo ra nguy hiểm cho xã hội nữa. Thể hiện sự nhân đạo và cân nhắc đối với tình trạng sức khỏe của người phạm tội và tác động của nó đến khả năng thực hiện hành vi phạm tội.
- Trước khi hành vi phạm tội được phát hiện, nếu người phạm tội tự thú và cung cấp thông tin chính xác, hữu ích cho quá trình phá án và điều tra, đồng thời hợp tác để giảm thiểu hậu quả của hành vi phạm tội và có những đóng góp đặc biệt được công nhận bởi Nhà nước và xã hội. Phản ánh lòng trung thành và sự chủ động trong việc đối diện với hậu quả của hành vi phạm tội và mong muốn sửa chữa, đóng góp tích cực vào cộng đồng.
* Khi một cá nhân thực hiện hành vi phạm tội, dù là vô ý hoặc hành vi ít nghiêm trọng, gây ra thiệt hại đối với tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác, nhưng sau đó tự nguyện thực hiện các biện pháp sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả. Nếu người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ đồng ý vào quá trình hòa giải và đề xuất miễn trách nhiệm hình sự, thì trong trường hợp này, có thể xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho người phạm tội. Thể hiện sự chấp nhận trách nhiệm, lòng thành và ý định chủ động trong việc sửa chữa và bù đắp thiệt hại gây ra.
=> Vì vậy, nếu A trên 18 tuổi giao cấu với B mới 15 tuổi thì A vẫn có thể bị truy cứu về tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi giao cấu từ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, kể cả khi đó là sự đồng thuận. Việc A và B tổ chức đám cưới không thể là căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự cho A. Do đó, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, cá nhân A có thể phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với các khoản hình phạt được quy định tại Điều 145 của luật pháp. Bao gồm mức phạt cao nhất lên đến 15 năm tù.
Ngoài ra, người phạm tội cũng có thể chịu các biện pháp phụ đạo, bao gồm cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm thực hiện các nghề nghiệp hoặc loại bỏ khả năng tham gia vào một số loại công việc trong khoảng thời gian từ 1 đến 5 năm. Nhấn mạnh về tính cảnh báo và mục tiêu của hệ thống pháp luật trong việc ngăn chặn và đối phó với hành vi phạm tội.
2. Không có yêu cầu của gia đình bị hại có khởi tố vụ án quan hệ tình dục với người 15 tuổi?
Tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 có quy định trong tình huống một người trên 18 tuổi tham gia vào quan hệ tình dục với một người 15 tuổi (dựa trên sự đồng ý tự nguyện), có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự liên quan đến tội giao cấu hoặc thực hiện các hành vi tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, theo quy định tại Điều 145 của Bộ luật Hình sự (không bắt buộc yêu cầu khởi tố từ phía bị hại).
Nhấn mạnh về sự quan trọng của tuân thủ quy định pháp lý và việc bảo vệ quyền lợi của những người vị thành niên trong các tình huống tương tự. Do đó, ngay cả khi không có yêu cầu từ gia đình bị hại (người đại diện của bị hại), vụ án này vẫn sẽ được khởi tố theo quy định. Thể hiện cam kết của hệ thống pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi và áp đặt trách nhiệm pháp lý đối với những hành vi phạm tội có tính chất nghiêm trọng như vậy.
3. Có được giảm nhẹ trách nhiệm hinhg sự khi quan hệ tình dục với người 15 tuổi sau đó đầu thú?
Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 quy định chi tiết về các tình tiết được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:
- Ngăn chặn hoặc giảm bớt tác hại của tội phạm: Ám chỉ rằng người phạm tội đã có hành động tích cực để ngăn chặn hoặc làm giảm bớt hậu quả của tội phạm. Ví dụ, họ có thể đã hợp tác với cơ quan chức năng để cung cấp thông tin hoặc cung cấp chứng cứ để giúp điều tra và truy tìm tội phạm khác, từ đó giảm thiểu tác động của hành vi phạm tội của họ lên xã hội.
- Tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả: Bao gồm việc người phạm tội tự nguyện thực hiện các biện pháp như sửa chữa hậu quả của hành vi phạm tội, bồi thường thiệt hại gây ra cho bị hại, hoặc thực hiện các hành động để khắc phục hậu quả của hành vi phạm tội, như tham gia vào các chương trình giáo dục hoặc tâm lý.
- Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng: Ám chỉ rằng trong một tình huống có thể xảy ra tự vệ, người phạm tội đã vượt quá sự hợp lý và hợp pháp trong việc tự vệ. Tuy nhiên, việc này không được xem là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà có thể là một yếu tố khiến cho mức độ nghiêm trọng của tội phạm tăng lên.
- Vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết: Ám chỉ rằng trong một tình huống cấp bách hoặc khẩn cấp, người phạm tội có thể đã hành động dưới áp lực mạnh mẽ của tình huống mà dẫn đến hành vi phạm tội. Tuy nhiên, sự cân nhắc về mức độ của hành vi và cách đối xử trong tình thế khẩn cấp có thể ảnh hưởng đến quá trình xét xử và xác định mức độ trách nhiệm của người phạm tội.
...
Trong quá trình quyết định về hình phạt, Tòa án có thể xem xét các tình tiết như việc đầu thú hoặc các yếu tố khác làm giảm tính nghiêm trọng của tội phạm, nhưng điều quan trọng là phải giải thích rõ ràng và cụ thể về lý do giảm nhẹ trong phần bản án. Ngoài ra, các tình tiết giảm nhẹ mà Bộ luật này đã quy định là dấu hiệu của tội phạm hoặc cơ sở cho việc xác định khung hình phạt không được xem xét là tình tiết giảm nhẹ trong quá trình quyết định về hình phạt. Nhấn mạnh về sự cẩn trọng và công bằng trong việc đánh giá và áp dụng hình phạt cho tội phạm.
=> Do đó, trong trường hợp một người (trên 18 tuổi) đã tham gia vào quan hệ tình dục với một người 15 tuổi, nhưng sau đó tự nguyện đầu thú, có thể được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quyết định của Tòa án. Tuy nhiên, quan trọng là Tòa án phải giải thích rõ ràng về lý do giảm nhẹ trong phần bản án, nhằm đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong quá trình xét xử.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Hai người 15 tuổi tự nguyện quan hệ tình dục có phải chịu trách nhiệm pháp lý. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
