1. Luật Thanh tra 2022 là cơ sở pháp lý chính cho việc công khai kết luận thanh tra
Luật Thanh tra năm 2022 (số 11/2022/QH15) được Quốc hội ban hành ngày 14/11/2022 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2023, là cơ sở pháp lý chính cho việc công khai kết luận thanh tra. Đây là một trong những bước tiến quan trọng trong việc tăng cường công khai, minh bạch hoạt động thanh tra, góp phần phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí.
- Theo quy định tại Điều 79 của Luật Thanh tra năm 2022:
+ Kết luận rằng việc thực hiện thanh tra phải được công khai toàn văn trên trang thông tin điện tử của cơ quan thanh tra và cơ quan, tổ chức có liên quan, trừ những nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật hiện hành.
+ Việc công khai kết luận thanh tra được thực hiện trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận thanh tra theo quy định.
+ Cơ quan thanh tra sẽ phải có trách nhiệm cung cấp những thông tin, giải đáp các thắc mắc của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến nội dung trong kết luận thanh tra đã được công khai trước đó.
- Việc công khai kết luận thanh tra mang lại rất nhiều lợi ích cụ thể như sau:
+ Đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động thanh tra: Việc công khai kết luận thanh tra giúp cho người dân, tổ chức có thể biết được kết quả thanh tra đối với các hành vi vi phạm pháp luật, từ đó nâng cao niềm tin của người dân vào hoạt động thanh tra.
+ Tăng cường việc kiểm tra và giám sát xã hội đối với các hoạt động thanh tra: Việc công khai kết luận thanh tra hiện nay tạo điều kiện cho người dân, tổ chức tham gia giám sát được các hoạt động thanh tra, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động thanh tra hiện nay.
+ Góp phần phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí: Việc công khai kết luận thanh tra theo quy định có tác dụng răn đe, giáo dục các tổ chức, cá nhân, đồng thời góp phần vào việc phòng ngừa và chống tham nhũng, lãng phí.
- Ngoài ra thì việc công khai kết luận thanh tra còn góp phần:
+ Thúc đẩy việc thực hiện quyền dân chủ ở cơ sở hiện nay.
+ Nâng cao được hiệu quả quản lý nhà nước.
+ Góp phần vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam vững mạnh.
- Lưu ý rằng:
+ Việc công khai kết luận thanh tra phải tuân theo quy định về bảo mật thông tin có liên quan đến bí mật nhà nước.
+ Cơ quan thanh tra có trách nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật trong quá trình công khai kết luận thanh tra.
2. Nghị định số 43/2023/NĐ-CP ngày 30/6/2023 của Chính phủ quy định chi tiết về việc công khai kết luận thanh tra
Nghị định số 43/2023/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/6/2023 quy định chi tiết về việc công khai kết luận thanh tra, là văn bản pháp luật quan trọng bổ sung cho Luật Thanh tra 2022 về vấn đề này.
- Theo Nghị định, kết luận thanh tra phải được công khai toàn văn, trừ những nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật. Việc công khai được thực hiện theo các hình thức sau:
+ Công khai trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thanh tra: Đây là hình thức công khai phổ biến nhất, đảm bảo thông tin được tiếp cận rộng rãi.
+ Cung cấp kết luận thanh tra cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan: Việc cung cấp trực tiếp giúp đảm bảo các bên liên quan có đầy đủ thông tin để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.
+ Tổ chức họp công bố kết luận thanh tra: Hình thức này phù hợp với những trường hợp có kết luận thanh tra phức tạp, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
+ Thông báo trên ít nhất một phương tiện thông tin đại chúng: Hình thức này giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về hoạt động thanh tra.
+ Niêm yết kết luận thanh tra tại trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức là đối tượng thanh tra: Hình thức này giúp các tổ chức, cá nhân có liên quan dễ dàng tra cứu thông tin.
- Ngoài ra, Nghị định cũng quy định cụ thể về thời hạn, trách nhiệm công khai kết luận thanh tra, bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật khác trong quá trình công khai.
- Nghị định 43/2023/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2023, góp phần đảm bảo Luật Thanh tra 2022 về công khai kết luận thanh tra, đảm bảo tính minh bạch, công khai trong hoạt động thanh tra, góp phần phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí.
* Thời hạn công khai kết luận thanh tra:
- Theo Điều 79 Luật Thanh tra 2022 và khoản 1 Điều 10 Nghị định số 43/2023/NĐ-CP, kết luận thanh tra phải được công khai chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày ký kết luận thanh tra.
- Trách nhiệm công khai kết luận thanh tra: Theo khoản 2 Điều 10 Nghị định số 43/2023/NĐ-CP, người ra quyết định thanh tra có trách nhiệm công khai kết luận thanh tra.
- Lưu ý:
+ Nội dung kết luận thanh tra phải được công khai toàn văn, trừ những nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật.
+ Việc công khai kết luận thanh tra phải được thực hiện theo một trong các hình thức quy định tại Điều 8 Nghị định số 43/2023/NĐ-CP.
3. Một số lưu ý khi công khai kết luận thanh tra
Việc công khai kết luận thanh tra là nhằm mục đích đảm bảo công khai, minh bạch hoạt động thanh tra, tăng cường kiểm tra và giám sát xã hội đối với hoạt động thanh tra, góp phần phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí. Tuy nhiên, để đảm bảo an ninh, trật tự, giữ gìn bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật, cần lưu ý một số điểm sau:
- Đảm bảo an ninh, trật tự, giữ gìn bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật:
+ Nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật không được công khai. Việc xác định nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật khác theo quy định của pháp luật được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo mật thông tin.
+ Có biện pháp bảo vệ an ninh, trật tự khi công khai kết luận thanh tra tại trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức là đối tượng thanh tra.
+ Khi tổ chức họp công bố kết luận thanh tra, cần đảm bảo an ninh, trật tự và tuân thủ các quy định về phòng cháy chữa cháy.
- Tuân thủ quy định của pháp luật về báo chí, xuất bản khi công khai kết luận thanh tra trên phương tiện thông tin đại chúng:
+ Nội dung kết luận thanh tra được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng phải phù hợp với nội dung đã được duyệt theo quy định.
+ Việc đăng tải, phát sóng kết luận thanh tra trên phương tiện thông tin đại chúng phải tuân thủ các quy định của pháp luật về báo chí, xuất bản.
- Việc công khai kết luận thanh tra không ảnh hưởng đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật:
+ Người có liên quan có quyền khiếu nại, tố cáo về nội dung kết luận thanh tra đã được công khai theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
+ Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về nội dung kết luận thanh tra không ảnh hưởng đến việc công khai kết luận thanh tra.
- Ngoài ra, khi công khai kết luận thanh tra, cần chú ý:
+ Sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp với đối tượng tiếp nhận thông tin.
+ Công khai kết luận thanh tra một cách đầy đủ, chính xác, kịp thời.
+ Có hình thức công khai phù hợp với từng đối tượng tiếp nhận thông tin.
+ Tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, tổ chức tiếp cận thông tin.
Việc công khai kết luận thanh tra góp phần nâng cao tính minh bạch của hoạt động thanh tra, tăng cường niềm tin của người dân vào cơ quan thanh tra, góp phần phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí. Do đó, cần thực hiện việc công khai kết luận thanh tra một cách nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy trình thanh tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế? Mẫu biên bản công bố kết luận thanh tra thuế. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
