Mục lục bài viết

1. Giới thiệu tác giả

Sách Bình luận Luật khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành do TS. Trần Văn Biên biên soạn.

 

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Bình luận Luật khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành của TS. Trần Văn Biên

Sách Bình luận Luật khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành

Tác giả: TS. Trần Văn Biên

Nhà xuất bản Lao động

 

3. Tổng quan nội dung sách

Trong số các quyền công dân, quyền khiếu nại có vai trò đặc biệt quan trọng, là phương tiện để công dân bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của mình và tham gia vào quản lý nhà nước. Vì vậy, việc bảo đảm thực hiện quyền khiếu nại luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm.

Ở Việt Nam, quyền khiếu nại là một quyền hiến định được ghi nhận tại Điều 30 Hiến pháp năm 2013 và để cụ thể hóa quy định của Hiến pháp thì nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhằm bảo đảm việc thực hiện quyền khiếu nại của công dân. Cùng với hoàn thiện hệ thống pháp luật, Nhà nước ta còn thiết lập và kiện toàn các cơ quan có chức năng giải quyết khiếu nại hành chính, các cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong lĩnh vực khiếu nại hành chính cũng như phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong việc bảo đảm thực hiện quyền khiếu nại của công dân.

Thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại ở nước ta thời gian qua cho thấy, việc giải quyết các khiếu nại còn chưa hiệu quả, vẫn còn tình trạng khiếu nại, khiếu kiện hành chính đông người, vượt cấp, tồn đọng, bức xúc, kéo dài gây rối trật tự công cộng. Thực trạng trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân liên quan đến năng lực, nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức và ý thức pháp luật của công dân, văn hóa pháp lý của cộng đồng.

Trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và tăng cường dân chủ ở Việt Nam hiện nay, để bảo đảm thực hiện có hiệu quả quyền khiếu nại của công dân thì việc nắm vững các quy định pháp luật về khiếu nại, cũng như trình tự, thủ tục khiếu nại và giải quyết khiếu nại có vai trò rất quan trọng. Trên tinh thần đó, Nhà xuất bản Lao Động xuất bản cuốn sách: Bình luận Luật Khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:

Phần I. Bình luận và chỉ dẫn áp dụng Luật khiếu nại năm 2011

Phần này tác giả bình luận theo thứ tự điều luật được trình bày trong Luật khiếu nại năm 2011.

Phần II. Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến Luật khiếu nại

Ở phần này tác giả trích dẫn 18 đầu văn bản pháp luật về khiếu nại để bạn đọc tham khảo và tra cứu khi cần thiết.

Điều 57. Hiệu lực của quyết định giải quyết khiếu nại, khởi kiện vụ án hành chính

1. Quyết định giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức có hiệu lực pháp luật bao gồm:

a) Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành mà người khiếu nại không khiếu nại lần hai;

b) Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, kể từ ngày ban hành.

2. Quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật có hiệu lực thi hành ngay.

3. Trường hợp công chức giữ chức vụ từ Tổng cục trưởng và tương đương trở xuống bị kỷ luật buộc thôi việc mà không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định kỷ luật buộc thôi việc hoặc hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu, lần hai theo quy định tại Điều 50 của Luật này mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.

Bình luận:

1. Đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, nếu sau 30 ngày kể từ ngày quyết định được ban hành và nếu người khiếu nại đã hài lòng, chấp nhận việc giải quyết trong quyết định, không tiếp tục khiếu nại lần hai thì quyết định giải quyết đó sẽ chính thức có hiệu lực pháp luật và phải thi hành ngay. Các bên được quy định trong quyết định phải tôn trọng và bảo đảm thực hiện các nội dung theo quyết định đã được ban hành. Đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, quyết định này cũng có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày, tuy nhiên trong thời gian đó, người khiếu nại không được phép tiếp tục thực hiện việc khiếu nại. Và, cũng tạo tự như quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, khi có hiệu lực pháp luật thì quyết định giải quyết khiếu nại lần hai Sẽ có hiệu lực thi hành ngay.
2. Điều 57 Luật khiếu nại năm 2011 còn quy định trường hợp cá biệt đối với công chức giữ chức vụ từ Tổng cục trưởng và tương đương trở xuống. Khi những cá nhân này bị kỷ luật buộc thôi việc, nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại hoặc đã hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu, lần hai theo quy định pháp luật mà vẫn chưa được giải quyết thì có thể trực tiếp khởi kiệnVụ án hành chính tại tòa án. Quy trình khởi kiện sẽ được thực hiện theo sự điều chỉnh của luật tố tụng hành chính.
3. Trước đây, luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 sửa đổi bổ sung năm 2004 quy định về hiệu lực của quyết định giải quyết khiếu nại, khởi kiện vụ án hành chính. Đồng thời, điều năm tư luật thiếu lại, tố cáo năm 1998 quy định rằng quyết định giải quyết khiếu nại lần hai là quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng. Tuy nhiên hiện nay, tại điều năm bẩy, luật khiếu nại năm 2011 đã quy định chi tiết hiệu lực của quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai và bỏ đi quy định về tính chung thẩm của quyết định giải quyết khiếu nại lần hai. Bởi lễ, khác với trước đây, luật khiếu nại năm 2011 đã quy định cụ thể về quyền của người khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức có thể khởi kiện vụ án hành chính đối với quyết định buộc thôi việc. Như vậy, đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, nếu sau 30 ngày kể từ ngày ban hành người thiếu lại không tiến hành khởi kiện mới có hiệu lực thi hành ngay.

