1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách chuyên khảo "Luật dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0" do TS. Trần Văn Biên (Tổng biên tập Tạp chí Nhà nước và Pháp luật) chủ biên và tập thể tác giả biên soạn.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Luật dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
TS. Trần Văn Biên (chủ biên)
Nhà xuất bản Khoa học xã hội
3. Tổng quan nội dung sách
Giữa pháp luật và khoa học – công nghệ có nhiều tác động qua lại. Có ý kiến cho rằng, một trong những lý do dẫn đến cần phải cải cách pháp luật nói chung là khi có sự ra đời của công nghệ mới mà pháp luật hiện hành không đủ khả năng điều tiết. Công nghệ phát triển làm nên cuộc cách mạng của pháp luật, thậm chí làm mất cả nền tảng của pháp luật. Sự trở lại của công nghệ hiện nay là do chúng ta đang sống giữa thời điểm cao trào của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra trên thế giới.
Lịch sử loài người đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp lớn với những phát minh then chốt làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của toàn nhân loại như: phát minh ra động cơ hơi nước, động cơ điện, điện tử, máy tính kỹ thuật số,… Đầu thế kỷ XXI, chúng ta chứng kiến thêm một cuộc cách mạng công nghiệp có ảnh hưởng to lớn và toàn diện đến nhiều mặt của cuộc sống, đó là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Cách mạng công nghiệp 4.0 là sự hợp nhất các công nghiệp, làm mờ đi ranh giới giữa các lĩnh vực vật lý, kỹ thuật số và sinh học. Cuộc cách mạng này đã phát triển thành các xu hướng công nghiệp lớn và ngày càng trở nên phổ biến trong đời sống xã hội hiện nay như Internet vạn vật, trí tuệ nhân tạo, người máy, điện toán đám mây, dữ liệu lớn, công nghệ in 3D, thiết bị tự lái, công nghệ chuỗi khối,…
Cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm biến đổi phương thức sống của con người. Những thay đổi đột phá về khoa học và công nghệ trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 dẫn tới thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu, mô hình kinh tế, hệ thống quản lý nhà nước, xã hội cũng như hệ thống pháp luật ở mỗi quốc gia. Hoạt động xây dựng và áp dụng pháp luật theo các phương thức truyền thống đang bị tác động sâu sắc bởi cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Hơn nữa, trong khoa học pháp lý Việt Nam mới chỉ có rất ít các công trình nghiên cứu về Luật Dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Trong khi đó, Luật Dân sự Việt Nam hiện nay mới chỉ manh nha tiếp cận ở mức khiêm tốn một số thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chưa mang tính hệ thống và còn nhiều bất cập.
Cách mạng công nghiệp 4.0 với khuynh hướng phát triển như hiện nay đã bắt đầu và sẽ thúc đẩy sự cải cách của tất cả các ngành luật như Luật Hiến pháp, Luật Hành chính, Luật Hình sự, Luật Thương mại, Luật Lao động, Luật Tài chính… và Luật Dân sự cũng không phải là ngoại lệ. Là một ngành luật quan trọng trong hệ thống pháp luật nước ta, Luật Dân sự bao gồm tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản giữa các chủ thể được hình thành trên cơ sở bình đẳng, tự do ý chí, độc lập về tài sản và tự chịu trách nhiệm. Với các công nghệ mang tính đột phá, cách mạng công nghiệp 4.0 đang đặt ra nhiều vấn đề pháp lý mới, vừa là cơ hội, vừa là thách thức liên quan đến ngành Luật Dân sự, gây sự quan tâm, chú ý của giới luật học như: Quyền của cá nhân đối với hình ảnh, quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tiền điện tử, tài sản ảo, tiền ảo (tiền mã hóa), hợp đồng điện tử, hợp đồng thông minh, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng… đòi hỏi phải có sự nghiên cứu để làm rõ khung nhận thức lý luận, đồng thời đánh giá thực trạng Luật Dân sự Việt Nam hiện hành đã đáp ứng được các yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ở mức độ nào, từ đó đưa ra các giải pháp xây dựng và hoàn thiện cho phù hợp.
