Quy định lấy mẫu mật ong tự nhiên để phân tích cảm quan

Phương pháp cảm quan là một tiêu chí đánh giá chất lượng quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực thực phẩm và sản phẩm tiêu dùng, dựa trên sự cảm nhận của các cơ quan thụ cảm của con người. Phương pháp này sử dụng năm giác quan chính gồm thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác và vị giác để đánh giá các thông tin về chất lượng và trải nghiệm tiêu dùng.

Thị giác đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá mặt ngoại hình và màu sắc của sản phẩm. Những yếu tố như sắc tố, đồng đều màu, và hình dáng chính là những điểm được xem xét để đưa ra đánh giá chất lượng.

Thính giác được sử dụng để đánh giá âm thanh và tiếng ồn, đặc biệt quan trọng trong các sản phẩm như âm nhạc, đồ điện tử, hoặc trong lĩnh vực công nghiệp vận tải.

Khứu giác chủ yếu được sử dụng trong việc đánh giá mùi và hương vị của sản phẩm. Mùi có thể tạo ra ấn tượng mạnh mẽ về chất lượng và tạo ra trải nghiệm đặc biệt khi sử dụng.

Xúc giác liên quan đến cảm nhận về cảm nhận của da và tay khi tiếp xúc với sản phẩm. Cảm giác mềm mại, mịn màng hay độ cứng có thể ảnh hưởng đến cảm nhận về chất lượng của sản phẩm.

Vị giác liên quan đến khẩu vị và trải nghiệm về hương vị của sản phẩm khi tiêu thụ. Hương vị có thể là quyết định cuối cùng về sự hài lòng của người tiêu dùng đối với một sản phẩm.

Tổng cộng, phương pháp cảm quan là một công cụ đánh giá toàn diện, giúp xác định chất lượng và trải nghiệm tiêu dùng một cách đồng bộ và đáng tin cậy.

Theo quy định tại Mục 7 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12401:2018, quy định về việc lấy mẫu là một bước quan trọng trong quá trình xác định chất lượng và tính đồng đều của sản phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu cao đối với quy trình lấy mẫu để đảm bảo mẫu được chọn làm đại diện đúng đắn.

Theo quy định, mẫu gửi đến phòng thử nghiệm cần phải là mẫu đại diện, tức là mẫu mà không chỉ chính xác mô tả đặc tính của toàn bộ lô hàng mà còn không bị hư hỏng hoặc thay đổi trong suốt quá trình vận chuyển và bảo quản. Điều này đảm bảo rằng kết quả kiểm tra từ mẫu có thể đáp ứng mức độ chính xác và đáng tin cậy.

Tuy nhiên, tiêu chuẩn không cung cấp hướng dẫn cụ thể về quá trình lấy mẫu. Do đó, để đảm bảo tính đồng nhất và chuẩn xác của mẫu, quy định hướng dẫn việc lấy mẫu nên được thực hiện theo Tiêu chuẩn TCVN 5261[1]. Quy định này cung cấp các hướng dẫn chi tiết về phương pháp lấy mẫu, giúp đảm bảo rằng mẫu được chọn làm đại diện là một biểu hiện chính xác và đáng tin cậy của sản phẩm hoặc lô hàng cần kiểm tra.

Qua đó, việc tuân thủ quy định lấy mẫu theo Tiêu chuẩn TCVN 5261[1] không chỉ giúp nâng cao chất lượng kiểm tra mà còn đóng góp vào sự đồng nhất và tin cậy của dữ liệu kiểm tra, đảm bảo rằng quá trình kiểm định được thực hiện một cách chặt chẽ và đáng tin cậy nhất.

Dựa vào quy định tại Mục 8 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12401:2018 về lấy mẫu, chuẩn bị mẫu thử mật ong tự nhiên để đánh giá cảm quan là một quá trình chi tiết và chặt chẽ. Dưới đây là mô tả chi tiết về việc chuẩn bị mẫu thử mật ong tự nhiên theo tiêu chuẩn:

- Mỗi mẫu được gán một mã số bao gồm ba chữ số ngẫu nhiên.

