1. Đối tượng xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể
Theo khoản 1 Điều 22 Luật phòng, chống ma túy 2021 nêu rõ những đối tượng sau đây phải xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, bao gồm:
- Người nghiện ma túy đang được cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy
- Người được điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế
- Người được đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở điều dưỡng, cơ sở bảo trợ xã hội theo quyết định của cơ quan nhà nước
- Lái xe, người điều khiển phương tiện giao thông theo quy định của Luật giao thông đường bộ
- Người làm việc trong các lĩnh vực, ngành nghề có nguy cơ cao sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Bộ trưởng Bộ lao động - Thương binh và Xã hội
- Người nghiện ma túy được đưa vào trung tâm cai nghiện bắt buộc
- Người nghiện ma túy đang được quản lý tại địa phương
- Người có biểu hiện nghiện ma túy theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
2. Hình thức lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể
Căn cứ theo khoản 2 Điều 46 Nghị định 105/2021/NĐ-CP liệt kê bao gồm các hình thức lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể như sau:
- Lấy máu
- Lấy nước tiểu
- Thông tiểu
- Lấy các mẫu vật khác trên cơ thể
Như vậy, có thể thấy rằng hiện nay pháp luật chỉ cho phép lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy với các phương pháp nêu trên.
3. Quy trình lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể
Quy trình lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được quy định chi tiết tại Nghị định số 105/2021/NĐ-CP sẽ bao gồm các bước cụ thể như sau:
Bước 1: Cơ quan có thẩm quyền xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể mời đối tượng thuộc trường hợp phải xét nghiệm đến địa điểm xét nghiệm để thực hiện việc xét nghiệm
Trường hợp người đó không hợp tác thực hiện xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể thì Cơ quan Công an triệu tập người đó đến địa điểm xét nghiệm để lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể. Người thuộc trường hợp phải xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể phải có mặt khi được Cơ quan Công an yêu cầu.
Bước 2: Cơ quan có thẩm quyền xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể tiến hành lấy mẫu xét nghiệm theo các phương pháp nêu trên.
Việc lấy mẫu xét nghiệm phải chia khu vực dành cho nam riêng, nữ riêng. Còn đối với trường hợp lấy mẫu xét nghiệm đối với người dưới 18 tuổi thì phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật, trừ trường hợp lấy mẫu nước tiểu.
Để đảm bảo cho việc lấy mẫu được tiến hành đúng quy định và kết quả đạt tiêu chuẩn thì cần lưu ý những vấn đề sau:
- Cán bộ tiến hành lấy mẫu phải có trình độ chuyên môn theo quy định và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề
- Việc lấy mẫu phải được tiến hành tại cơ sở y tế có đủ điều kiện theo quy định
- Trước khi lấy mẫu, cán bộ tiến hành lấy mẫu phải giải thích cho người được lấy mẫu hiểu rõ về mục đích, ý nghĩa và quy trình lấy mẫu
- Người được lấy mẫu phải tuân thủ hướng dẫn của cán bộ tiến hành lấy mẫu
- Mẫu xét nghiệm phải được niêm phong, bảo quản theo quy định và được chuyển đến cơ sở xét nghiệm uy tín để thực hiện xét nghiệm
- Việc lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể phải được thực hiện đảm bảo an toàn, vệ sinh và tôn trọng quyền riêng tư của người được lấy mẫu
- Kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể chỉ có giá trị tham khảo và phải được sử dụng kết hợp với các tài liệu, chứng cứ khác để xác định hành vi sử dụng trái phép chất ma túy
4. Dương tính với ma túy bị xử lý như thế nào?
Hiện nay, pháp luật chưa có khái niệm cụ thể về dương tính với ma túy, chúng ta có thể hiểu dương tính với ma túy là trường hợp khi người nào đó được phát hiện có chất gây nghiện, chất hướng thần trong cơ thể thông qua việc thực hiện các kỹ thuật chuyên môn để xác định chất ma túy trong cơ thể.
Người có kết quả xét nghiệm dương tính với ma túy đồng thời có hành vi tương ứng với một trong các tội phạm về ma túy của Bộ luật hình sự có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một trong một các tội: tội ma bán trái phép chất ma túy, tội vận chuyển trái phép chất ma túy, tội sản xuất trái phép chất ma túy,...
Ngược lại, trường hợp người dương tính với ma túy nhưng không thực hiện một trong các hành vi phạm tội nêu trên thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự do hiện nay Bộ luật hình sự hiện hành không quy định tội danh nào đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Thay vào đó, người này có thể sẽ bị xử phạt hành chính về hành vi sử dụng ma túy trái phép và bị áp dụng biện pháp cai nghiện. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, nếu phát hiện người sử dụng ma túy có thể sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Ngoài ra, người dương tính với ma túy trong trường hợp nghiện ma túy còn có thể bị áp dụng một trong hai các biện pháp cai nghiện ma túy sau:
- Cai nghiện ma túy tự nguyện tại nhà hoặc tại cơ sở cai nghiện
- Cai nghiện ma túy bắt buộc tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập
5. Trường hợp áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Căn cứ Điều 96 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, sửa đổi năm 2020 quy định những trường hợp sau đây sẽ bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, bao gồm:
- Đối tượng từ 18 tuổi trở lên:
+ Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện
+ Trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy
+ Người nghiện ma túy các chất dạng thuốc phiện không đăng ký, không được thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế hoặc bị chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế do vi phạm quy định về điều trị nghiện
+ Trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy tái nghiện
- Đối với người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi:
+ Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện
+ Bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy trong thời gian cai nghiện tự nguyện
+ Người nghiện ma túy các chất dạng thuốc phiện không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế hoặc bị chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế do vi phạm quy định về điều trị nghiện
Nhận thấy những tác hại nghiêm trọng mà các chất ma túy gây đến cho sức khỏe, tính mạng, tài sản của con người, pháp luật Việt Nam đã có những bước sửa đổi để phù hợp với thực tế. Có những chế tài xử lý nghiêm ngặt cùng với các biện pháp cai nghiện giúp họ trở lại với cuộc sống bình thường nhưng vẫn còn đó những hạn chế khó thể khắc phục.
Để có thể giảm thiểu những tác hại mà ma túy có thể gây ra đối với cá nhân, gia đình, xã hội thì yêu cầu sự phối hợp từ các cơ quan, cá nhân và tổ chức cùng nhau thực hiện. Ngoài ra, phải cùng nhau có ý thức ngăn chặn, phòng chống nghiêm ngặt đối với các hành vi mua bán, vận chuyển, sản xuất chất ma túy. Mong rằng, trong thời gian sắp tới, số lượng người nghiện ma túy ngày càng giảm.
Trên đây là phần giải đáp của công ty Luật Minh Khuê về vấn đề Quy định về lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể? Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc thêm liên quan đến các vấn đề pháp lý có thể sử dụng dịch vụ tư vấn trực tuyến. Mọi thắc mắc sẽ được giải đáp bằng cách gọi qua số tổng đài: 1900.6162 hoặc gửi qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
