Quê quán của cha và các con khác nhau có sao hay không?

1. Quê quán trong Giấy khai sinh của trẻ em có được xác định theo quê quán của người mẹ không?

Theo quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Hộ tịch 2014, vấn đề xác định quê quán trong Giấy khai sinh của trẻ em được giải thích rõ như sau:

Theo đó, quê quán của cá nhân, trong trường hợp trẻ em, có thể được xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ dựa trên thỏa thuận của cha, mẹ hoặc theo tập quán được ghi trong tờ khai khi đăng ký khai sinh. Điều này tương đương với việc quê quán của trẻ em có thể phản ánh quê quán của người mẹ trong tình huống mà cha và mẹ đồng thuận hoặc theo tập quán đăng ký khi khai sinh.

Quy định này giúp chúng ta hiểu rằng quê quán trong Giấy khai sinh của trẻ em không chỉ được xác định theo quê quán của cha mà còn có khả năng phản ánh quê quán của người mẹ, tùy thuộc vào sự thỏa thuận giữa cha và mẹ hoặc theo tập quán được ghi nhận trong tờ khai khi đăng ký khai sinh.

Điều này mang lại sự linh hoạt trong việc xác định quê quán, đồng thời tôn trọng quyền lựa chọn và thỏa thuận của gia đình. Nó là một cơ hội để phản ánh đầy đủ hơn về nguồn gốc và liên kết gia đình trong Giấy khai sinh của trẻ em, giúp bảo đảm tính chính xác và minh bạch trong quá trình ghi nhận thông tin cá nhân trong văn bản quan trọng này

2. Quê quán của cha và các con khác nhau có làm sao không?

Hiện nay có rất nhiều trường hợp quê quán của cha và các con được ghi nhận khác nhau. Căn cứ theo quy định tại Điều 8 của Luật hộ tịch năm 2014 có ghi nhận, quê quán của cá nhân sẽ được xác định là quê quán của cha hoặc quê quán của mẹ, được xác định theo thỏa thuận của cha mẹ hoặc theo tập quán được ghi nhận trong tờ khai khi tiến hành hoạt động đăng ký khai sinh cho cá nhân đó.

Ngoài ra căn cứ theo quy định Điều 6 của Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn Luật hộ tịch và Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật hộ tịch do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành, có quy định cụ thể rằng, trong trường hợp cha mẹ không có thoả thuận về quê quán của con khi họ tiến hành thủ tục đăng ký khai sinh cho con thì, quê quán của người con đó sẽ được xác định theo tập quán tuy nhiên quá trình xác định quê quán cho con phải đảm bảo rằng quê quán đó sẽ phải thuộc quê quán của cha hoặc quê quán của mẹ. 

Như vậy thì có thể thấy, trong trường hợp quê quán của bố ở một nơi còn quê quán của các con lại ở một nơi khác, thì vấn đề này cũng hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật hiện nay. Bởi quê quán của cá nhân không bắt buộc phải trùng khớp với quê quán của những người cha. Quê quán của các con có thể theo quê quán của mẹ hoặc theo sự thỏa thuận của cha hoặc mẹ, hoặc theo tập quán tại địa phương nơi mà họ sinh sống. Trong trường hợp ghi quê quán của con trong giấy khai sinh thì có thể để quê quán của con theo quê quán của mẹ, dẫn đến trường hợp cha con có quê quán khác nhau, khi đó thì cha mẹ phải thỏa thuận với nhau và phải thể hiện bằng văn bản rõ ràng. 

3. Có được thay đổi quê quán trong giấy khai sinh cho con từ quê mẹ sang quê cha hay không? 

Thay đổi quê quán trong giấy khai sinh của con từ quê mẹ sang quê cha là một quy trình phức tạp và phải tuân theo các quy định cụ thể của pháp luật Việt Nam về hộ tịch. Theo quy định tại Điều 26 của Luật hộ tịch năm 2014, việc thay đổi thông tin như họ, tên đệm, tên cá nhân, hay thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh chỉ được thực hiện khi có căn cứ theo quy định của pháp luật về dân sự.

Để thực hiện việc thay đổi quê quán từ quê mẹ sang quê cha, cần phải đáp ứng đủ điều kiện theo Thông tư 04/2020/TT-BTP và Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật hộ tịch. Đối với người dưới 18 tuổi, việc thay đổi họ, tên đệm, tên phải có sự đồng ý của cha hoặc mẹ, và điều này phải được thể hiện rõ trong tờ khai thay đổi hộ tịch. Đối với người từ 9 tuổi trở lên, cần có sự đồng ý của chính chủ thể.

Cải chính hộ tịch, theo quy định của Luật hộ tịch năm 2014, là việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong sổ hộ tịch và các loại giấy tờ hộ tịch khi có đầy đủ căn cứ để xác định có sai sót do lỗi của các công chức hoặc của người yêu cầu đăng ký hộ tịch. Việc này chỉ được thực hiện khi có các cơ sở đủ để xác định sai sót.

Từ phân tích trên, có thể kết luận rằng thay đổi quê quán trong giấy khai sinh của con từ quê mẹ sang quê cha chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ để xác định rằng quê quán đó có sai sót do lỗi của công chức trong quá trình thực hiện công tác hộ tịch hoặc có sai sót của người yêu cầu đăng ký hộ tịch. Do đó, cha và mẹ chỉ có quyền yêu cầu thay đổi quê quán nếu có đủ bằng chứng và cơ sở pháp lý để chứng minh sai sót được đưa ra là đúng. Trong trường hợp không có đủ bằng chứng, quê quán của con sẽ được giữ nguyên theo quy định của pháp luật

4. Trình tự và thủ tục thay đổi quê quán trong giấy khai sinh cho con từ quê mẹ sang quê cha

thủ tục thay đổi quê quán trong giấy khai sinh cho con từ quê mẹ sang quê cha theo Điều 28 của Luật Hộ tịch 2014 được mô tả như sau:

- Nộp tờ khai và giấy tờ liên quan: 

Người yêu cầu thay đổi, cải chính hộ tịch phải nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

- Ghi vào sổ hộ tịch: Trong thời hạn 03 ngày làm việc từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu công chức hộ tịch xác nhận rằng thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, họ sẽ ghi vào Sổ hộ tịch.

Người yêu cầu cũng sẽ ký vào Sổ hộ tịch và thông báo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để cấp trích lục cho người yêu cầu.

- Thay đổi trên giấy khai sinh và chứng nhận kết hôn:

Trong trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn, công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

-Xác minh nếu cần: Trong trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc theo quy định của pháp luật.

- Thông báo đến nơi đăng ký hộ tịch trước đây:

Nếu đăng ký thay đổi không tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây, Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản và gửi bản sao trích lục hộ tịch đến nơi đăng ký hộ tịch trước đây để cập nhật thông tin trên Sổ hộ tịch.

Trong trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là cơ quan đại diện, Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản và gửi bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.

Tổng cộng, quy trình này nhấn mạnh sự cần thiết của sự minh bạch và chính xác trong thủ tục thay đổi quê quán trong Giấy khai sinh, đồng thời tôn trọng quyền lựa chọn và thỏa thuận gia đình để xác định thông tin cá nhân

Bài viết liên quan: Thay đổi nguyên quán, quê quán trong giấy khai sinh như thế nào?