Quy định vị trí tại họng xả thải làm điểm thu mẫu nước thải

1. Họng xả thải được hiểu như thế nào?

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 41/2020/TT-BCA thì họng xả thải, một thành phần quan trọng trong hệ thống quản lý môi trường, không chỉ là một đoạn kênh cuối cùng của mạng lưới thoát nước mà còn đóng vai trò tập trung hóa mọi nguồn thải từ cơ sở, bao gồm cả những dòng nước đã trải qua hệ thống xử lý nước thải trong một số trường hợp. Từ điểm thu gom, họng xả thải trải qua một hành trình đặc biệt, đưa nước thải đến cửa xả chính xác tại nguồn tiếp nhận, nơi mà nước thải được giải phóng ra môi trường xung quanh.

Không chỉ là một đoạn kênh đơn thuần, mỗi điểm trên họng xả thải đều chứa đựng vai trò quan trọng như là cửa xả đắc lực. Tại mỗi điểm này, mục tiêu không chỉ là việc dẫn nước thải đi mà còn là duy trì sự cân bằng và an toàn cho môi trường. Điều này bao gồm việc giữ cho chất lượng nước ổn định và đảm bảo rằng mọi phản ứng với môi trường xung quanh đều diễn ra một cách hiệu quả và không gây hại. Họng xả thải, như một bộ phận tích cực của hệ thống quản lý nước, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe của môi trường.

2. Vị trí tại họng xả thải làm điểm thu mẫu nước thải 

Tại Điều 10 Thông tư 41/2020/TT-BCA thì việc quy định vị trí họng xả thải làm điểm thu mẫu nước thải như sau:

- Để chọn điểm thu mẫu nước thải tại họng xả thải, nơi mà cửa xả ra môi trường, quan trọng nhất là lựa chọn vị trí sao cho quá trình thu mẫu được thực hiện một cách chính xác và hiệu quả. Điều này bao gồm một số tiêu chí cụ thể: đầu tiên, đảm bảo rằng dòng nước thải tại điểm thu mẫu được hòa trộn đều, tạo điều kiện cho việc đánh giá chất lượng nước một cách đồng nhất và toàn diện. Ngoài ra, việc chọn vị trí cần đảm bảo độ đồng nhất cao, giúp mẫu nước thu được phản ánh chính xác tình trạng nước thải tại khu vực đó. Quan trọng thêm là vị trí lựa chọn phải dễ tiếp cận để đảm bảo quá trình thu mẫu diễn ra một cách thuận tiện, đồng thời bảo đảm an toàn cho người và thiết bị lấy mẫu.

Trong trường hợp vị trí dự kiến không đảm bảo an toàn, sự loại bỏ và lựa chọn một vị trí khác là hết sức quan trọng. An toàn luôn được ưu tiên hàng đầu để đảm bảo không chỉ chất lượng mẫu nước thu được mà còn sự bảo vệ cho những người thực hiện quá trình thu mẫu và các thiết bị liên quan. Điều này đồng nghĩa với việc tối ưu hóa các điều kiện thuận lợi để có một quá trình thu mẫu nước thải chính xác và an toàn.

- Sau khi đã xác định được điểm thu mẫu, quy trình tiếp theo đòi hỏi việc xác định tọa độ địa lý của điểm đó, và điều này thường được thực hiện bằng cách sử dụng thiết bị xác định tọa độ địa lý chính xác. Tuy nhiên, trong trường hợp không thể thực hiện xác định này bằng thiết bị tương ứng, quan trọng là phải chọn vật chuẩn cố định và chắc chắn để làm mốc, mô tả vị trí của điểm thu mẫu trong biên bản thu mẫu.

Quá trình này không chỉ đảm bảo tính chính xác của tọa độ địa lý, mà còn tạo ra một mức độ tin cậy cao về vị trí điểm thu mẫu. Việc sử dụng vật chuẩn cố định làm mốc mô tả không chỉ giúp xác định lại vị trí sau này mà còn quan trọng để đảm bảo tính nhất quán và đối chiếu thông tin trong quá trình phân tích mẫu nước thải. Điều này đồng nghĩa với việc tăng cường đáng kể sự đáng tin cậy và sự chắc chắn của dữ liệu thu thập, đặt ra một cơ sở vững chắc cho các quá trình đánh giá và giám sát chất lượng môi trường.

- Trong trường hợp không có vị trí nào trên họng xả thải có dòng chảy rối, quá trình lấy mẫu có thể được thực hiện theo hai phương pháp linh hoạt, tùy thuộc vào đặc điểm mặt cắt dòng thải.

+ Một phương pháp là chọn từ 3 đến 5 vị trí theo mặt cắt ngang dòng thải, với điều kiện không sát bờ kênh thải. Việc lấy mẫu được thực hiện bằng kỹ thuật đơn dạng tổ hợp theo không gian, với việc thu mẫu tại mỗi vị trí đã chọn. Lượng mẫu được thu gần bằng nhau trong khoảng thời gian không quá 15 phút. Mẫu thu được từ mỗi vị trí sau đó được kết hợp và trộn đều trong dụng cụ chứa trung gian, như là một xô nhựa có dung tích từ 10 lít đến 15 lít.

