Quyền, lợi ích hợp pháp của luật sư được bảo vệ trong phạm vi nào?

1. Quyền, lợi ích hợp pháp của luật sư được bảo vệ trong phạm vi nào?

Nội dung trên được đề cập trong Quyết định số 139/QĐ-BTV, nơi quy định về hoạt động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của luật sư khi họ đang thực hiện công việc của mình. Quyết định này là cơ sở để các luật sư và tổ chức hành nghề luật sư có thể yêu cầu sự hỗ trợ từ các tổ chức chính như Liên đoàn Luật Sư, Đoàn Luật sư, v.v., khi quyền lợi và lợi ích pháp lý của họ bị xâm phạm. Bằng cách này, Quyết định 139/QĐ-BTV đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng luật sư và tổ chức hành nghề luật sư có môi trường làm việc an tâm và có thể đóng góp tích cực vào phục vụ cộng đồng.

Theo quy định, phạm vi quyền và lợi ích hợp pháp của luật sư được bảo vệ như sau:

- Cơ sở của việc thực hiện chức năng xã hội và trách nhiệm nghề nghiệp của luật sư là các quyền và nghĩa vụ được pháp luật quy định.

- Các quyết định hành chính và hành vi vi phạm pháp luật có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của luật sư, cũng như của các tổ chức hành nghề luật sư trong quá trình hành nghề.

- Các quyết định hành chính và hành vi vi phạm pháp luật cũng có thể tác động đến hoạt động của Đoàn Luật sư và thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

- Hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của luật sư có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của họ.

- Đối với người tập sự hành nghề luật sư, Ủy ban Bảo vệ quyền lợi luật sư có thể can thiệp và xem xét từng trường hợp cụ thể bằng các biện pháp phù hợp.

Khi phát hiện có hành vi vi phạm các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư đều có quyền gửi văn bản đến Đoàn Luật sư nơi họ là thành viên, nhằm yêu cầu bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp.

2. Quyền của Luật sư được quy định như thế nào?

Nhiệm vụ của Luật sư tập trung vào việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân, và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức, cũng như bảo vệ sự độc lập của hệ thống tư pháp. Đồng thời, họ đóng góp vào sự bảo vệ công lý, công bằng, phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam theo chủ nghĩa xã hội.

Để thực hiện sứ mệnh này, Luật sư được ủy quyền các quyền lợi trong quá trình hoạt động chuyên môn và xã hội theo Hiến pháp và pháp luật hiện hành. Cụ thể, pháp luật quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân liên quan để đảm bảo quyền của Luật sư được thực hiện một cách đầy đủ và phù hợp với tinh thần tôn trọng pháp luật, đồng thời góp phần vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam theo chủ nghĩa xã hội.

Quyền của Luật sư được thể hiện chủ yếu qua hai nhóm quy phạm: quy phạm pháp luật và các quy định tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Luật Luật sư, trong Khoản 1, cụ thể quy định các quyền cơ bản của Luật sư bao gồm:

- Quyền được bảo đảm quyền hành nghề theo quy định của Luật và các quy định pháp luật liên quan.

- Quyền đại diện cho khách hàng theo quy định của pháp luật.

- Quyền tự do lựa chọn hình thức và tổ chức hành nghề Luật sư.

- Quyền hành nghề Luật sư trên toàn lãnh thổ Việt Nam và thậm chí ở nước ngoài.

- Các quyền khác theo quy định của Luật.

Những quyền này là cơ sở để Luật sư thực hiện nghề nghiệp của mình một cách hiệu quả và đồng thời đóng góp vào mục tiêu lớn hơn của xã hội và pháp quyền Việt Nam.

Khi một Luật sư được công nhận theo quy định của pháp luật Việt Nam, họ sẽ trở thành thành viên của Đoàn Luật sư của địa phương mà họ gia nhập và cũng là thành viên của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Theo Khoản 1, Điều 29 của Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, mà Quyết định số 856/QĐ-TTg ngày 19/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ đã ban hành, Luật sư được đặc quyền với các quyền lợi sau đây:

- Các quyền trong quá trình thực hiện hoạt động chuyên môn theo quy định của pháp luật.

