1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay" được biên soạn bởi TS. Trần Trí Dũng.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay
Tác giả: TS. Trần Trí Dũng
Nhà xuất bản Tư Pháp
3. Tổng quan nội dung sách
Thuật ngữ "Công lý" về mặt ngữ nghĩa, thường được hiểu là cái lẽ phù hợp với đạo lý và lợi ích chung của xã hội; là sự nhận biết đúng đắn và tôn trọng theo lẽ phải các quyền lợi chính đáng của mọi người. Công lý là sự công bằng hay chính nghĩa, sự đúng đắn, lẽ phải, thường được dùng trong đời sống pháp lý và đặc biệt là trong hoạt động tư pháp... Trong ngôn ngữ tiếng Anh, từ “justice”, được dịch là “công lý” chứa nhiều nghĩa: Là phẩm chất vô tư hoặc không thiên vị (the quality of being just or fair); là thẩm quyền phán xét những vấn đề trước Tòa án (a public official authorized to decide questions brought before a court of justice); là phù hợp với những quy tắc ngay thẳng và chính trực trong mọi việc (conformity to the principles of righteousness and rectitude in all things)…
Luận giải về công lý, các học giả nghiên cứu đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau, nhưng nhìn chung chúng thuộc về hai góc độ tiếp cận cơ bản: Góc độ công lý là công bằng và góc độ công lý là những lẽ chung đúng đắn.
Công lý là những lẽ đúng đắn được thừa nhận chung trong xã hội, làm cơ sở để phán xét, để xác lập, thực hiện các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm nhất định. Theo nghĩa tiếng Việt, “lẽ” là điều thường thấy ở đời, được coi là hợp với quy luật, với đạo lý, hoặc là lý do giải thích, là nguyên nhân của sự việc; còn “đúng đắn” là phù hợp với thực tế, quy luật, lẽ phải, đạo lý, không có gì sai.
Tòa án nhân dân thực hiện quyền tư pháp có nhiệm vụ bảo vệ công lý là một trong những phương thức quan trọng, hữu hiệu để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã khẳng định, công lý vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là nhiệm vụ của hoạt động tư pháp: “Các cơ quan tư pháp phải thật sự là chỗ dựa của nhân dân trong việc bảo vệ công lý, quyền con người…”; “xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa…”; “đổi mới thủ tục hành chính trong các cơ quan tư pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý”; “bồi dưỡng cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp theo hướng cập nhật các kiến thức mới về chính trị, pháp luật, kinh tế, xã hội, có kỹ năng nghề nghiệp và kiến thức thực tiễn, có phẩm chất, đạo đức trong sạch, dũng cảm đấu tranh vì công lý, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa”.
Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI năm 2011 tiếp tục khẳng định: “Đẩy mạnh việc thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, xây dựng hệ thống tư pháp trong sạch, vững mạnh, bảo vệ công lý, tôn trọng và bảo vệ quyền con người”. Đến Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XII năm 2016, Đảng tiếp tục khẳng định mục tiêu chiến lược là xây dựng nền tư pháp “trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, từng bước hiện đại; bảo vệ pháp luật, công lý, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân”.
Ghi nhận những giá trị của công lý và thể chế hóa các văn kiện nêu trên, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định một cách mạnh mẽ, bảo vệ công lý là nhiệm vụ cơ bản, quan trọng, gắn với Tòa án nhân dân - cơ quan xét xử thực hiện quyền tư pháp của Việt Nam: “Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Trong công tác tư pháp, Tòa án có vị trí trung tâm và xét xử là hoạt động trọng tâm. Có thể nói, trọng trách bảo vệ công lý của Tòa án nhân dân được tập trung vào hoạt động xét xử.