+ Phương pháp thứ hai là tạo vách ngăn hình chữ V hoặc hình chữ nhật để thu hẹp tiết diện dòng nước thải và tạo ra dòng chảy rối. Điểm lấy mẫu được đặt ở phía sau phần thu hẹp, nơi có dòng chảy rối, nhằm đảm bảo rằng mẫu thu được là đại diện cho tính chất đồng nhất của dòng thải tại khu vực đó. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình lấy mẫu và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu thu thập trong quá trình đánh giá chất lượng nước thải.

Từ nội dung quy định trên, có thể khẳng định rằng vị trí họng xả thải chọn làm điểm thu mẫu nước thải phải có dòng nước thải hòa trộn đều, dễ tiếp cận, đồng nhất cao, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Nếu không thì phải chọn địa điểm khác.

3. Kiểm tra độ sạch trước khi tiến hành lấy mẫu nước thải 

Điều 11 Thông tư 41/2020/TT-BCA quy định chuẩn bị cho quá trình lấy mẫu đòi hỏi một chuỗi các bước tỉ mỉ và hiệu quả để đảm bảo tính chính xác và độ đại diện của mẫu thu thập.

- Bắt đầu bằng việc dọn sạch khu vực đã chọn làm điểm thu mẫu, loại bỏ mọi cặn, bùn và các lớp vi khuẩn có thể tồn tại trên thành cống thải hoặc vật nổi trên mặt nước. Trong trường hợp dòng thải không có điều kiện chảy rối, tiến hành theo các hướng dẫn tại khoản 3 Điều 10. Khi phát hiện sự phân tầng ở dòng thải, cần khuấy trộn đều trước khi tiến hành lấy mẫu để đảm bảo sự đồng nhất của mẫu.

- Tiếp theo, kiểm tra độ sạch của các bình chứa mẫu, dụng cụ lấy và chứa mẫu trung gian. Rà soát và chuẩn bị các dụng cụ và hóa chất cần thiết để xử lý sơ bộ. Kiểm tra và chuẩn bị vật tư niêm phong để đảm bảo tính toàn vẹn của mẫu. Cũng là thời điểm để kiểm tra và dán nhãn mẫu.

- Đối với bước cuối cùng, lắp đặt cụm lấy mẫu với việc nối cán của cây lấy mẫu và buộc dây gàu. Đồng thời, đảm bảo việc mặc bảo hộ lao động và sử dụng các thiết bị bảo đảm an toàn khác. Tất cả các bước này đều là phần quan trọng của quá trình chuẩn bị, hỗ trợ việc thu thập mẫu nước thải một cách chính xác và an toàn.

Thao tác lấy mẫu là một phần quan trọng của quy trình và đòi hỏi sự chấp hành nghiêm túc và chuyên nghiệp để đảm bảo độ chính xác và độ đại diện của mẫu.

- Trước khi tiến hành lấy mẫu, việc quan trọng nhất là phải có mặt chủ nguồn thải hoặc người đại diện có liên quan. Nếu trường hợp họ không thể tham gia hoặc không hợp tác, trưởng đoàn công tác phải lập biên bản chi tiết về sự vắng mặt hoặc không hợp tác, đồng thời cần có người chứng kiến việc lấy mẫu để đảm bảo minh bạch và tính chính xác của quá trình.

- Trước khi bắt đầu lấy mẫu, là quy trình chặt chẽ và quan trọng khác, đảm bảo rằng chủ nguồn thải hoặc người đại diện đã xác nhận sự sạch sẽ của dụng cụ lấy và chứa mẫu. Đồng thời, đảm bảo rằng các dụng cụ và hóa chất được sử dụng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quốc gia về lấy mẫu. Điều này có thể bao gồm việc chụp ảnh hoặc quay phim để ghi lại điểm thu mẫu và các hoạt động liên quan, tăng cường tính minh bạch và đảm bảo chuẩn mực trong toàn bộ quy trình.

Trước khi bước vào quá trình lấy mẫu nước thải, quan trọng nhất là thực hiện một kiểm tra kỹ lưỡng đối với độ sạch của bình chứa mẫu cùng các dụng cụ lấy và chứa mẫu trung gian. Điều này đặt ra một yêu cầu cao về sự chuẩn bị và đảm bảo rằng tất cả các yếu tố cơ bản đều đáp ứng những tiêu chuẩn chất lượng cao nhất. Việc kiểm tra này không chỉ giúp đảm bảo tính toàn vẹn của mẫu thu thập mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lấy mẫu bằng cách đảm bảo rằng bình chứa và dụng cụ lấy mẫu đều đáp ứng những yêu cầu cụ thể. Điều này không chỉ là bước chuẩn bị cơ bản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu thu thập trong quá trình đánh giá chất lượng nước thải.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Trách nhiệm của cán bộ kiểm định nhận nhiệm vụ thu mẫu nước thải. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.