Quyền và trách nhiệm của ngân hàng trong cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán

Luật sư tư vấn:

1. Dịch vụ trung gian thanh toán là gì?

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 101/2012/NĐ-CP và quy định tại Điều 2 Thông tư 39/2014/TT-NHNN, dịch vụ trung gian thanh toán được hiểu như sau:

Dịch vụ trung gian thanh toán là hoạt động làm trung gian kết nối truyền dẫn và xử lý dữ liệu điện tử các giao dịch thanh toán giữa tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và người sử dụng dịch vụ thanh toán.

Cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán là một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư.

Dịch vụ trung gian thanh toán bao gồm 3 loại dịch vụ sau đây.

Thứ nhất, dịch vụ cung ứng hạ tầng thanh toán điện tử, bao gồm các dịch vụ: chuyển mạch tài chính; bù trừ điện tử; cổng thanh toán điện tử;

Thứ hai, dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán, bao gồm các dịch vụ: hỗ trợ thu hộ, chi hộ; hỗ trợ chuyển tiền điện tử; ví điện tử;

Thứ ba, các dịch vụ trung gian thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

2. Quyền của ngân hàng trong cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán

Thưa luật sư, hiện nay hoạt động trung gian thanh toán đang rất phát triển, các tổ chức không phải là ngân hàng đủ điều kiện sẽ được Ngân hàng nhà nước cấp phép cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

Vậy thì ngân hàng là tổ chức có quyền cung ứng dịch vụ thanh toán có quyền như thế nào khi lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán?

Rất mong nhận được giải đáp. Xin cảm ơn!

Trả lời:

Tại Điều 14 Thông tư 39/2014/TT-NHNN quy định quyền của ngân hàng trong cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán, Theo đó, ngân hàng sẽ có những quyền sau

- Lựa chọn tổ chức không phải là ngân hàng để hợp tác, thử nghiệm kỹ thuật một hoặc một số dịch vụ trung gian thanh toán.

- Ký kết hợp đồng sử dụng dịch vụ cung ứng hạ tầng thanh toán điện tử và/hoặc hợp tác triển khai cung cấp dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán với các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

- Được yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cung cấp các thông tin cần thiết liên quan đến các giao dịch thanh toán thông qua dịch vụ trung gian thanh toán.

- Các quyền khác theo hợp đồng và các thỏa thuận cung cấp dịch vụ cho tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về quyền của ngân hàng trong cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán.

4. Trách nhiệm của ngân hàng trong cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán

Thưa luật sư, theo tôi được biết, ngân hàng có quyền lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán để hợp tác. Vậy pháp luật có quy định về trách nhiệm của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán hay không?

Rất mong nhận được giải đáp. Xin cảm ơn!

Trả lời:

Tại Điều 15 Thông tư 39/2014/TT-NHNN quy định trách nhiệm của ngân hàng trong cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán:

- Chỉ hợp tác cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán với các tổ chức không phải là ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép.

- Phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán thực hiện kiểm tra, đối soát dữ liệu giao dịch hàng ngày.

- Thực hiện việc thanh toán các giao dịch thanh toán cho các bên liên quan theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và hợp đồng hợp tác cung cấp dịch vụ cho tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

- Quản lý số dư tài khoản đảm bảo thanh toán của các tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán theo đúng hợp đồng hợp tác ký kết với các tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán và quy định tại Thông tư này.

- Phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán để kiểm tra, xác thực, cập nhật đầy đủ và chính xác thông tin khách hàng đăng ký sử dụng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán.

- Phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán hướng dẫn các biện pháp, quy trình kỹ thuật nghiệp vụ và bảo mật trong thanh toán thông qua dịch vụ trung gian thanh toán đối với đơn vị chấp nhận thanh toán và khách hàng sử dụng dịch vụ trung gian thanh toán. Ngân hàng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho khách hàng và các bên liên quan do lỗi của ngân hàng không thực hiện đúng quy định này.

- Phối hợp cùng tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán xây dựng quy trình và thủ tục giải quyết khiếu nại của khách hàng liên quan tới các giao dịch thanh toán thông qua dịch vụ trung gian thanh toán.

- Các nghĩa vụ khác theo hợp đồng với tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, đơn vị chấp nhận thanh toán, khách hàng.

5. Đảm bảo khả năng thanh toán trong hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán

Thưa luật sư, Việc các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán theo tôi hiểu đó là nhận tiền từ tài khoản thanh toán của khách hàng và sẽ thanh toán cho đơn vị cung cấp dịch vụ, hàng hóa (đủ điều kiện để sử dụng dịch vụ trung gian thanh toán) khi khách hàng có thực hiện giao dịch phát sinh chi phí.

Vậy pháp luật có quy định về việc đảm bảo khả năng thanh toán trong hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán của các tổ chức này hay không?

Rất mong nhận được giải đáp.  Xin cảm ơn!

