1. Hiệu trưởng được hiểu như thế nào?
Theo quy định tại Điều 20 Luật Giáo dục đại học năm 2012, sửa đổi bổ sung năm 2018. Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học, còn được gọi là hiệu trưởng trường đại học hoặc giám đốc đại học, đóng vai trò quan trọng trong quản lý và điều hành các hoạt động của cơ sở giáo dục đại học. Trách nhiệm của hiệu trưởng là tuân thủ quy định của pháp luật, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học.
Việc bổ nhiệm hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học công lập phụ thuộc vào quyết định của hội đồng trường và hội đồng đại học, và cần được cơ quan quản lý có thẩm quyền công nhận. Trong khi đó, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học tư thục và cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận được bổ nhiệm theo quyết định của hội đồng trường và hội đồng đại học.
Thời gian bổ nhiệm hoặc nhiệm kỳ của hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học được quyết định trong phạm vi nhiệm kỳ của hội đồng trường và hội đồng đại học.
2. Quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng
Theo quy định tại Điều 46 Nghị định 115/2020/NĐ-CP thì quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Dựa trên nguyên tắc và yêu cầu bổ nhiệm, cùng với nhiệm vụ và nguồn nhân sự được quy hoạch, tập thể lãnh đạo đã tiến hành thảo luận và đề xuất về cơ cấu, tiêu chuẩn, điều kiện, và quy trình giới thiệu nhân sự. Đội ngũ thảo luận bao gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu đơn vị trong công tác công lập và người đứng đầu bộ phận tham mưu về tổ chức cán bộ. Kết quả của cuộc thảo luận và đề xuất đã được ghi chép và ghi lại trong biên bản.
- Bước 2: Để thảo luận và đạt được sự thống nhất, tập thể lãnh đạo đã mở rộng phạm vi thảo luận để đề xuất và đồng ý về cơ cấu, tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình giới thiệu nhân sự. Quá trình giới thiệu nhân sự được thực hiện thông qua việc sử dụng phiếu bầu kín. Thành phần tham gia bao gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu trong các đơn vị sự nghiệp công lập, cùng với các thành viên của thường vụ cấp ủy cùng cấp, và người đứng đầu các đơn vị thuộc và trực thuộc. Để đảm bảo tính chất đại diện và quyền hạn, hội nghị được triệu tập với tối thiểu 2/3 số người được triệu tập tham dự.
Nguyên tắc giới thiệu và lựa chọn được xác định như sau: Mỗi thành viên đề xuất một ứng cử viên cho mỗi chức vụ được xem xét. Người được ứng cử viên có số phiếu cao nhất, vượt qua ngưỡng 50% tỷ lệ tính trên tổng số người được triệu tập đề xuất, sẽ được lựa chọn. Trong trường hợp không có ứng cử viên nào đạt được ngưỡng 50%, thì hai ứng cử viên có số phiếu đề xuất cao nhất sẽ tiếp tục được giới thiệu trong các giai đoạn tiếp theo. Phiếu giới thiệu nhân sự bổ nhiệm được phát hành bởi Ban tổ chức hội nghị, được đóng dấu bởi đơn vị. Kết quả của quá trình bỏ phiếu được ghi chép trong biên bản, nhưng không được công bố tại cuộc họp này.
- Bước 3: Để đảm bảo cơ cấu, tiêu chuẩn, điều kiện, yêu cầu nhiệm vụ và khả năng đáp ứng của viên chức, tập thể lãnh đạo tiến hành thảo luận và giới thiệu nhân sự bằng việc sử dụng phiếu bầu kín, dựa trên kết quả giới thiệu nhân sự. Thành phần tham gia thảo luận và giới thiệu nhân sự giữ nguyên. Nguyên tắc giới thiệu và lựa chọn được áp dụng như sau: Mỗi thành viên lãnh đạo đề xuất một ứng cử viên cho mỗi chức vụ từ danh sách nhân sự được giới thiệu ở bước 2, hoặc đề xuất một người khác mà đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định. Người được đề xuất có số phiếu cao nhất, vượt qua ngưỡng 50% tỷ lệ tính trên tổng số thành viên tập thể lãnh đạo đề xuất, sẽ được lựa chọn. Trong trường hợp không có ứng cử viên nào đạt trên 50%, thì hai ứng cử viên có số phiếu đề xuất cao nhất sẽ tiếp tục được giới thiệu và đưa vào giai đoạn kiểm phiếu tín nhiệm tại hội nghị cán bộ chủ chốt.
Phiếu giới thiệu nhân sự bổ nhiệm được phát hành bởi Ban tổ chức hội nghị, được đóng dấu bởi đơn vị. Kết quả của quá trình kiểm phiếu được ghi chép trong biên bản và công bố tại hội nghị này. Trong trường hợp kết quả giới thiệu từ tập thể lãnh đạo không khớp với kết quả phát hiện và giới thiệu nhân sự ở bước 2, báo cáo và giải trình chi tiết sẽ được gửi đến cơ quan, đơn vị có thẩm quyền bổ nhiệm để xem xét và cung cấp ý kiến chỉ đạo trước khi tiến hành các bước tiếp theo. Kết quả kiểm phiếu sẽ được ghi chép và lưu trữ trong hồ sơ bổ nhiệm
- Bước 4: Để thu thập ý kiến của cán bộ chủ chốt về nhân sự được giới thiệu bởi tập thể lãnh đạo, chúng ta sẽ áp dụng việc sử dụng phiếu bầu kín. Thành phần tham gia bao gồm: người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập; cấp ủy và trưởng các tổ chức chính trị - xã hội thuộc đơn vị sự nghiệp công lập; người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu các bộ phận chuyên môn và đơn vị thuộc và trực thuộc. Đối với đơn vị có số lượng nhân viên dưới 30 hoặc không có tổ chức cấu thành, tất cả viên chức và người lao động biên chế làm việc thường xuyên tại đơn vị sẽ được triệu tập tham dự. Hội nghị phải có ít nhất 2/3 số người được triệu tập tham dự.