Trong bối cảnh đó, được sự đồng ý của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn sách: Luật Dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Đây là công trình nghiên cứu công phu, nghiêm túc góp phần cung cấp các luận cứ khoa học cho việc xây dựng và hoàn thiện Luật Dân sự, thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Khái quát về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tới luật dân sự
1. Tổng quan về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1.1. Một số công nghệ chủ đạo của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1.2. Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến đời sống kinh tế, xã hội và quản trị nhà nước
2. Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tới Luật Dân sự
1.1. Những thay đổi của pháp luật trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1.2. Một số chế định của Luật dân sự chịu tác động lớn của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0: Từ phương diện quy định đến thực hiện pháp luật
Chương 2. Thực trạng luật dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1. Chế định quyền nhân thân trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1.1. Quyền của cá nhân đối với hình ảnh
1.2. Quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình
2. Chế định tài sản trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
2.1. Tiền điện tử
2.2. Tài sản ảo
2.3. Tiền ảo
2.4. Quyền sở hữu trí tuệ
3. Chế định hợp đồng trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
3.1. Hợp đồng điện tử
3.2. Hợp đồng thông minh
4. Chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
4.1. Khái quát về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
4.2. Thực trạng pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
Chương 3. Hoàn thiện luật dân sự nhằm đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
1. Những yêu cầu đặt ra đối với việc hoàn thiện Luật dân sự đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
2. Giải pháp hoàn thiện Luật dân sự đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
2.1. Giải pháp hoàn thiện chế định quyền nhân thân
2.2. Giải pháp hoàn thiện chế định tài sản
2.3. Giải pháp hoàn thiện chế định hợp đồng
2.4. Giải pháp hoàn thiện chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Nội dung cuốn sách mang tính thời sự trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/05/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và nghiên cứu xây dựng Chiến lược pháp luật Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cuốn sách sẽ góp phần cung cấp luận cứ cho việc hoàn thiện lĩnh vực Luật Dân sự, phục vụ cho việc xây dựng, ban hành Chiến lược pháp luật Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn sách là công trình nghiên cứu chuyên sâu và có hệ thống về Luật Dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 được hình thành trên cơ sở đề tài cấp Bộ của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam do Viện Nhà nước và Pháp luật là tổ chức chủ trì. Công trình nghiên cứu này không những có ý nghĩa về mặt lý luận, mà còn cần thiết đối với thực tiễn xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật dân sự; đồng thời là tài liệu tham khảo hữu ích cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy Luật Dân sự.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Luật dân sự trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0".
Một số thông tin về tiền điện tử:
Tiền điện tử (tiếng Anh: electronic currency, electronic money, e-cash, digital currency, digital money, digital cash) còn được gọi với tên gọi khác là tiền kỹ thuật số là một đơn vị tiền tệ hoạt động dựa trên các thuật toán điện tử và được lưu giữ trên Internet, hệ thống máy tính, smartphone và các thẻ thanh toán điện tử.
Tiền điện tử cho phép các giao dịch tức thời có thể được thực hiện liền mạch. Tiền điện tử do Chính phủ phát hành được gọi là tiền số pháp định. Tiền điện tử không pháp định được gọi là tiền số. Tiền mã hóa (nổi bật nhất là Bitcoin) là 1 tập con của tiền số.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) mô tả: tiền điện tử là giá trị tiền tệ được lưu trữ trên một thiết bị điện tử được sử dụng phổ biến để thực hiện giao dịch thanh toán cho các tổ chức khác không phải là tổ chức phát hành.
Trong khi đó, Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) định nghĩa, tiền điện tử là giá trị được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông tin về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của khách hàng được lưu trữ trên một thiết bị điện tử thuộc sở hữu của khách hàng.
Tiền điện tử pháp định: Tiền điện tử pháp định là dạng số hóa của tiền pháp định mà được chính phủ phát hành, để có thể dễ dàng trao đổi qua Internet. Ví dụ như VND trong ví Momo.
Tiền số: Tiền số (hoặc tiền ảo) là một loại tiền điện tử không được kiểm soát, không được phát hành bởi Chính phủ mà thường được phát hành, quản lý và kiểm soát bởi các nhà phát hành tư nhân, nhà phát triển hoặc tổ chức sáng lập. Loại tiền này được sử dụng và chấp nhận giữa các thành viên của một cộng đồng ảo cụ thể.
Vào năm 2014, Ngân hàng trung ương Châu Âu đã định nghĩa tiền số là "đại diện kỹ thuật số của giá trị không phải do Ngân hàng trung ương hoặc cơ quan công quyền phát hành, cũng không nhất thiết phải gắn với tiền định danh (tiền tệ fiat), nhưng được các thể nhân hoặc pháp nhân chấp nhận như một phương tiện thanh toán và có thể được chuyển nhượng, lưu trữ hoặc giao dịch điện tử ".
Tiền số chỉ có sẵn ở dạng điện tử. Nó chỉ được lưu trữ và giao dịch thông qua phần mềm được chỉ định, ứng dụng di động hoặc máy tính hoặc thông qua ví điện tử chuyên dụng và các giao dịch xảy ra qua internet thông qua các mạng chuyên dụng, an toàn.
Tiền mã hóa
Tiền mã hóa là một lớp con của tiền số, là một tài sản kỹ thuật số được thiết kế để làm việc như là một trung gian trao đổi, sử dụng mật mã để đảm bảo các giao dịch, để kiểm soát việc tạo ra các đơn vị bổ sung và để xác minh việc chuyển giao tài sản.
Tính năng đặc biệt và được cho là sức hấp dẫn chính của của tiền mã hoá là bản chất phi tập trung. Tiền mã hoá không được ban hành bởi bất kỳ tổ chức hay Ngân hàng trung ương nào, điều này khiến về mặt lý thuyết nó miễn nhiễm với sự can thiệp hoặc thao túng của Chính phủ.
Bitcoin - ra đời năm 2008 là loại tiền mã hóa đầu tiên.[16] Cho đến nay, Bitcoin cũng chính là loại tiền mã hóa phổ biến và có giá trị nhất. Ngày nay, có hàng ngàn loại tiền mã hóa thay thế với các chức năng hoặc thông số kỹ thuật khác nhau.
