1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Kỹ năng hoạt động dành cho luật sư trong vụ án hình sự (Tái bản có sửa đổi, bổ sung)" do PGS.TS Nguyễn Ngọc Chí chủ biên.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Kỹ năng hoạt động dành cho luật sư trong vụ án hình sự (Tái bản có sửa đổi, bổ sung)
Tác giả: PGS.TS. Nguyễn Ngọc Chí (chủ biên)
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
3. Tổng quan nội dung sách
Với vai trò là người bào chữa cho bị can, bị cáo, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho những người tham gia tố tụng khác trong vụ án hình sự, luật sư cùng với thân chủ trở thành một bên trong tố tụng. Bằng hoạt động nghề nghiệp của mình phải luật sư góp phần bảo vệ công lý, có quyền tự do, dân chủ của công dân; quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức; phát triển kinh tế xã hội; duy trì trật tự pháp luật.
Với kết cấu 7 chương, được trình bày dưới dạng câu hỏi và trả lời, cuốn sách cung cấp những kỹ năng tranh tụng cơ bản, chủ yếu trong tố tụng hình sự do các giảng viên, các luật sư giàu kinh nghiệm tranh tụng trong tố tụng hình sự biên soạn:
Chương 1: Khái quát về tranh tụng và những yêu cầu chung về tranh tụng ở Việt Nam;
Chương 2: Kỹ năng trao đổi với khách hàng, thân chủ;
Chương 3: Kỹ năng thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ;
Chương 4: Kỹ năng tham gia một số hoạt động điều tra và làm việc với người tiến hành tố tụng;
Chương 5: Kỹ năng nghiên cứu hồ sơ;
Chương 6: Kỹ năng soạn thảo bản bào chữa, bản bảo vệ;
Chương 7: Kỹ năng tranh tụng tại phiên tòa.
Luật Minh Khuê chia sẻ một số kỹ năng luật sư cần lưu ý khi thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ để bạn đọc tham khảo:
Trong trường hợp việc thu thập chứng cứ gặp khó khăn, người bào chữa có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng thu thập chứng cứ, giám định bổ sung, giám định lại, định giá lại tài sản. Cùng với việc khiếu nại, giải quyết khiếu nại, thì đây là biện pháp rất quan trọng nhằm bảo đảm quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa, là cơ sở cho việc nâng cao vị thế của người bào chữa trong TTHS.
Trên thực tế, các loại tài liệu mà luật sư thường thu thập hay tư vấn cho thân chủ hay gia đình thân chủ thu thập là các tài liệu về nhân thân bị can, các tài liệu phản ánh thành tích, công trạng của bị can và nhân thân của bị can: các bằng khen, giấy khen, các tài liệu xác nhận là con em gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng… Luật sư cần lưu ý không phải mọi tài liệu đều có ý nghĩa trong việc đề xuất áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm v khoản 1 Điểu 51 BLHS năm 2015: “Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác” hay các tình tiết khác theo hướng dẫn áp dụng khoản 2 Điểu 51 BLHS nhưng nếu ít nhiều có ý nghĩa trong việc phản ánh nhân thân, hoàn cảnh phạm tội, khả năng giáo dục, cải tạo người phạm tội thì luật sư cũng không nên bỏ qua mà nên khuyến khích gia đình thân chủ thu thập.
Ngoài ra, nếu thân chủ là người già, đau yếu, là phụ nữ có thai mà cơ quan điều tra chưa chú ý làm rõ các vấn đề trên thì luật sự nên thu thập các tài liệu phản ánh về độ tuổi, tình trạng sức khỏe của thân chủ (giấy khai sinh, giấy chứng sinh, bệnh án, giấy khám sức khỏe của bệnh viện đa khoa cấp tỉnh…) để yêu cầu đề xuất áp dụng các quy định tương ứng của BLHS va BLTTHS đối với những đối tượng đặc thù này.
Ngay say khi thu thập được những tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án, luật sư cần cung cấp ngay cho cơ quan điều tra bởi trong nhiều trường hợp những tài liệu, đồ vật mà luật sư cung cấp cho cơ quan điều tra có thể làm thay đổi toàn bộ nội dung vụ án (chứng minh người bị tạm giữ, bị can không phạm tội, thay đổi tội danh đối với người bị tạm giữ, bị can) hoặc là căn cử để cơ quan điều tra có thể đưa ra những quyết định có lợi cho thân chủ của mình như quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn từ tạm giam sang các biện pháp ngăn chặn khác, quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án.
