1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam" do TS. Nguyễn Ngọc Kiện và LS. Nguyễn Thị Huyền Trang đồng chủ biên.
2. Giới thiệu thông tin sách
(đang cập nhật)
Sách Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam
Tác giả: TS. Nguyễn Ngọc Kiện và LS. Nguyễn Thị Huyền Trang đồng chủ biên
Nhà xuất bản Tư Pháp
3. Tổng quan nội dung sách
Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, các biện pháp ngăn chặn trong Luật tố tụng hình sự có ý nghĩa quan trọng. Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn có ảnh hưởng lớn tới việc giải quyết có hiệu quả nhiệm vụ của tố tụng hình sự cũng như kết quả đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung.
Tạm giam là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự do cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án áp dụng đới với bị can, bị cáo về tội rất nghiêm trọng hoặc phạm tội đặc biệt nghiêm trọng hay bị can, bị cáo về tội nghiêm, ít nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.
Trong hệ thống các biện pháp ngăn chặn trong Luật tố tụng hình sự, tạm giam là một trong những biện pháp ngăn chặn có tính chất nghiêm khắc nhất, người bị áp dụng biện pháp tạm giam bị cách ly với xã hội trong một thời gian nhất định, bị hạn chế một số quyền công dân: hạn chế quyền tự do của cá nhân, quyền tự do đi lại, quyền bầu cử, ứng cử... đây là những quyền cơ bản của công dân đã được ghi nhận và bảo đảm trong Hiến pháp.
Với chủ trương chung đề cao quyền con người trong Hiến pháp, quyền của người bị tạm giam được Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định theo hướng ngày càng tiến bộ hơn, được cụ thể hóa theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 và các văn kiện quốc tế về quyền con người. Theo đó, quyền con người của người bị tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau; riêng ở khía cạnh các nguyên tắc tố tụng hình sự, quyền con người của người bị tạm giam được bảo đảm bởi các nhóm quyền cơ bản: (i) nhóm quyền về an toàn tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự con người; (ii) nhóm quyền được xét xử công bằng; (iii) nhóm quyền về dân sự, chính trị - xã hội khác.
Trong công cuộc cải cách tư pháp ở Việt Nam, việc nghiên cứu và bàn luận các cơ sở pháp lý liên quan đến quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự là một trong những vấn đề quan trọng, góp phần trang bị tri thức khoa học, nhận thức luận về quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Do đó, tìm hiểu và nghiên cứu chuyên sâu về biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự cũng là một trong những điều cần thiết phải thực hiện vì liên quan trực tiếp đến quyền con người.
Về mặt thực tiễn, tình hình áp dụng biện pháp tạm giam ở nước ta khá phổ biến, trong nhiều trường hợp đã ngăn chặn kịp thời hoạt động phạm tội, chặn đứng hành vi trốn tránh pháp luật của bị can, bị cáo hoặc đảm bảo cho việc thi hành án đạt kết quả, song bên cạnh đó, vẫn còn tồn tại những hạn chế xuất phát từ nhận thức của người tiến hành tố tụng về việc áp dụng biện pháp ngăn chặn này, đó là những tồn tại như: áp dụng tùy tiện, không có căn cứ, sử dụng biện pháp tạm giam như là một biện pháp nghiệp vụ điều tra, tạm giam bị can, bị cáo với thời gian quá dài theo quy định... Những tồn tại này đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, làm suy giảm niềm tin của người dân đối với sự tôn nghiêm của pháp luật.
Cuốn chuyên khảo “Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam” góp phần làm rõ nội hàm của chính sách hình sự ở Việt Nam tác động tích cực đến việc bảo đảm pháp lý và bảo đảm thực tiễn đối với người bị tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam, trong đó chính sách pháp luật hình sự, thi hành án hình sự, chính sách nhân đạo trong pháp luật hình sự và thi hành án hình sự là nền tảng bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam.
