1. Quy định về cơ chế điều chỉnh tăng giá điện bình quân hàng năm?
Dựa trên Điều 5 của Quyết định 24/2017/QĐ-TTg, việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hàng năm được thực hiện theo nguyên tắc sau:
- Bộ Công Thương sẽ ban hành kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện hàng năm. Tập trung vào kết quả kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện trong năm trước đó, theo quy định về kiểm tra giám sát tại Điều 7 của cùng Quyết định. Dựa trên kế hoạch và kết quả kiểm tra chi phí, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ ước kết quả sản xuất kinh doanh điện trong năm đó. Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ tính toán giá bán điện bình quân bằng công thức được quy định tại Điều 4, khoản 2 của Quyết định 24/2017/QĐ-TTg như sau:
- Trong trường hợp giá bán điện bình quân giảm so với mức giá hiện hành và nằm dưới khung giá quy định, Tập đoàn Điện lực Việt Nam chịu trách nhiệm giảm giá bán điện bình quân ở mức tương ứng. Đồng thời, họ phải lập hồ sơ báo cáo cho Bộ Công Thương và Bộ Tài chính nhằm kiểm tra và giám sát quá trình điều chỉnh giá này.
- Trong trường hợp giá bán điện bình quân cần được điều chỉnh tăng và tăng trong khoảng từ 3% đến dưới 5% so với mức giá hiện hành và nằm trong khung giá quy định, Tập đoàn Điện lực Việt Nam quyết định thực hiện điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân ở mức tương ứng. Sau khi thực hiện điều chỉnh này, họ phải lập hồ sơ báo cáo cho Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để tiến hành kiểm tra và giám sát đối với quá trình điều chỉnh giá bán điện. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc quản lý giá bán lẻ điện.
- Khi cần điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân từ 5% đến dưới 10% so với mức giá hiện hành và nằm trong khung giá quy định, Tập đoàn Điện lực Việt Nam có thể tiến hành điều chỉnh tăng giá sau khi đã báo cáo và được sự chấp thuận của Bộ Công Thương.
Bộ Công Thương có trách nhiệm phản hồi bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày làm việc để chấp thuận hoặc không chấp thuận việc điều chỉnh giá từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Sau khi nhận được sự chấp thuận, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ triển khai thực hiện điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân. Họ cũng có trách nhiệm báo cáo về quá trình thực hiện cho cả Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
- Trong tình huống cần điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân từ 10% trở lên so với mức giá hiện hành hoặc khi có điều chỉnh ngoài khung giá quy định và ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính để kiểm tra, rà soát hồ sơ phương án giá điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam trình.
Dựa trên kết quả kiểm tra, rà soát và hồ sơ phương án giá điện, Bộ Công Thương sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và cho ý kiến. Nếu cần thiết, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ, báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá. Quy trình này giúp đảm bảo tính chặt chẽ và minh bạch trong quá trình điều chỉnh giá điện, đồng thời đảm bảo rằng các điều chỉnh đều được thực hiện theo quy định pháp luật và đồng thuận của cơ quan quản lý cấp cao.
Việc điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân hàng năm là một hoạt động quan trọng, có tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành điện và đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp. Hoạt động này cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố tác động, đảm bảo thực hiện đúng theo quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng điện.
2. Tăng giá điện từ ngày 9/11/2023
Tập đoàn Điện lực Việt Nam, thực hiện theo chỉ đạo của Bộ Công Thương, đã ban hành Quyết định số 1416/QĐ-EVN vào ngày 08/11/2023 về việc điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân. Theo quyết định này, giá bán lẻ điện bình quân được xác định là 2006,79 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng) kể từ ngày 09 tháng 11 năm 2023. Mức điều chỉnh này tương đương với việc tăng 4,5% so với mức giá điện bán lẻ bình quân.
Ngày 8/11/2023, Bộ Công Thương cũng đã ban hành Quyết định số 2941/QĐ-BCT về giá bán điện, trong đó quy định giá bán lẻ điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện và giá bán lẻ điện cho các đơn vị bán lẻ điện. Điều này nhằm đảm bảo sự minh bạch và tính công bằng trong quản lý giá bán điện, đồng thời đáp ứng đúng quy định của pháp luật
Năm 2022, trên cả nước, có hơn 1,27 triệu hộ nghèo và hộ chính sách xã hội được Chính phủ hỗ trợ tiền điện, theo đúng hướng dẫn của Chính phủ. Đối với các hộ nghèo và hộ chính sách xã hội, hỗ trợ được thực hiện theo quy định tại Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg, ban hành ngày 07/4/2014, do Thủ tướng Chính phủ ký ban hành. Theo quy định này, hộ nghèo được hỗ trợ với mức hỗ trợ hàng tháng tương đương với lượng điện sử dụng là 30kWh/hộ/tháng. Đồng thời, các hộ chính sách xã hội có lượng điện sử dụng không vượt quá 50 kWh/tháng cũng nhận được sự hỗ trợ, với mức hỗ trợ hàng tháng cũng tương đương với 30kWh/hộ/tháng.