- Quyền được Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn Luật sư hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình hoạt động chuyên môn.

- Quyền tự ứng cử, được giới thiệu ứng cử, tham gia các sự kiện quan trọng như Đại hội đại biểu Luật sư toàn quốc và Đại hội Luật sư của Đoàn Luật sư, tham gia các Cơ quan của Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn Luật sư, cũng như được giới thiệu ứng cử vào các cơ quan dân cử và tổ chức xã hội khác theo quy định của pháp luật.

- Quyền tham gia các hoạt động của Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn Luật sư.

- Quyền đề xuất ý kiến về việc củng cố và phát triển tổ chức, hoạt động của Liên đoàn và Đoàn Luật sư.

- Quyền giám sát hoạt động của các cơ quan thuộc Liên đoàn và Đoàn Luật sư.

- Quyền kiến nghị các biện pháp khắc phục, xử lý vi phạm.

- Quyền khiếu nại đối với quyết định của các cơ quan thuộc Liên đoàn và Đoàn Luật sư vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

- Quyền được Liên đoàn và Đoàn Luật sư bồi dưỡng về chuyên môn và nghiệp vụ.

- Các quyền khác được quy định cụ thể trong Điều lệ này và Nội quy Đoàn Luật sư.

Trong quá trình hành nghề, Luật sư có các quyền như người bào chữa và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, tương ứng với các nhiệm vụ mà họ thực hiện cho khách hàng. Những quyền này được chi tiết hóa trong các lĩnh vực như pháp luật hình sự, dân sự, hành chính, khiếu nại, tố cáo, và các lĩnh vực khác.

3. Ai là người bảo vệ quyền lợi Luật sư khi hành nghề?

Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Luật sư trong quá trình hành nghề là một trong những nhiệm vụ chủ chốt của tổ chức xã hội và nghề nghiệp Luật sư, đã được quy định rõ trong Luật Luật sư năm 2006 (được sửa đổi năm 2012) và Điều lệ của Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Trong ngữ cảnh này, người đầu tiên, và có thể nói là người quan trọng nhất, chính là Luật sư mà khách hàng đã chọn làm đại diện. Làm người thực hiện công việc hành nghề, Luật sư cần phải hiểu rõ và áp dụng linh hoạt các quy định của pháp luật cùng với Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam. Điều này là cực kỳ quan trọng, đặc biệt là trong những tình huống phức tạp và khó xử.

Mặt khác, Luật sư cũng phải thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình. Nếu có bất kỳ xâm phạm nào từ cơ quan tố tụng hoặc cơ quan có thẩm quyền khác, và khi mọi cố gắng giải quyết không thành công, Luật sư mới cần đưa đến Đoàn Luật sư để xử lý.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, đôi khi Luật sư tham gia vào quá trình tố tụng mà chưa thực hiện đầy đủ quyền lợi của mình, và khi gặp trở ngại, họ có thể phản ứng một cách không thích hợp hoặc vội vàng khiến họ đưa vấn đề lên cấp cao nhất, tức là Đoàn Luật sư. Cách tiếp cận này có thể dẫn đến việc Ban BVQLLS trở thành một tổ chức hỗ trợ hơn là làm nhiệm vụ chính thức của mình, và đặt áp lực không cần thiết lên số lượng thành viên đang gặp khó khăn. Thậm chí, một số Luật sư có thể lạc quan làm việc với Ban BVQLLS mà không thực sự tuân thủ Hợp đồng dịch vụ pháp lý.

Với hơn 10 thành viên, Ban BVQLLS của Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cũng không đủ khả năng đáp ứng những yêu cầu không phù hợp khi số lượng thành viên của Đoàn đã lên đến gần 5000 Luật sư. Trong thực tế, vẫn có một số Luật sư chưa thực hiện tốt nhiệm vụ này, thậm chí vi phạm nghiêm trọng quy tắc đạo đức trong quan hệ với cơ quan tố tụng, người tiến hành tố tụng, khách hàng và đồng nghiệp. Ban BVQLLS của Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đã phải đối mặt với nhiều trường hợp đáng tiếc như vậy trong thời gian gần đây.

Bài viết liên quan: Luật sư là gì? Nghề luật sư làm gì? Ý nghĩa của nghề luật sư

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!