Quy định về đoàn cơ sở trong tổ chức của Đoàn thanh niên như thế nào?

1. Đoàn cơ sở là gì?

Theo Điều 17, Khoản 1 của Điều lệ Đoàn, tổ chức cơ sở Đoàn bao gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở, đây được xem là cơ sở quan trọng của Đoàn và được thành lập dựa trên các tiêu chí như địa bàn dân cư, ngành nghề, đơn vị học tập, công tác, lao động, nơi cư trú và đơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân.

Đoàn cơ sở, theo quy định, là một tổ chức thuộc cấp trên trực tiếp của chi đoàn cơ sở. Để thành lập đoàn cơ sở, đơn vị cần có ít nhất hai chi đoàn và ít nhất 30 đoàn viên hoạt động, theo quy định tại Điều 13 của Điều lệ Đoàn. Tuy nhiên, trong trường hợp không đủ số chi đoàn và đoàn viên yêu cầu, đơn vị hành chính cấp xã, phường vẫn có thể thành lập đoàn cơ sở.

Quá trình thành lập đoàn cơ sở đi kèm với việc bầu cử Ban chấp hành cơ sở, Ban Thường vụ, Bí thư và Phó Bí thư. Đoàn cơ sở doanh nghiệp sẽ trực thuộc huyện đoàn, tỉnh đoàn; và trong trường hợp doanh nghiệp thuộc khối đoàn, đoàn ngành, đoàn cơ sở sẽ trực thuộc khối ngành tương ứng. Đối với các đơn vị đặc thù, đoàn cơ sở có quyền thành lập đoàn bộ phận, với điều kiện được công nhận bởi đoàn cấp trên.

2. Quy định về đoàn cơ sở trong tổ chức của Đoàn thanh niên như thế nào?

2.1. Nhiệm vụ của đoàn cơ sở

Theo quy định của Điều 18 trong Điều lệ Đoàn, đoàn cơ sở có những nhiệm vụ chính sau đây:

- Đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi: Đoàn cơ sở đảm nhận vai trò đại diện cho cán bộ, đoàn viên, và thanh thiếu nhi, chăm sóc và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của họ.

- Tổ chức hoạt động và tạo môi trường giáo dục: Tổ chức các hoạt động nhằm tạo môi trường giáo dục, rèn luyện đoàn viên và thanh thiếu nhi. Mục tiêu là đóng góp vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh tại địa phương và đơn vị.

- Phối hợp và hợp tác: Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể và tổ chức kinh tế, xã hội để thực hiện công tác thanh niên, chăm sóc xây dựng Đoàn, và tích cực xây dựng cơ sở Đoàn, Hội, Đội tại địa bàn dân cư. Đồng thời, đoàn cơ sở cũng tham gia vào việc xây dựng và bảo vệ Đảng và chính quyền.

2.2. Quyền hạn của đoàn cơ sở

Theo Điều 19 của Điều lệ Đoàn, đoàn cơ sở có những quyền hạn sau đây:

- Quản lý Đoàn viên và kết nạp mới: Tiếp nhận và quản lý đoàn viên mới, thực hiện chuyển sinh hoạt Đoàn, và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho quá trình bồi dưỡng và kết nạp Đảng. Đồng thời, đoàn cơ sở có trách nhiệm giới thiệu cán bộ và đoàn viên cho quy hoạch đào tạo, sử dụng cán bộ của Đảng, Nhà nước, các tổ chức đoàn thể, kinh tế, và xã hội.

- Tổ chức các hoạt động thanh niên: Tổ chức các hoạt động, phong trào nhằm tăng cường sự đoàn kết, tập hợp thanh niên, đáp ứng nhu cầu và lợi ích chính đáng, hợp pháp của tuổi trẻ. Đồng thời, đoàn cơ sở phối hợp với các ngành, đoàn thể, tổ chức kinh tế và xã hội để tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho công tác thanh niên.

- Tạo việc làm và nguồn kinh phí: Tổ chức các hoạt động nhằm tạo thêm việc làm và thu nhập cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên, nhằm đảm bảo nhu cầu kinh tế và tài chính của đoàn cơ sở. Đồng thời, đoàn cơ sở có quyền sử dụng con dấu hợp pháp để thực hiện các hoạt động và giao dịch của mình.

2.3. Điều kiện để thành lập đoàn cơ sở

Tổ chức cơ sở Đoàn bao gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở, đó là hệ thống cơ bản của Đoàn, được hình thành dựa trên các tiêu chí như địa bàn dân cư, ngành nghề, đơn vị học tập, công tác, lao động, nơi cư trú và đơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân. Theo Hướng dẫn 22 HD/TWĐTN ngày 28/06/2013, Đoàn cơ sở đóng vai trò cấp trên trực tiếp của chi đoàn.