Nội dung cuốn sách gồm 3 Chương với những nội dung chính như sau:
Chương 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam trong tố tụng hình sự
1. Quyền con người của người bị tạm giam trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền và cải cách tư pháp ở Việt Nam
1.1. Về mặt chính sách hình sự
1.2. Quyền con người của người bị tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam được dựa trên các tiêu chí, chuẩn mực quốc tế về quyền con người
2. Các nội dung cơ bản bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam
2.1. Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giam (chính là bảo vệ người bị buộc tội) bằng hệ thống các nguyên tắc cơ bản của pháp luật tố tụng hình sự
2.2. Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giam bằng các thủ tục tố tụng hợp lý, dân chủ, thuận lợi, tránh làm oan, sai, gây thiệt hại
2.3. Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giam bằng việc phân định hợp lý thẩm quyền, nghĩa vụ của người có thẩm quyền giải quyết vụ án và họ phải có nghĩa vụ bảo đảm quyền cho người bị tạm giam
2.4. Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giam thông qua vai trò tích cực của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát nhân dân
2.5. Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giam thông qua vai trò chủ động của luật sư
Chương 2. Thực trạng bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam
1. Thực trạng quy định của pháp luật tố tụng hình sự và pháp luật thi hành án hình sự Việt Nam về bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam
1.1. Quá trình hình thành, phát triển của quy định về bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam
1.2. Quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015 về bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam
1.3. Bảo đảm quyền cho người bị tạm giam trong các biện pháp điều tra cụ thể
1.4. Sự bảo đảm về các quyền tố tụng và các quyền căn bản về chính trị, dân sự, quyền tự do, bí mật cá nhân của người bị tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam
2. Thực tiễn áp dụng Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015 về bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam
2.1. Ý nghĩa chính trị - xã hội là kết quả đạt được cơ bản nhất khi áp dụng biện pháp tạm giam trong hoạt động tố tụng hình sự và hoạt động thi hành án hình sự
2.2. Ý nghĩa thực tiễn khi áp dụng biện pháp tạm giam
2.3. Phân tích, đánh giá thực tiễn thực hiện biện pháp tạm giam trên quy mô toàn quốc
2.4. Ví dụ điển hình về thực hiện tạm giam tại tỉnh Bình Phước
2.5. Phân tích kết quả khảo sát áp dụng thời hạn tạm giam, gia hạn tạm giam và thực hiện quyền, chế độ cho người bị tạm giam
3. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn thực hiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam
Chương 3. Giải pháp bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam
1. Nhu cầu của bảo đảm quyền con người khi áp dụng biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam
2. Giải pháp về mặt lập pháp và trên phương diện thực tiễn về bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam
2.1. Về mặt lập pháp
2.2. Các biện pháp bảo đảm quy định của Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam năm 2015 về quyền con người của người bị tạm giam
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn sách đã đánh giá khá toàn diện, đầy đủ và có hệ thống về thực trạng quy định của pháp luật tố tụng hình sự và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam về bảo đảm quyền của người bị tạm giam, đi từ những vấn đề lý luận căn bản, cho đến trình bày thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng trong đó nêu bật những mặt tích cực, tiến bộ của pháp luật Việt Nam trong việc cụ thể hóa các quyền cơ bản của người bị tạm giam. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn áp dụng biện pháp tạm giam ở quy mô toàn quốc và điển hình tại tỉnh Bình Phước, đặc biệt là đã khảo sát 300 người bị tạm giam trong một số trại tạm giam, nhà tạm giữ ở một số tỉnh thành, các tác giả làm rõ những nguyên nhân của hạn chế, tồn tại từ thực tiễn, từ đó đề xuất một số giải pháp về mặt lập pháp và trên phương diện thực tiễn về bảo đảm quyền con người của người bị tạm giam.
Cuốn sách "Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam" là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho sinh viên ở các cơ sở đào luật, đặc biệt là học viên, nghiên cứu sinh ở chương trình đào tạo sau đại học và các cán bộ làm công tác thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, công tác thi hành tạm giữ, tạm giam. Đồng thời nó cũng là những ý kiến đáng quan tâm đối với những nhà làm luật, người tham gia xây dựng chính sách pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự, là cơ sở để đưa ra sự sửa đổi để pháp luật về biện pháp tạm giam hoàn thiện hơn, xây dựng những cơ chế bảo đảm tốt hơn nữa quyền con người trong việc áp dụng biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự.
5. Kết luận
Tạm giam là biện pháp cách ly bị can, bị cáo với xã nội trong thời gian nhất định nhằm ngăn chặn hành vi trốn tránh pháp luật, cản trở việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc có thể tiếp tục phạm tội của bị can, bị cáo, bảo đảm cho việc điều tra, truy tố, xét xử được thuận lợi, kéo theo đó, một số quyền con người cũng sẽ bị hạn chế, do đó, áp dụng biện pháp tạm giam sao cho vừa đạt được hiệu quả trong hoạt động tố tụng hình sự, vừa đảm bảo tối đa nhất quyền con người cho người bị tạm giam là điều mà chúng ta cần nghiên cứu và hoàn thiện hơn nữa trong thời gian tới.
Trên đây là chia sẻ tổng quan của chúng tôi về nội dung cuốn sách "Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam" hy vọng rằng những thông tin này sẽ hữu ích phần nào đối với bạn đọc, giúp bạn có thể tìm kiếm và lựa chọn được cuốn sách mình đang tìm kiếm.
Chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật và giới thiệu những cuốn sách luật hay trong chuyên mục "Sách luật". Rất mong sẽ nhận được sự quan tâm và theo dõi của bạn đọc nhiều hơn nữa trong thời gian tới. Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự Việt Nam".