Với mong muốn giới thiệu tới độc giả một góc nhìn về vấn đề công lý và thực tiễn bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử, Tiến sĩ Trần Trí Dũng đã biên soạn cuốn sách "Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay”.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Lý luận về công lý
I. Khái niệm công lý
II. Đặc điểm cơ bản của công lý
III. Nội dung cơ bản của công lý
IV. Phương thức thực hiện công lý
V. Phân loại công lý
VI. Các mối quan hệ cơ bản của công lý
1. Quan hệ giữa công lý với văn hóa pháp lý
2. Quan hệ giữa công lý với pháp chế
3. Quan hệ giữa công lý với điều chỉnh pháp luật
4. Quan hệ giữa công lý với giải thích pháp luật
Chương 2. Lý luận về bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
I. Hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động xét xử
2. Các yếu tố của hoạt động xét xử
II. Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
1. Khái niệm và đặc điểm của bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
2. Nội dung bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
III. Phương thức bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
1. Hoạt động đánh giá chứng cứ
2. Hoạt động điều hành phiên tòa
IV. Điều kiện cơ bản đảm bảo công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
1. Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng cầm quyền
2. Đảm bảo tính độc lập và uy quyền của Tòa án
3. Đạo đức, năng lực, trách nhiệm nghề nghiệp và chế độ đãi ngộ xứng đáng
4. Đảm bảo về mặt pháp lý
5. Đảm bảo về điều kiện cơ sở vật chất
Chương 3. Quy định pháp luật về bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân hiện nay
I. Khái quát các quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý từ năm 1945 đến trước năm 2013
II. Các quy định pháp luật cơ bản về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý từ năm 2013 đến nay
1. Nội dung bảo đảm cho Tòa án nhân dân thực hiện quyền tư pháp bảo vệ công lý
2. Nội dung quy định trực tiếp về thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
Chương 4. Thực tiễn bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân hiện nay
I. Kết quả, thành tựu trong thực tiễn xét xử bảo vệ công lý của Tòa án nhân dân
1. Thành tựu ở hoạt động thực hiện nội dung bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
2. Thành tựu ở phương thức bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
3. Thuận lợi ở điều kiện cơ bản đảm bảo công lý trong hoạt động xét xử
II. Hạn chế, bất cập trong thực tiễn xét xử bảo vệ công lý của Tòa án nhân dân
1. Hạn chế ở hoạt động thực hiện nội dung bảo vệ công lý
2. Hạn chế ở phương thức bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử
3. Hạn chế ở điều kiện cơ bản đảm bảo công lý trong hoạt động xét xử
Chương 5. Quan điểm, giải pháp tăng cường bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
I. Quan điểm tăng cường bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
1. Bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân
2. Đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và bảo vệ quyền con người trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện nay
3. Bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa
4. Đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế hiện nay
5. Tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của nước ngoài về bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử để áp dụng phù hợp với điều kiện của Việt Nam
II. Giải pháp tăng cường bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân
1. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng về thực hiện quyền tư pháp
2. Nhận thức đúng về vai trò của công lý trong đời sống nhà nước và xã hội pháp quyền xã hội chủ nghĩa
3. Hoàn thiện mô hình bảo vệ Hiến pháp hiện nay để nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý của Tòa án nhân dân
4. Bảo đảm tính độc lập của Tòa án trong việc thực hiện quyền tư pháp
5. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân
6. Tăng cường hoạt động bổ trợ tư pháp, đặc biệt là vai trò của luật sư trong hoạt động tranh tụng và tư vấn pháp lý
7. Hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ xét xử
4. Đánh giá bạn đọc
Hoạt động bảo vệ công lý của Tòa án là một tiêu chí đánh giá mức độ thành công của cuộc cải cách tư pháp ở nước ta. Do đó, nghiên cứu về "công lý" chắc chắn phải nghiên cứ về hoạt động xét xử của tòa án nhân dân.
Nội dung cuốn sách được tác giả biên soạn với kết cấu gồm 05 chương, phân tích và luận giải khá sâu sắc và toàn diện. Trước hết tác giả giúp người đọc hiểu rõ những vấn đề lý luận về công lý, sau đó bắt đầu khai triển vấn đề chính bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của tòa án, nội dung chính cũng được tác gải trình bày qua 3 khía cạnh, nêu hiện trạng pháp luật, nêu hiện trạng triển khai trên thực tiễn và cuối cùng mới chỉ ra những hạn chế để từ đó đưa ra kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai thực hiện trên thực tiễn.
Cuốn sách Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay là tài liệu tham khảo hữu ích đối với bạn đọc quan tâm nghiên cứu pháp luật về hoạt động xét xử của tòa án nói riêng và công tác bảo vệ công lý ở Việt Nam nói chung.
5. Kết luận
Trên đây là chia sẻ tổng quan của chúng tôi về nội dung cuốn sách "Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay". Hy vọng sẽ là thông tin hữu ích đối với bạn đọc.
Chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật và giới thiệu những cuốn sách luật hay và hữu ích trong chuyên mục "Sách luật", rất mong nhận được sự quan tâm và theo dõi của bạn đọc hơn nữa. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Bảo vệ công lý trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay".