Qua đó, chính sách này giúp giảm gánh nặng chi phí điện cho những hộ gia đình khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cuộc sống hàng ngày của họ, đồng thời thực hiện cam kết của Chính phủ trong việc chăm sóc đặc biệt đối với nhóm người có thu nhập thấp.
3. Nguyên tắc để điều chỉnh tăng giá điện bình quân
Quyết định 24/2017/QĐ-TTg, ban hành bởi Thủ tướng Chính phủ đặt ra cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân, dựa trên sự cân nhắc và kiểm soát giá thành sản xuất kinh doanh điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Theo Điều 3 của Quyết định này, khi Tập đoàn Điện lực điều chỉnh giá cần tuân thủ những nguyên tắc sau:
- Theo quy định này, hàng năm, sau khi kiểm tra giá thành sản xuất kinh doanh điện, giá bán điện bình quân sẽ được xem xét và điều chỉnh, đồng thời đánh giá theo biến động khách quan của các thông số đầu vào tại các khâu quan trọng như phát điện, truyền tải điện, phân phối - bán lẻ điện, điều hành - quản lý ngành và dịch vụ phụ trợ hệ thống điện.
- Trong suốt năm, giá bán điện bình quân sẽ tiếp tục được xem xét và điều chỉnh khi các thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện có bất kỳ biến động nào so với thông số đã được sử dụng để xác định giá bán điện bình quân hiện tại. Quy trình này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc xác định giá bán điện, cũng như thích ứng với sự biến động của thị trường và nguyên liệu đầu vào.
- Trong quá trình thực hiện, khi các thông số đầu vào theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 của Điều này, có biến động dẫn đến giảm giá bán điện bình quân so với mức giá hiện hành, thì giá điện sẽ được điều chỉnh giảm. Ngược lại, nếu biến động này làm tăng giá bán điện bình quân từ 3% trở lên so với mức giá hiện hành, thì giá điện được phép điều chỉnh tăng. Điều này nhằm đảm bảo sự ổn định và dự đoán được trong việc quản lý giá bán điện, cũng như giảm thiểu ảnh hưởng đột ngột đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp.
- Thời gian tối thiểu giữa các điều chỉnh giá bán điện bình quân là 06 tháng kể từ lần điều chỉnh giá điện gần nhất. Quy định này phản ánh sự cân nhắc giữa việc thích ứng với biến động thị trường và đảm bảo tính ổn định trong môi trường kinh doanh điện.
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam có thẩm quyền điều chỉnh giảm hoặc tăng giá bán điện bình quân trong phạm vi khung giá được quy định bởi Thủ tướng Chính phủ. Trong trường hợp giá bán điện bình quân vượt quá 10% so với giá hiện hành hoặc nằm ngoài khung giá hoặc có tiềm ẩn ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính để tiến hành kiểm tra, rà soát và báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và đưa ra ý kiến về mức điều chỉnh giá bán điện bình quân.
- Trong những trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ, còn báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá. Quá trình điều chỉnh giá bán điện bình quân phải được thực hiện công khai và minh bạch, đảm bảo tính công bằng và sự hiểu biết rõ ràng từ phía cộng đồng. Điều này làm tăng độ tin cậy và đồng thuận trong quá trình quản lý giá bán điện.
Nguyên tắc điều chỉnh giá điện là những quy định, tiêu chí để xác định mức giá điện được điều chỉnh. Giá điện được điều chỉnh phải phù hợp với các yếu tố tác động đến như biến động giá nhiên liệu, chi phí sản xuất, kinh doanh điện, nhu cầu sử dụng điện của xã hội,... Tuy nhiên, giá điện được điều chỉnh sẽ vẩn phải đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng điện, đặc biệt là các hộ gia đình có thu nhập thấp. Việc đặt ra nguyên tắc điều chỉnh giá điện là cần thiết nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hợp lý trong quá trình điều chỉnh giá điện, tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.
Xem thêm >>> Tăng giá bán lẻ điện bình quân khi nào? Giá điện mới nhất 2023?
Trên đây là tư vấn của chúng tôi liên quan đến cơ chế điều chỉnh tăng giá điện. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ cần hỗ trợ pháp lý hoặc có ý kiến đóng góp, quý khách vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900.6162 hoặc qua Email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Rất mong nhận được sự hợp tác! Trân trọng./.