Quy trình thu thập ý kiến như sau:
+ Trao đổi và thảo luận về cơ cấu, tiêu chuẩn, điều kiện, yêu cầu và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của nhân sự.
+ Thông báo danh sách nhân sự do tập thể lãnh đạo giới thiệu (ở bước 3), kèm theo tóm tắt lý lịch, quá trình học tập và công tác của từng ứng viên. Các nhân sự được nhận xét và đánh giá về ưu điểm, khuyết điểm, mặt mạnh, mặt yếu và triển vọng phát triển, cũng như dự kiến phân công công tác cho họ.
+ Tiến hành phiếu bầu ý kiến tín nhiệm (có thể ký tên hoặc không ký tên). Phiếu bầu ý kiến tín nhiệm được Ban tổ chức hội nghị phát hành và đóng dấu treo của đơn vị. Kết quả của quá trình kiểm phiếu được ghi chép trong biên bản, nhưng không được công bố tại hội nghị này
- Bước 5: Để thực hiện quy trình biểu quyết về nhân sự, tập thể lãnh đạo sẽ tiến hành thảo luận và đưa ra quyết định thông qua phiếu biểu quyết. Thành phần tham gia bao gồm các thành viên đã nêu trên. Quy trình thực hiện như sau:
+ Phân tích kết quả phiếu biểu quyết tại các hội nghị trước đó. Xác minh và rút ra kết luận đối với những vấn đề mới phát sinh (nếu có). Thu thập ý kiến bằng văn bản từ Ban thường vụ Đảng ủy hoặc Đảng ủy đơn vị (trong trường hợp không có Ban thường vụ) về nhân sự được đề nghị bổ nhiệm.
+ Tập thể lãnh đạo tiến hành thảo luận, nhận xét, đánh giá và biểu quyết về nhân sự bằng phiếu biểu quyết kín. Nguyên tắc lựa chọn nhân sự như sau: Người đạt số phiếu cao nhất và đạt tỷ lệ trên 50% tính trên tổng số thành viên tập thể lãnh đạo giới thiệu sẽ được lựa chọn đề nghị bổ nhiệm. Trong trường hợp có hai người cùng đạt số phiếu ngang nhau (đạt tỷ lệ 50%), người đứng đầu giới thiệu sẽ được lựa chọn để đề nghị bổ nhiệm. Đồng thời, báo cáo đầy đủ các ý kiến khác nhau để cấp có thẩm quyền xem xét và quyết định.
+ Phiếu biểu quyết về nhân sự bổ nhiệm do Ban tổ chức hội nghị phát hành, có đóng dấu treo của đơn vị. Kết quả kiểm phiếu được ghi lại trong biên bản. Sau đó, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sẽ ra quyết định bổ nhiệm theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xem xét và quyết định.
3. Nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 20 Luật Giáo dục đại học năm 2012, sửa đổi, bổ sung năm 2018 thì hiệu trưởng có nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể như sau:
- Là người đại diện theo pháp luật và là chủ tài khoản của cơ sở giáo dục đại học, trừ trường hợp quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học tư thục, cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận có quy định khác.
- Tổ chức thực hiện các hoạt động chuyên môn, học thuật, tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản, hợp tác trong nước, quốc tế và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, và quyết định của hội đồng trường, hội đồng đại học.
- Trình văn bản thuộc thẩm quyền ban hành của hội đồng trường, hội đồng đại học sau khi tổ chức lấy ý kiến của tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan trong cơ sở giáo dục đại học. Hiệu trưởng cũng ban hành các quy định khác của cơ sở giáo dục đại học theo quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học.
- Đề xuất hội đồng trường, hội đồng đại học xem xét bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm chức danh quản lý thuộc thẩm quyền của hội đồng trường, hội đồng đại học. Hiệu trưởng cũng thực hiện bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm các chức danh quản lý khác của cơ sở giáo dục đại học và quyết định về dự án đầu tư theo quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học.
- Hằng năm, hiệu trưởng báo cáo trước hội đồng trường, hội đồng đại học về kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình và của ban giám hiệu, tài chính, tài sản của cơ sở giáo dục đại học. Hiệu trưởng cũng thực hiện công khai và minh bạch thông tin, tuân thủ chế độ báo cáo và chịu sự thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền. Hiệu trưởng có trách nhiệm giải trình trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn được giao.
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật. Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước hội đồng trường, hội đồng đại học và các bên liên quan. Hiệu trưởng cũng phải chịu sự giám sát của các cá nhân và tổ chức có liên quan đối với việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn được giao.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề điều kiện để được công nhận, bổ nhiệm Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng trường mầm non của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.