Để thành lập Đoàn cơ sở, đơn vị cần đáp ứng các điều kiện cụ thể như sau:

- Đơn vị có từ 2 chi đoàn trở lên và ít nhất 30 đoàn viên thì được quyền thành lập Đoàn cơ sở.

- Đối với xã, phường, thị trấn có từ 2 chi đoàn trở lên, nhưng không đạt đủ 30 đoàn viên, vẫn có thể thành lập Đoàn cơ sở.

Ở những đơn vị đặc thù, đoàn cơ sở có thể đề xuất việc thành lập đoàn bộ phận (đối với những đơn vị có cấp ủy tương ứng về cấp) và yêu cầu đoàn cấp trên trực tiếp công nhận. Đoàn bộ phận sẽ có trách nhiệm tổ chức và thực hiện các quyết định của đoàn cơ sở, với nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, con dấu và nhiệm kỳ tương tự như đoàn cơ sở.

Trong các địa bàn có nhiều chi đoàn và có nhu cầu liên kết, hợp tác, có thể hình thành liên chi đoàn. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của liên chi đoàn sẽ được Ban Thường vụ Trung ương Đoàn hướng dẫn. Đối với các tổ chức đội thanh niên xung phong, thanh niên tình nguyện, thanh niên xung kích, và các đội hình lao động trẻ, việc thành lập tổ chức đoàn sẽ tuân theo hướng dẫn của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn.

2.4. Nhiệm kỳ Đại hội của đoàn cơ sở

Nhiệm kỳ Đại hội đoàn cơ sở xã, phường, thị trấn, và đoàn cơ sở trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp, theo quy định của Điều 20, Khoản 2 Điều lệ Đoàn, là mỗi 5 năm một lần.

3. Cách thức hoạt động của tổ chức cơ sở đoàn

Tổ chức hoạt động của cơ sở Đoàn tuân theo các quy tắc thời gian và chu kỳ nhất định như sau:

- Đoàn cơ sở và Ban chấp hành chi đoàn họp hàng tháng, địa điểm sẽ được quyết định bởi Ban Thường vụ Trung ương Đoàn.

- Đại hội đoàn viên, đại hội chi đoàn, đoàn cơ sở, hoặc đại hội đại biểu của đoàn cơ sở sẽ được triệu tập bởi Ban chấp hành đoàn và chi đoàn cơ sở.

- Nhiệm kỳ của đại hội chi đoàn và tổ chức cơ sở đoàn được phân chia như sau:

+ Đại hội chi đoàn tại địa bàn dân cư, chi đoàn trong trường học, đoàn trường trung học phổ thông, đoàn trung tâm giáo dục nghề nghiệp: 1 lần mỗi năm.

+ Đại hội chi đoàn cơ sở, chi đoàn trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp; đoàn trường trung cấp: 2 lần trong khoảng 5 năm.

+ Đại hội đoàn cơ sở cấp xã, phường, thị trấn; đoàn cơ sở trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp: 1 lần trong khoảng 5 năm.

- Trong mỗi kỳ họp, đại hội tiến hành thảo luận, biểu quyết, xác định phương hướng và nhiệm vụ hoạt động của từng nhiệm kỳ. Đồng thời, tiến hành bầu cử Ban chấp hành đoàn, bầu đại biểu tham dự đại hội đoàn cấp cao và đóng góp ý kiến vào các văn kiện của đại hội đoàn cấp cao.

4. Giải pháp để tổ chức cơ sở đoàn làm tốt nhiệm vụ

Tổ chức cơ sở của đoàn đóng vai trò quan trọng làm nền tảng cơ bản để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ của mình. Các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở của đoàn bao gồm:

- Thực hiện đầy đủ và chất lượng công tác tuyên truyền và giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của nhà nước.

- Tập trung vào việc giáo dục và rèn luyện đoàn viên thanh niên với mục tiêu phát triển những phẩm chất tích cực của người lao động như sự năng động, sáng tạo, trách nhiệm, bản lĩnh, khiêm tốn và khả năng thích ứng nhanh.

- Tổ chức các phong trào có sự gắn kết chặt chẽ với tình hình thực tế, đảm bảo tính cụ thể và kích thích sự tham gia tích cực của đoàn viên thanh niên.

- Tăng cường tinh thần cảnh giác trước các thế lực thù địch, đặc biệt là trong việc ngăn chặn những hoạt động chống phá cách mạng, và giáo dục nhận thức về âm mưu của các hoạt động "diễn biến hòa bình".

- Hiện đại hóa phương thức giáo dục tư tưởng chính trị cho các đoàn viên, đặt ra yêu cầu cao về việc giáo dục thanh niên không chỉ thông qua lý trí mà còn phải sử dụng cả sức mạnh của tình cảm cách mạng.

Bài viết liên quan: Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!