Như vậy, luật sư không nên thụ động, dựa vào các tài liệu, chứng cử sao chụp được từ cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ cho việc nghiên cứu, đánh giá của mình, mà cần phải triệt để tận dụng những quyển mà pháp luật quy định, cần phát huy khả năng vận dụng, nắm bắt và xác định mục tiêu hướng đến của vụ án để thu thập, phát hiện những yếu tố, chứng cứ cần thiết phục vụ cho việc bảo chữa cho thân chủ. Tuy nhiên, luật sư cần lưu ý không nên quá chú trọng, lấn sâu vào việc tìm kiếm chứng cứ phục vụ cho bào chữa mà xem nhẹ các tài liệu, chứng cứ do cơ quan tiến hành tố tung cung cấp, bởi trong hồ sơ của cơ quan điều tra có thể chứa đựng nhiều thông tin có lợi cho việc bào chữa.
Lưu ý khi luật sư tham gia lấy lời khai người bị tạm giữ
Việc luật sư có mặt để tham gia hoạt động lấy lời khai của người bị tạm giữ, hỏi cung bị can có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giải quyết vụ án hình sự bởi nó không những giúp cho người bị tạm giữ, bị can yên tâm về mặt tinh thần và luôn có niềm tin rằng mình sẽ không bao giờ phải chịu mức án nặng hơn so với mức độ và hành vi phạm tội của mình mà sự có mặt của luật sư trong những hoạt động này còn làm cho điều tra viên phải khách quan, chính xác hơn trong khi thực hiện công việc của mình.
Để tạo cơ sở pháp lý cho người bảo chữa (luật sư) có thể thực hiện tốt công việc của mình, khoản 1 Điều 73 BLTTHS năm 2015 quy định người bào chữa được quyền có mặt khi hỏi cung bị can và nếu được điều tra viên đồng ý thì có thể đặt câu hỏi đối với bị can. Mặc dù quy định này đã được ghi nhận trong các BLTTHS trước đó nhưng cho tới thời điểm hiện nay vẫn còn rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện. Điều đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân, như do bản thân các luật sư cũng không có đủ thời gian hoặc không chú ý tới tầm quan trọng của sự có mặt của luật sư trong các lần hỏi cung nên đã không tham gia tất cả các buổi hỏi cung khi được điều tra viên thông báo về kế hoạch hỏi cung (vì cùng một lúc luật sư không chỉ tham gia một vụ việc).
Khi đã nắm bắt được thời gian lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi bị can của điều tra viên thì luật sư cần lập một kế hoạch cụ thể để tham gia vào buổi hỏi cung. Luật sư phải tìm hiểu để bảo đảm thân chủ đã được giải thích các quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, bị can trong quá trình cơ quan điều tra lấy lời khai. Luật sư phải có trước các dự kiến như: đề xuất điều tra viên cần phải làm rõ những vấn để gì, chuẩn bị các câu hỏi để hỏi người bị tạm giữ, bị can. Tùy từng vụ án khác nhau mà luật sư chuẩn bị những cầu hỏi khác nhau.
Trong trường hợp điều tra viên đặt những câu hỏi có tính mớm cung hoặc bức cung đối với người bị tạm giữ, bị can thì luật sư không nên phản ứng gay gắt với điều tra viên bởi làm mất hay hạ thấp uy tín của điều tra viên trước mặt người bị tạm giữ, bị can là điều tối kị. Trong trường hợp này, luật sư cần khéo léo tế nhị để nghị điều tra viên không nên hỏi những câu hỏi đó hoặc luật sư xin phép đặt câu hỏi cho thân chủ của mình để phản bác lại câu hỏi của điều tra viên.
4. Đánh giá bạn đọc
Sách được trình bày ngắn gọn, súc tích, khoa học, dễ hiểu nhằm trang bị cho sinh viên ngành luật những kiến thức và kỹ năng tranh tụng cơ bản, chủ yếu trong tố tụng hình sự; đồng thời cuốn sách cũng hướng tới bạn đọc là luật sư tập sự, luật sư mới vào nghề có điều kiện trau dồi thêm kiến thức, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.
Sách do các giảng viên, luật sư giàu kinh nghiệm tranh tụng trong tố tụng hình sự biên soạn, là tài liệu có tính khái quát, thực tiễn cao, cung cấp những kỹ năng thiết yếu của người bào chữa khi tham gia tranh tụng, từ kỹ năng tiếp xúc với khách hàng, thân chủ; thu thập, kiểm tra, phân tích và đánh giá chứng cứ; tham dự một số hoạt động điều tra và làm việc với người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đến các kỹ năng nghiên cứu hồ sơ vụ án, đặc biệt là kỹ năng tranh tụng trực tiếp tại phiên tòa hình sự. Các kỹ năng được trình bày dưới dạng câu hỏi và trả lời, cuối mỗi chương là những tình huống cụ thể cùng hệ thống câu hỏi để người học củng cố kiến thức về nhóm kỹ năng được trình bày ở từng chương.
5. Kết luận
Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích, góp phần nâng cao kỹ năng tranh tụng của luật sư, định hướng nghề nghiệp tranh tụng cho các sinh viên luật.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Kỹ năng hoạt động dành cho luật sư trong vụ án hình sự (Tái bản có sửa đổi, bổ sung)".
