1. Vài nét về thẻ căn cước công dân có gắn chip

Thẻ CCCD gắn chip điện tử còn được gọi là thẻ Căn cước điện tử (viết tắt là e-ID). Đây là mẫu thẻ căn cước mới được Bộ Công an quy định được sử dụng với rất nhiều các mục đích khác nhau và đem đến nhiều tiện ích cho người dân.

Theo Bộ Công an, khi sử dụng CCCD, thông tin cá nhân được bảo mật cao, khó làm giả, bảo đảm độ tin cậy trong thực hiện các giao dịch. Chíp trên thẻ CCCD không có chức năng định vị, theo dõi để xác định vị trí của công dân và không có điện. Việc xác thực danh tính có thể thực hiện “offline” mà không cần kết nối Internet tạo thuận lợi rất nhiều khi thực hiện các giao dịch, kiểm tra hay giám sát thông tin bằng các thiết bị khác.

Khi sử dụng CCCD có gắn chíp điện tử, số Chứng minh nhân dân (CMND) cũ được lưu trong chíp cũng như trên mã QR in trên bề mặt thẻ, do đó, người dân sử dụng thẻ CCCD gắn chíp không cần phải có giấy xác nhận của Công an về tất cả các hồ sơ giấy tờ có liên hệ với số CMND cũ như trước và không còn tốn kém thời gian, chi phí công chứng, chứng thực giấy tờ như trước đây do thẻ có thể được sử dụng và kết nối rộng rãi cho các dịch vụ công và tư nhân.

Thẻ CCCD gắn chíp có in mã QR ở mặt trước thẻ, chứa một số thông tin cần thiết của công dân nên khi cần khai báo thông tin, công dân chỉ cần quét mã QR bằng điện thoại di động thay vì phải nhập tay.

Thẻ CCCD có gắn chíp điện tử có thể tích hợp nhiều loại giấy tờ khác nhau như Giấy phép lái xe, thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT), sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH), sổ hộ khẩu, tạm trú tạm vắng… từng bước thay thế cho sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Thay vì việc phải làm và mang theo rất nhiều các loại giấy tờ khác nhau thì người dân có thể sử dụng thẻ CCCD gắn chip để thực hiện các giao dịch.

Một tiện ích hết sức quan trọng khác là thông tin trên thẻ CCCD gắn chip điện tử được in song ngữ, gồm cả tiếng Việt và tiếng Anh. Nhờ các thông tin cá nhân được in tiếng Anh mà công dân khi đi lưu trú tại nước ngoài, du lịch hay ký các hợp đồng quốc tế sẽ rất thuận lợi.

2. Để lộ Mã QR hoặc làm mất thẻ CCCD gắn chíp sẽ bị lộ thông tin gì?

2.1 Đối với việc lộ mã QR trên thẻ CCCD gắn chíp

Mã QR được in ở mặt trước, phía góc phải trên cùng của thẻ CCCD gắn chíp, lưu thông tin về số CMND 9 số của công dân, mã hóa toàn bộ các thông tin của người dân. Với mã QR , công dân không cần xin giấy xác nhận số chứng minh thư cũ khi thực hiện những thủ tục hành chính có liên quan.

Thực tế, khi quét mã QR chỉ thấy được những thông tin sau: Số CCCD, số CMT cũ ( nếu có), Tên, Ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ thường trú và ngày cấp. Những thông tin được quét từ mã QR chỉ được dùng để đối chiếu thông tin, xác nhận số CMND cũ của của công dân trong khi thực hiện các giao dịch chứ không có tác dụng đại diện hay thay thế người dân khi thực hiện giao dịch này.

2.2 Đối với việc mất thẻ CCCD gắn chíp

Chip điện tử mã hóa các dữ liệu cá nhân (sinh trắc học) cơ bản của công dân (họ tên, quê quán...) và vân tay, võng mạc, hình ảnh, đặc điểm nhận dạng.

Trong thời gian tới, chip điện tử trên thẻ Căn cước công dân có thể cập nhập thêm các thông tin cá nhân như bảo hiểm, ngân hàng, giấy phép lái xe...

Theo đó, chíp trên thẻ CCCD chứa nhiều thông tin quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế, chỉ những cơ quan chức năng mới được trang bị đầu đọc chíp chuyên dụng để trích xuất thông tin.

3. Những rủi ro khi để lộ thông tin trên mã QR/làm mất thẻ CCCD gắn chíp

3.1 Ảnh hưởng đến quyền riêng tư

Dựa vào thông tin quét được trên mã QR/Căn cước công dân gắn chíp sẽ biết rõ nơi ở của bạn, và từ đó theo dõi bạn để phục vụ cho ý đồ không hay từ họ.

- Bị người khác dùng CMND/CCCD đăng kýthuê bao trả sau: Hiện nay, khi mua sim, các cửa hàng chỉ cần ảnh CMND/CCCD của người mua để đăng ký chính chủ. Vì thế, khi lộ ảnh CMND/CCCD, bạn sẽ có rủi ro bị người khác dùng CMND/CCCD đăng ký thuê bao trả sau và phải chịu trách nhiệm khi sim nợ cước.

Nếu phát hiện ra thông tin cá nhân của mình bị lợi dụng để đăng ký thuê bao trả sau thì người dân cũng có thể liên hệ đến nhà mạng tại văn phòng giao dịch để được hỗ trợ. Tuy nhiên, hiện không có cách nào kiểm tra được số CMND/CCCD của mình đang được đăng ký những thuê bao nào.