Điều 58. Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định kỷ luật cán bộ, công chức có hiệu lực pháp luật

1. Khi quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định kỷ luật cán bộ, công chức có hiệu lực pháp luật thì người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi cán bộ, công chức làm việc có trách nhiệm công bố công khai quyết định giải quyết đến toàn thể cán bộ, công chức của cơ quan, tổ chức, đơn vị; áp dụng các biện pháp theo thẩm quyền hoặc phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan thi hành quyết định giải quyết khiếu nại đó; bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

2. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Bình luận:

1. Khi quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định kỷ luật cán bộ, công chức có hiệu lực, ngoài việc những người có liên quan phải thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại, Điều năm tám luật khiếu nại năm 2011 còn quy định cả trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi cán bộ, công chức làm việc. Lúc này, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị phải công bố công khai quyết định giải quyết đến toàn thể cán bộ, công chức cực của cơ quan, tổ chức, đơn vị. Quy định như vậy nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch của quyết định đối với mọi cán bộ, công chức trong cơ quan, đơn vị tổ chức. Tiếp đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị phải tiến hành áp dụng các biện pháp cần thiết theo thẩm quyền hoặc phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác có liên quan đến việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại. Trường hợp quyết định giải quyết có yêu cầu phải bồi thường thiệt hại, việc bồi thường sẽ được tiến hành theo quy định của luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017.
2. So với trước đây, luật khiếu nại năm 2011 đã ghi nhận thêm tại điều năm tám về trách nhiệm thi hành quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định kỷ luật cán bộ, công chức của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi cán bộ, công chức làm việc. Với tư cách là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị, họ phải luôn có trách nhiệm với cán bộ, công chức thuộc sự quản lý của mình. Sau đó, mọi việc phải công khai thông tin với các cán bộ, công chức khác; khi quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực, họ phải tôn trọng thực hiện hoặc phối hợp thực hiện các nội dung trong quyết định. Như vậy, luật khiếu nại năm 2011 đã tăng thêm trách nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm hướng tới mục Tiêu đảm bảo quá trình thi hành quyết định giải quyết khiếu nại được diễn ra đầy đủ, trung thực, công khai, minh bạch.

Điều 60. Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân

1. Xuất trình giấy tờ tùy thân, tuân thủ quy chế tiếp công dân và thực hiện theo sự hướng dẫn của cán bộ tiếp công dân.

2. Trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của mình và ký tên hoặc điểm chỉ vào biên bản xác nhận những nội dung đã trình bày.

3. Được hướng dẫn, giải thích về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo.

4. Cử đại diện để trình bày với người tiếp công dân trong trường hợp có nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo về một nội dung.

5. Được khiếu nại, tố cáo về những hành vi sai trái, cản trở, gây phiền hà, sách nhiễu của người tiếp công dân.

 

4. Đánh giá bạn đọc

Tác giả đã trích dẫn và bình giải chi tiết từng điều trong Luật khiếu nại năm 2011, có so sánh đối chiếu với quy định trong các văn bản pháp luật về khiếu nại trước đó, đồng thời chỉ ra ý nghĩa của sự sửa đổi bổ sung giúp người đọc không chỉ hiểu điều luật mà còn nắm được yếu tố lịch sử pháp lý của điều luật đó.

Cuốn sách "Bình luận Luật khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành" cúa TS. Trần Văn Biên có giá trị về khoa học pháp lý đối với những người nghiên cứu, học tập và hoạt động liên quan đến khiếu nại. Đối với những bạn đọc khác có nhu cầu tìm hiểu quy định pháp luật về khiếu nại thì đây cũng là một cuốn sách sẽ giúp ích cho bạn được rất nhiều.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!