1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam" do TS. Phạm Thị Thúy Nga làm chủ biên, cùng tập thể tác giả là các nhà nghiên cứu, giảng dạy trong lĩnh vực luật lao động và luật an sinh xã hội biên soạn.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam
Tác giả: TS. Phạm Thị Thúy Nga làm chủ biên
Nhà xuất bản Khoa học xã hội
3. Tổng quan nội dung sách
Lao động di cư nội địa là hiện tượng đã và đang diễn ra phổ biến ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Cùng với sự phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hiện đại tập trung ở các thành thị, tỷ lệ người lao động di cư nội địa có xu hướng ngày càng gia tăng.
Lao động di cư nội địa không đơn thuần là sự dịch chuyển dân số, phân bố lại dân cư ở địa phương trong nước mà là quá trình tổ chức lại môi trường sống của con người và vì thế làm phát sinh nhiều vấn đề xã hội. Nếu quá trình tổ chức lại môi trường sống cho những lao động này được thực hiện tốt với các công cụ quản lý và hỗ trợ phù hợp sẽ tạo cơ hội để lao động di cư nội địa tìm kiếm những cơ hội mới, thoát nghèo và thay đổi cuộc sống, từ đó có đóng góp vào sự phát triển bền vững của công đồng và quốc gia. Nhận thức rõ được điều này nên các quốc gia đã ban hành nhiều chính sách, quy định pháp luật điều chỉnh đối với lao động di cư nội địa, trong đó đặc biệt chú trọng các bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của loại hình lao động này.
Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm bảo vệ quyền của người lao động, trong đó có quyền của lao động di cư nội địa. Thông qua hệ thống chính sách, pháp luật, Nhà nước ghi nhận đầy đủ các quyền của lao động di cư nội địa, tổ chức bộ máy thực hiện đồng thời triển khai các cơ chế để bảo vệ quyền của lao động di cư nội địa phù hợp với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và những cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.
Tuy nhiên, với sự phát triển không ngừng của các quan hệ kinh tế - xã hội, số lượng ngày càng lớn cũng như nhu cầu ngày càng đa dạng của lao động di cư nội địa đã dẫn đến một số quy định của pháp luật hiện hành về bảo đảm quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam lạc hậu và không còn phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, thực tế thực hiện các quy định của pháp luật về bảo đảm quyền của lao động di cư nội địa vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: nhóm người lao động di cư nội địa làm việc ở khu vực phi chính thức còn gặp một số rào cản khi thực hiện các quyền lao động (việc làm, điều kiện an toàn, vệ sinh lao động, quyền lợi khi bị tai nạn lao động,…), các quyền an sinh xã hội (tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, tiếp cận các dịch vụ y tế có chất lượng, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản – giáo dục, y tế, nước sạch, nhà ở). Điều đó đã làm ảnh hưởng không ít đến quyền con người nói chung, quyền lao động, quyền an sinh xã hội và các quyền nhân thân khác của lao động di cư nội địa nói riêng. Vì vậy, việc nghiên cứu và hoàn thiện thể chế bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của người lao động di cư nội địa ở Việt Nam là rất cần thiết. Xuất phát từ yêu cầu đó, cuốn sách "Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam" đã được biên soạn.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận về bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa
1. Khái niệm chung về lao động di cư nội địa
2. Quyền của lao động di cư nội địa
3. Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa
4. Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở một số nước và gợi mở cho Việt Nam
Chương 2. Thực trạng bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam hiện nay
1. Thực trạng lao động di cư nội địa ở Việt Nam
2. Thực trạng pháp luật ghi nhận quyền của lao động di cư nội địa
3. Thực trạng bộ máy bảo đảm thực hiện quyền của lao động di cư nội địa
4. Thực trạng cơ chế bảo vệ quyền của lao động di cư nội địa
5. Đánh giá chung
Chương 3. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao đọng di cư nội địa ở Việt Nam hiện nay
1. Phương hướng hoàn thiện bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam
2. Giải pháp hoàn thiện bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa
4. Đánh giá bạn đọc
Lao động di cư từ nông thôn ra thành thị, thành thị đến thành thị, thành thị về nông thôn và các khu công nghiệp là một xu hướng tất yếu, có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, lực lượng lao động di cư dù đã có những đóng góp không nhỏ đối với kinh tế - xã hội nhưng đây vẫn là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất và khó tiếp cận với các chính sách về an sinh xã hội, cần được sự quan tâm, hỗ trợ từ các cấp, ngành liên quan.
Nội dung cuốn sách cung cấp tới người đọc hệ thống các kiến thức về cơ sở lý luận bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa; thực trạng bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam; phương hướng và giải pháp hoàn thiện bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam hiện nay.
Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích đối với những bạn đọc quan tâm đặc biệt là các nhà quản lý, hoạch định chính sách pháp luật về lao động, an sinh xã hội ở nước ta hiện nay.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền của lao động di cư nội địa ở Việt Nam".
Dưới đây là nội dung chia sẻ một số vấn đề về an sinh xã hội cho lao động di cư ở Việt Nam để bạn đọc tham khảo:
Mặc dù có vai trò quan trọng trong lực lượng lao động của cả nước cũng như phát triển kinh tế - xã hội đất nước, nhưng lao động di cư vẫn là nhóm dễ bị tổn thương nhất và khó tiếp cận được với các chính sách về an sinh xã hội trong đó có chính sách về việc làm. Các nghiên cứu về di cư ở Việt Nam của Ngân hàng Thế giới (Worldbank), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cũng chỉ ra rằng, lao động di cư, đặc biệt là lao động nữ là một trong những lực lượng lao động chịu nhiều thiệt thòi do mô hình kinh tế tăng trưởng nhanh hiện nay. Lao động di cư có thể xoay sở cải thiện được thu nhập trong môi trường sống mới, nhất là ở khu vực thành thị nhưng điều kiện sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội của họ còn rất kém so với người dân gốc tại địa phương đó. Dù tham gia vào cả lực lượng lao động chính thức và phi chính thức, nhiều lao động di cư vẫn không được hưởng những quyền lợi từ các chính sách an sinh xã hội như: Lao động, việc làm, giảm nghèo, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo trợ xã hội, các dịch vụ xã hội cơ bản như: Y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, tiếp cận thông tin… Đa số người lao động di cư không biết nơi cung cấp thông tin và tư vấn về Lao động và BHXH cho mình.
Vấn đề lớn nhất đối với lao động di cư đó là việc làm do nhiều lao động phải đối mặt với tình trạng việc làm bấp bênh, không ổn định, tiền công lao động thấp hơn. Nhiều doanh nghiệp thường theo đuổi mục tiêu lợi nhuận, chi phí thấp thông qua việc không đảm bảo điều kiện làm việc, thời gian làm việc dài hạn và hạn chế người lao động tiếp cận các phúc lợi xã hội. Bên cạnh đó, do có tới 78,8% người di cư không có trình độ chuyên môn kỹ thuật, thu nhập của lao động di cư không ổn định và bấp bênh do phần lớn công việc họ có thể tham gia là những công việc chân tay, mang tính thời vụ, môi trường làm việc độc hại, nguy hiểm… chỉ được ký hợp đồng lao động ngắn hạn hoặc thậm chí không có hợp đồng, không tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT). Trong khi đó, chính sách BHXH tự nguyện hiện nay chưa thực sự hấp dẫn lao động di cư, nhất là đối với lao động di cư là nữ giới; còn độ bao phủ BHYT khu vực phi chính thức mà phần lớn là lao động di cư lại phụ thuộc vào tình trạng lao động có hay không có hợp đồng lao động. Khó khăn nữa là lao động di cư muốn mua BHYT cần sổ đăng ký tạm trú và văn bản đồng ý của chủ nhà, họ chỉ có thể mua BHYT tự nguyện khi chủ nhà cũng mua; các chế độ trợ giúp xã hội thường xuyên hay đột xuất chưa có chính sách riêng dành cho người tạm trú ngắn hạn như lao động di cư. Vì vậy, lao động di cư bị hạn chế rất nhiều các phúc lợi về y tế khám chữa bệnh, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, chế độ thai sản…
Cùng với các vấn đề về việc làm, BHXH, BHYT, nhà ở cũng nằm trong số các vấn đề lớn đối với lao động di cư. Lao động di cư thường sống trong những khu nhà thuê chật chội với điều kiện sinh hoạt kém hơn và phải trả mức phí cao hơn cho các tiện ích sinh hoạt như điện, nước. Tại các khu công nghiệp thu hút đông lao động phổ thông như: Bắc Ninh, Đồng Nai, Cần Thơ, Bình Dương…, tỷ lệ người di cư phải thuê/mượn nhà thường cao hơn hẳn; trong đó, Bình Dương là tỉnh có tỷ lệ người di cư phải thuê/mượn nhà của tư nhân cao nhất cả nước với tỷ lệ 74,5%. Đối với những lao động di cư, đặc biệt là lao động di cư từ nông thôn lên thành thị, tiền thuê nhà và các chi phí sinh hoạt ngày càng tăng do sự phát triển của xã hội tỷ lệ nghịch với mức sống giảm sút nghiêm trọng của họ. Kéo theo vấn đề nhà ở là những khó khăn liên quan đến tình trạng đăng ký hộ khẩu, tạm trú khiến cho lao động di cư thường phải chấp nhận trả khoản phí cao hơn khi buộc phải cho con học ở trường tư thay vì các trường công lập.