- Cân lượng từ 30 g đến 40 g mẫu, đặt vào cốc thủy tinh hình cầu dung tích 130 ml đến 160 ml và đậy nắp thích hợp (ví dụ: đĩa petri, giấy nhôm, màng dính).

- Cốc thủy tinh có thể thay thế bằng vật chứa khác nhưng cần duy trì tỷ lệ thể tích mẫu với dung tích vật chứa là 1:4 đến 1:5, với khối lượng mẫu ít nhất là 10 g cho mỗi người đánh giá. Mỗi người đánh giá được cung cấp một mẫu.

- Mật ong được đựng trong cốc để giảm thiểu thay đổi do thao tác và đảm bảo sự đồng nhất giữa các mẫu.

- Kỹ thuật viên chuẩn bị mẫu không tham gia hội đồng đánh giá cảm quan.

- Nhiệt độ của mẫu phải từ 18 °C đến 25 °C và đồng nhất giữa các mẫu.

- Đánh giá cần thực hiện trong vòng 24 giờ sau khi chuẩn bị mẫu. Nếu mật ong được đậy kín, các mẫu có thể được đánh giá trong khoảng thời gian dài hơn.

- Phần mẫu thử được pha loãng với nước không mùi (nước cất hoặc nước có hàm lượng khoáng thấp) theo tỷ lệ thích hợp, ví dụ tỷ lệ nước : mật ong bằng 1:5 (phần khối lượng), để có hỗn hợp cuối cùng có hàm lượng nước khoảng 30% (khối lượng).

- Hỗn hợp được đồng hóa, nếu còn một phần hỗn hợp bị kết tinh, có thể làm nóng dung dịch trong bình chứa kín đặt trong nồi cách thủy ở 40 °C cho đến khi tinh thể đường tan hoàn toàn.

- Mẫu sau đó được chia vào các cốc thủy tinh theo quy trình được mô tả trong 8.1.

Quy trình này đảm bảo rằng mẫu thử mật ong tự nhiên được chuẩn bị một cách đồng nhất và đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy định trong Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12401:2018 để đánh giá cảm quan.

 

Căn cứ vào quy định tại Mục 9 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12401:2018 về cách tiến hành phân tích cảm quan mật ong tự nhiên bằng phương pháp đánh giá bằng khứu giác, các quy trình chi tiết và chuẩn bị mẫu đã được quy định như sau:

Phần Mẫu Thử:

- Cân khoảng 40 g mẫu thử, đặt vào cốc thủy tinh hình cầu dung tích 160 ml.

- Khuấy mẫu bằng thìa nhựa, nếu cần, sau đó ổn định mẫu ở nhiệt độ phòng (từ 18 °C đến 25 °C).

Đánh Giá Bằng Khứu Giác:

- Đánh giá mùi ngay sau khi mật ong đã được trải trên bề mặt của cốc bằng thìa nhựa, để sự cảm nhận các chất dễ bay hơi được giải phóng và sự bốc hơi trên bề mặt bay hơi là như nhau đối với tất cả các mẫu.

- Đối với mẫu pha loãng, xoáy vòng mẫu trong cốc để thúc đẩy sự bay hơi. Người đánh giá thở vào và đánh giá mùi ngay sau khi trải trên bề mặt của cốc hoặc ngay sau khi xoay cốc và sau đó 10 hoặc 20 s. Trước khi hít hơi thứ hai, người đánh giá chờ từ 5 s đến 20 s hoặc có thể lâu hơn để cảm nhận toàn bộ mùi.

- Thang điểm đánh giá cường độ mùi của mật ong:

  - 0: không mùi

  - 1: mùi yếu

  - 2: mùi trung bình

  - 3: mùi mạnh

- Sử dụng các thuật ngữ mô tả mùi như:

  - Mùi cây cỏ, gỗ, gia vị, tươi mới, hoa quả tươi, ấm, mật hỏng.

Phương pháp này giúp xác định cường độ và mô tả mùi của mật ong tự nhiên dựa trên các đặc tính khứu giác, tạo ra một cơ sở đánh giá cảm quan đầy đủ và chính xác theo tiêu chuẩn quốc gia.