3.2 Rắc rối về mã số thuế

Nhiều trường hợp những doanh nghiệp làm ăn gian dối đã lấy thông tin quét được trên mã QR/Căn cước công dân gắn chíp của bạn để đăng ký mã số thuế mà bạn không hề hay biết. Đến khi bạn cần có mã số thuế cho riêng mình thì mới phát hiện, khi đó bạn phải tốn thời gian liên hệ với cơ quan thuế để hủy mã số đó và xin cấp mã số thuế mới.

3.3 Thiệt hại về tài chính

Việc lộ thông tin trên mã QR/Căn cước công dân gắn chíp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho kẻ xấu hack thông tin trên tài khoản ngân hàng… gây thiệt hại cho tài chính của bạn. Ngoài ra, họ sử dụng thông tin đó trong việc lên kế hoạch lừa đảo bạn và người thân của bạn…

3.4 Nguồn “thu thập” trái phép CCCD của cá đối tượng xấu

Hiện nay trên cả nước đều xuất hiện các đối tượng đến từng hộ dân trả tiền để xin chụp ảnh CMND/CCCD, sau đó chúng sử dụng để bán lại cho các ổ nhóm tội phạm trong nước cũng như ở nước ngoài.

Các đối tượng có thể đóng vai nhân viên của các nhà mạng, nhân viên các ngân hàng, các loại hình dịch vụ, đến xin chụp ảnh với lý do là đăng ký thuê bao chính chủ, mở tài khoản ngân hàng số đẹp, đăng ký tư vấn dịch vụ cho người dân rồi chiếm đoạt thông tin CCCD/CMND để thực hiện mục đích x

Bên cạnh đó, kẻ xấu có thể đánh cắp CMND/CCCD từ nhiều nguồn khác như việc người dân tự cung cấp cho một bên khác (ví dụ như các bên làm dịch vụ facebook, các cá nhân bán sim 4G…), cũng có thể từ các bên cung cấp dịch vụ phá vỡ cam kết với khách hàng, bán dữ liệu cho bên thứ 3, hoặc do các hacker đánh cắp, xâm nhập vào hệ thống ngân hàng, công ty chứng khoán, ứng dụng cho vay…

Bản chất của các app vay tiền online là không cần gặp mặt trực tiếp chủ tài khoản mà vẫn cho vay, đồng thời, rất nhiều app online hiện nay cho vay tiền bất chấp để rồi cũng dùng những cách đòi nợ theo kiểu xã hội đen để ép "con nợ" phải trả. Vì thế, các app này cho vay rất dễ dàng.

Người cần vay chỉ cần chụp hình ảnh CMND/CCCD 2 mặt là có thể vay tiền và giải ngân một cách nhanh chóng và app không cần xác minh chính chủ. Vì vậy mà các đối tượng phạm tội thường tìm cách lấy thông tin cá nhân của người khác, sau đó chụp ảnh và gửi vào những ứng dụng này để vay tiền nhằm mục đích chiếm đoạt.

Sau đó, khi đến hạn đòi nợ thì các app sẽ đòi tiền chủ CMND/CCCD, thậm chí tung các hình ảnh này lên mạng xã hội nhằm bôi xấu danh dự, nhân phẩm nhằm mục đích đòi nợ.

Mặc dù nếu không chứng minh là đã giải ngân cho đúng tài khoản của chú CMND/CCCD thì sẽ không có căn cứ đòi nợ nhưng các app này thường bất chấp để lấy lại được tiền, cũng vì thế mà chủ CMND/CCCD sẽ dính phải muôn vàn rắc rối.

Trong trường hợp người dân đã gửi ảnh CMND/CCCD cho người khác và bị sử dụng để đi vay tiền thì các bạn cần nhanh chóng thông báo với đơn vị cho vay, đồng thời báo với cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ.

Việc đăng tải, chia sẻ, lưu trữ CCCD lên mạng xã hội chính là một nguồn khác vì hành vi này vô tình tiếp tay cho các đối tượng phạm tội

Khi nghi ngờ bị lợi dụng lấy số CNMD/CCCD để đăng ký mã số thuế ảo, có thể truy cập vào địa chỉ https://canhan.gdt.gov.vn/, sau đó nhập thông tin để kiểm tra. Nếu phát hiện các dấu hiệu nghi vấn cần báo ngay cho các cơ quan thuế hoặc cơ quan công an để xác minh làm rõ.

Trường hợp bị mất căn cước công dân người dân cần trình báo lên cơ quan chức năng để báo mất và làm lại giấy tờ. Đồng thời nhằm phòng ngừa trường hợp căn cước công dân bị lợi dụng thực hiện các giao dịch dân sự trái pháp luật thì việc làm trên là có căn cứ để chứng minh bản thân không có liên quan đến các giao dịch trái pháp luật đó.

Khi phát hiện tội phạm và các hành vi vi mua bán CCCD, lợi dụng CCCD để thực hiện các hành vi phạm pháp người dân cần mạnh dạn tố giác với lực lượng công an và chính quyền cơ sở để kịp thời có biện pháp đấu tranh, ngăn chặn, bảo vệ lợi ích chính đáng cho người dân.

Trên đây là nội dung "Rủi ro khi để lộ mã QR hoặc làm mất thẻ căn cước công dân gắn chip?" trường hợp còn điều gì thắc mắc vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 hoặc gửi qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng!