1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam" được biên soạn bởi TS. Nguyễn Đức Hạnh.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam
Tác giả: TS. Nguyễn Đức Hạnh
Nhà xuất bản Tư Pháp
3. Tổng quan nội dung sách
"Bình đẳng” hiểu theo nghĩa chung nhất là sự so sánh mang tính xã hội giữa hai hay nhiều đối tượng cụ thể. Thông qua sự so sánh đó cho thấy giữa các đối tượng này ngang hàng nhau về thứ bậc, về địa vị, về cơ hội, về quyền lợi và nghĩa vụ. Việc ngang hàng nhau này không thể định lượng được một cách cụ thể mà nó được đánh giá trên cơ sở các chuẩn mực và tiêu chí mang tính xã hội.
Giá trị của bình đẳng đó chính là ý nghĩa, lợi ích của sự "ngàng hàng về thứ bậc, địa vị" đem lại cho xã hội. Với ý nghĩa đó thì giá trị của bình đẳng trong pháp luật là sự thể chế hóa các giá trị của bình đẳng vào trong các quy định pháp luật, làm cho pháp luật văn minh hơn, tiên tiến hơn, giúp ích được cho cộng đồng, cho xã hội, phù hợp với văn minh và tiến bộ của nhân loại.
Tố tụng hình sự là cách thức, trình tự tiến hành các hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, của các cơ quan nhà nước khác và các tổ chức xã hội góp phần vào việc giải quyết vụ án hình sự theo quy định. Các giai đoạn của tố tụng hình sự bao gồm: Khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Luật tố tụng hình sự quy định trình tự, thủ tục tố tụng hình sự nhằm đảm bảo mọi hành vi phạm tội đều phải được khởi tố, điều tra và xử lý nghiêm minh, kịp thời, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội; không để một người nào bị khởi tố, bị tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế các quyền công dân, bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm một cách trái pháp luật; việc điều tra, truy tố, xét xử được khách quan, toàn diện, đầy đủ, chính xác, đúng pháp luật. Như vậy, có thể hiểu pháp luật tố tụng hình sự là hệ thống các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, bắt đầu khi có thông tin về tội phạm và kết thúc khi quyết định xử lý tội phạm và người phạm tội với mục đích phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm; mặt khác, nhanh chóng, kịp thời phát hiện tội phạm và hành vi phạm tội, xử lý nghiêm minh, triệt để một cách chính xác, khách quan, toàn diện, không bỏ lọt tội phạm, đồng thời cũng không làm oan người vô tội, góp phần đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm, bảo vệ Nhà nước, chế độ xã hội, trật tự pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cũng như giáo dục ý thức tuân theo pháp luật.
Luật tố tụng hình sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quy định thẩm quyền, cách thức, trình tự tiến hành các hoạt động của các chủ thể khác nhau trong việc giải quyết một vụ án hình sự. Trong đó, bình đẳng là một nguyên tắc hiến định được ghi nhận. Trong Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam năm 2015, giá trị bình đẳng được ghi nhận tại Điều 9 “Bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật”; “Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” với ý nghĩa là nguyên tắc cơ bản của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, trên cơ sở đó giá trị bình đẳng tiếp tục được cụ thể hóa trong từng chế định cụ thể của Bộ luật, xuyên suốt và gắn với toàn bộ tiến trình tố tụng.
Với mục đích góp phần cung cấp cho độc giả nghiên cứu chuyên sâu về giá trị bình đẳng trong luật TTHS Việt Nam, trong BLTTHS năm 2015, Tiến sĩ Nguyễn Đức Hạnh đã biên soạn cuốn sách chuyên khảo “Giá trị bình đẳng trong luật tố tụng hình sự Việt Nam” được ấn hành năm 2020 bởi Nhà xuất bản Tư Pháp.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Những vẫn đề lý luận về giá trị bình đẳng trong luật tố tụng hình sự
I. Mối quan hệ giữa giá trị bình đẳng và pháp luật tố tụng hình sự
1. Giá trị bình đẳng trong pháp luật
2. Pháp luật tố tụng hình sự
3. Phân biệt giá trị bình đẳng trong pháp luật tố tụng hình sự và một số khái niệm khác có nội dung liên quan mật thiết
II. Lược khảo về nguồn gốc tư tưởng bình đẳng trong lịch sử tư pháp hình sự thế giới
III. Sự thể hiện của giá trị bình đẳng trong các mô hình tố tụng hình dự và chức năng tố tụng
1. Giá trị bình đẳng đối với mô hình tố tụng hình sự
2. Giá trị bình đẳng trong mô hình tố tụng thẩm vấn (xét hỏi)
3. Giá trị bình đẳng trong mô hình tố tụng tranh tụng
4. Giá trị bình đẳng trong mô hình tố tụng pha trộn (đan xen)
5. Giá trị bình đẳng đối với nguyên tắc của tố tụng hình sự
6. Giá trị bình đẳng đối với các chức năng của tố tụng hình sự
7. Giá trị bình đẳng trong việc thực hiện một số thủ tục đặc biệt trong tố tụng hình sự
Chương 2. Sự thể hiện của giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự Việt Nam và thực tiễn áp dụng
I. Mô hình tố tụng hình sự Việt Nam
II. Sự phát triển giá trị bình đẳng trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam trước khi có Bộ luật hình sự năm 2015
1. Cơ sở ghi nhận giá trị bình đẳng trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam
2. Khái quát lịch sử ghi nhận giá trị bình đẳng trong các quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam
III. Sự thể hiện của giá trị bình đẳng trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015
1. Giá trị bình đẳng trong một số nguyên tắc cơ bản của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015
2. Giá trị bình đẳng thể hiện trong một số quy định mới của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015
IV. Một số khó khăn, vướng mắc khi thực hiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự bảo đảm giá trị bình đẳng
1. Trong việc thực hiện các thủ tục tố tụng
2. Trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tố tụng
3. Trong việc thực hiện hoạt động chứng minh
V. Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc khi thực hiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự bảo đảm giá trị bình đẳng
Chương 3. Hoàn thiện các quy định và tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình dự Việt Nam
I. Yêu cầu đối với việc hoàn thiện quy định và tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam
II. Hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015
III. Các biện pháp tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam.
4. Đánh giá bạn đọc
Nội dung trong cuốn sách được tác giả trình bày với bố cục rất mạch lạc, đi từ những vấn đề lý luận để giúp người đọc trước hết hiểu rõ được thế nào là giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự, tiếp đến có liên hệ tới giá trị bình đẳng trong các mô hình tố tụng hình sự trên thế giới để người đọc có thêm tiếp cận đa chiều hơn về giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự, sau đó mới trình bày vấn đề giá trị bình đẳng trong Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam, chỉ rõ những điều đã được ghi nhận để đảm bảo giá trị bình đẳng, thực tiễn triển khai và những điều còn tồn tại từ đó nên giải pháp hoàn thiện.
Nội dung cuốn sách đã cung cấp tới bạn đọc một bức tranh toàn cảnh về một vấn đề lý luận và thực tiễn mới mẻ "giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự.
Giá trị bình đẳng tạo nên sự ổn định trong xã hội, và giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự được bảo đảm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trong hoạt động tố tụng hình sự ở nước ta.
Cuốn sách không chỉ có giá trị về mặt khoa học pháp lý trong việc luận giải các cơ sở lý luận về giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự mà còn có giá trị thực tiễn trong việc thể hiện rõ ràng thực trạng pháp luật tố tụng hình sự và thực tiễn bảo đảm giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự để từ đó tiến tới xây dựng cơ chế bảo đảm tốt hơn nữa giá trị bình đẳng trong ngành luật mang tính quyền lực nhà nước nghiêm khắc này.
Cuốn sách "Giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam" là tài liệu tham khảo hữu ích đối với bạn đọc quan tâm nghiên cứu về các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động tố tụng hình sự ở Việt Nam.
5. Kết luận
Trên đây là chia sẻ tổng quan của chúng tôi về nội dung cuốn sách "Giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam". Hy vọng đây sẽ là những thông tin hữu ích giúp bạn đọc thuận tiện hơn trong việc lựa chọn cuốn tài liệu mình cần thiết.
Chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật và giới thiệu những cuốn sách luật hay và hữu ích trong chuyên mục "Sách luật". Rất mong nhận được sự quan tâm và theo dõi của bạn đọc nhiều hơn nữa trong thời gian tới. Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách chuyên khảo: "Giá trị bình đẳng trong Luật tố tụng hình sự Việt Nam" của TS. Nguyễn Đức Hạnh.
Dưới đây là nội dung 2 nguyên tắc cơ bản ghi nhận giá trị bình đẳng trong tố tụng hình sự:
Điều 9. Bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật
Tố tụng hình sự được tiến hành theo nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt dân tộc, giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần và địa vị xã hội. Bất cứ người nào phạm tội đều bị xử lý theo pháp luật.
Mọi pháp nhân đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế.
Điều 26. Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm
Trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người bị buộc tội, người bào chữa và người tham gia tố tụng khác đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu cầu để làm rõ sự thật khách quan của vụ án.
Tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án do Viện kiểm sát chuyển đến Tòa án để xét xử phải đầy đủ và hợp pháp. Phiên tòa xét xử vụ án hình sự phải có mặt đầy đủ những người theo quy định của Bộ luật này, trường hợp vắng mặt phải vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan hoặc trường hợp khác do Bộ luật này quy định. Tòa án có trách nhiệm tạo điều kiện cho Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, những người tham gia tố tụng khác thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình và tranh tụng dân chủ, bình đẳng trước Tòa án.
Mọi chứng cứ xác định có tội, chứng cứ xác định vô tội, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, áp dụng điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự để xác định tội danh, quyết định hình phạt, mức bồi thường thiệt hại đối với bị cáo, xử lý vật chứng và những tình tiết khác có ý nghĩa giải quyết vụ án đều phải được trình bày, tranh luận, làm rõ tại phiên tòa.
Bản án, quyết định của Tòa án phải căn cứ vào kết quả kiểm tra, đánh giá chứng cứ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa.