Trả lời:

Thắc mắc của bạn chúng tôi giải đáp như sau:

Căn cứ quy định tại Điều 8 Thông tư 39/2014/TT-NHNN quy định về đảm bảo khả năng thanh toán trong hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, thì:

- Tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ thu hộ, chi hộ và tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử phải mở tài khoản đảm bảo thanh toán để đảm bảo cho việc cung ứng các dịch vụ này. Số dư trên tài khoản đảm bảo thanh toán phải được duy trì không thấp hơn so với tổng số tiền đã nhận của khách hàng mà chưa thực hiện thanh toán cho đơn vị chấp nhận thanh toán (đối với dịch vụ hỗ trợ thu hộ, chi hộ) hoặc tổng số dư của tất cả các Ví điện tử của các khách hàng (đối với dịch vụ Ví điện tử) tại cùng một thời điểm.

- Tài khoản đảm bảo thanh toán chỉ được sử dụng vào việc:

+ Thanh toán tiền cho các đơn vị chấp nhận thanh toán;

+ Hoàn trả tiền cho khách hàng sử dụng dịch vụ khi có yêu cầu.

6. Quyền của tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán là gì?

Chào công ty luật Minh Khuê, tôi có một thắc mắc liên quan đến hoạt động trung gian thanh toán. Hiện tôi đang tìm hiểu các quy định về hoạt động dịch vụ thanh toán điện tử không sử dụng tiền mặt. Có rất nhiều tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ tự thanh toán.

Luật sư cho tôi hỏi theo quy định hiện nay thì quyền của tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán như thế nào?

Mong nhận được giải đáp. Xin cảm ơn!

Trả lời:

Căn cứ quy định tại Điều 12 Thông tư 39/2014/TT-NHNN về Quyền của tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán thì Tổ chức cung ứng dịch vụ hỗ trợ dịch vụ thanh toán có những quyền sau:

- Quy định điều kiện sử dụng dịch vụ; yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ và chính xác thông tin có liên quan khi sử dụng dịch vụ và trong quá trình sử dụng dịch vụ; từ chối, chấm dứt cung cấp dịch vụ khi khách hàng không đáp ứng đầy đủ các điều kiện để sử dụng dịch vụ, không tuân thủ quy định của tổ chức cung ứng dịch vụ hoặc vi phạm các thỏa thuận khác.

- Quy định các biện pháp đảm bảo an toàn cho việc sử dụng dịch vụ.

- Quy định loại phí và mức phí sử dụng dịch vụ phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

- Lựa chọn ngân hàng, các tổ chức khác để ký kết hợp đồng cung ứng, phát triển dịch vụ trên cơ sở đảm bảo an toàn, hiệu quả và phù hợp với nội dung Giấy phép và quy định của pháp luật.

- Các quyền khác theo hợp đồng với ngân hàng, khách hàng và đối tác phù hợp với quy định của pháp luật.

7. Xử phạt vi phạm đối với hành vi cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán trái pháp luật

Thưa luật sư, theo tôi được biết pháp luật quy định một số hình thức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán nhất định. Vậy trong trường hợp tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán không được ghi nhận của pháp luật sẽ bị xử phạt như thế nào? Có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể không?

Rất mong được giải đáp. Xin cảm ơn!

Trả lời:

Mức phạt tiền đối với hành vi cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không đúng luật được quy định tại Khoản 4 Điều 27 Nghị định 96/2014/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, theo đó:

Mức phạt tiền đối với hành vi cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không đúng luật từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng.

Ngoài ra còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp vào ngân sách nhà nước số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi

8.Trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán cho website thương mại điện tử

Thưa luật sư, bản thân tôi khi mua hàng qua các website như shopee hay lazada thì khi lựa chọn phương thức thanh toán sẽ có lựa chọn thanh toán qua các loại ví điện tử. Qua tìm hiểu tôi được biết đó là dịch vụ trung gian thanh toán.

Vậy luật sư giải đáp giúp tôi là trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán cho website thương mại điện tử được quy định như thế nào?

Xin cảm ơn!

Trả lời:

Trách nhiệm của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán cho website thương mại điện tử đã được quy định cụ thể tại Điều 75 Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử.

Theo đó, trách nhiệm của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán cho website thương mại điện tử được quy định như sau:

1. Tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật về dịch vụ trung gian thanh toán do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành.

2. Lưu trữ dữ liệu về từng giao dịch thanh toán thực hiện qua hệ thống của mình theo thời hạn quy định tại Luật kế toán.

3. Liên đới chịu trách nhiệm với thương nhân, tổ chức, cá nhân sở hữu website thương mại điện tử sử dụng dịch vụ trung gian thanh toán của mình trong trường hợp thông tin thanh toán của khách hàng qua website đó bị thay đổi, xóa, hủy, sao chép, tiết lộ, di chuyển trái phép hoặc bị chiếm đoạt gây thiệt hại cho khách hàng.

4. Trước ngày 15 tháng 01 hàng năm, báo cáo Bộ Công Thương số liệu thống kê về tình hình cung cấp dịch vụ cho các thương nhân, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thương mại điện tử.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về nội dung quyền và trách nhiệm của ngân hàng trong việc cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!