1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Luật Hiến pháp Việt Nam: đề cương môn học, câu hỏi ôn tập và những tình huống" do PGS.TS Vũ Văn Nhiêm làm chủ biên, cùng sự tham gia biên soạn của tập thể tác giả là giảng viên Bộ môn Luật Hiến pháp Việt Nam thuộc Khoa Luật Hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Luật Hiến pháp Việt Nam: đề cương môn học, câu hỏi ôn tập và những tình huống
Tác giả: PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm chủ biên
Nhà xuất bản Hồng Đức
3. Tổng quan nội dung sách
Ngày 28 tháng 11 năm 2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII, với tuyệt đại đa số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (486/488, chiếm 97,59%), Quốc hội đã thông qua Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là sự kiện chính trị - pháp lý đặc biệt quan trọng, đánh dấu một bước tiến mới trong lịch sử lập hiến của nước ta.
Bản Hiến pháp vừa kế thừa được các giá trị to lớn của các bản Hiến pháp năm 1946, năm 1959, năm 1980 và năm 1992, vừa thể chế hóa các quan điểm, phương hướng, nội dung phát triển đã được khẳng định trong trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), phản ánh được ý chí, nguyện vọng, trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc cho công cuộc xây dựng, bảo vệ, phát triển và hội nhập quốc tế của đất nước trong thời kỳ phát triển mới.
Trong chương trình khung chuyên ngành Luật học, môn học Luật Hiến pháp Việt Nam là một môn học bắt buộc. Môn học này cung cấp những kiến thức về ngành luật Hiến pháp Việt Nam, chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục, khoa học công nghệ, an ninh quốc phòng, chính sách đối ngoại, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, những vấn đề cơ bản trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tạo nền tảng kiến thức chung cho sinh viên trong nghiên cứu các môn khoa học pháp lý tiếp theo.
Để đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập, tập thể giảng viên Bộ môn Luật Hiến pháp Việt Nam thuộc Khoa Luật Hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh biên soạn cuốn "Đề cương môn học – câu hỏi ôn tập và những tình huống môn Luật Hiến pháp Việt Nam".
Cuốn sách được biên soạn theo từng bài tương ứng với các mục lớn của Hiến pháp, cụ thể gồm:
Bài 1. Khái quát về Luật hiến pháp và lịch sử lập hiến Việt Nam
Bài 2. Chế độ chính trị nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bài 3. Quốc tịch Việt Nam
Bài 4. Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Bài 5. Chế độ kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường
Bài 6. Khái quát về bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bài 7. Chế độ Bầu cử
Bài 8. Quốc hội
Bài 9. Chủ tịch nước
Bài 10. Chính phủ
Bài 11. Tòa án nhân dân và viện kiểm sát nhân dân
Bài 12. Chính quyền địa phương
Trong mỗi bài, các tác giả trình bày những quy định cơ bản của Hiến pháp, phân tích đồng thời biên soạn bộ câu hỏi ôn tập và những tình huống cụ thể để người học tiếp nhận và hiểu và ghi nhớ vấn đề pháp lý dễ dàng hơn.
4. Đánh giá bạn đọc
Các quy định trong Hiến pháp thường ngắn gọn, quy định những vấn đề mang tính chất nguyên tắc nhằm giúp bạn đọc nắm được những nguyên tắc chung nhất trong từng lĩnh vực. Sinh viên học môn Hiến pháp thường thấy khô khan vì giáo trình phân tích nhiều vấn đề lý luận, bởi vậy cuốn sách "Đề cương môn học – câu hỏi ôn tập và những tình huống môn Luật Hiến pháp Việt Nam" sẽ giúp sinh viên tiếp cận, học môn học này dễ dàng hơn, với những câu hỏi ôn tập và tình huống được xây dựng và biên soạn trong cuốn sách sẽ giúp sinh viên cảm thấy môn học có tính ứng dụng cao hơn trong thực tiễn.
Cuốn sách là tài liệu hỗ trợ đắc lực trong việc giảng dạy và học tập môn Luật Hiến pháp không chỉ đối với giảng viên, sinh viên tại Trường Đại học Luật Thành phồ Hồ Chí Minh, mà còn là tài liệu tham khảo trong học tập đối với sinh viên ngành luật ở các trường đại học, cao đẳng khác trong cả nước.
5. Kết luận
Cuốn sách được xuất bản nhận được sự đón nhận của nhiều bạn đọc, đặc biệt đã nhận được nhiều đánh giá tích cự từ bạn đọc là nội dung biên soạn rất chi tiết, là tài liệu tham khảo hữu ích đối với người học.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Đề cương môn học – câu hỏi ôn tập và những tình huống môn Luật Hiến pháp Việt Nam".
Dưới đây là một số câu hỏi tình huống về Luật Hiến pháp Luật Minh Khuê chia sẻ để bạn đọc tham khảo thêm:
Tình huống 1: Bộ C ban hành Thông tư quy định mỗi cá nhân chỉ được đăng ký 01 xe gắn máy. Điều này có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.
Gợi ý đáp án:
Thông tư này cũng trái với Hiến pháp và pháp luật, hạn chế quyền sở hữu của công dân được quy định trong Điều 32 Hiến pháp 2013 và Theo quy định tại Điều 58 Hiến pháp và Điều 221 Bộ luật Dân sự, công dân có quyền sở hữu tài sản không bị hạn chế về số lượng, giá trị.
Hành vi của Bộ C là vi phạm Hiến pháp chủ động. Vi hiến chủ động là hình thức vi phạm khi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành 1 quy phạm pháp luật thuộc quyền hạn và trách nhiệm của mình đã đặt ra những quy định trái với những quy định của Hiến pháp hoặc là trái với tinh thần của Hiến pháp. Do ý kiến chủ quan của các cơ quan Nhà nước, thực hiện để có lợi cho mình và vô hình chung, đẩy bất lợi về phía nhân dân.
Tình huống 2: Hội đồng nhân dân tỉnh N ra Nghị quyết quy định việc tuyển công chức vào các cơ quan hành chính trong tỉnh sẽ hạn chế tiếp nhận những người có bằng đại học tại chức hoặc đại học dân lập. Điều này có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì sẽ được cơ quan có thẩm quyền xử lý như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.
Gợi ý đáp án:
Theo điều Điều 36, Luật Cán bộ, Công chức quy định điều kiện đăng ký dự tuyển công chức như sau:
1. Người có đủ các điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức:
a) Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;
b) Đủ 18 tuổi trở lên
c) Có đơn dự tuyển; có lý lịch rõ ràng;
d) Có văn bằng, chứng chỉ phù hợp;
đ) Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt;
e) Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ;
g) Các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyểnVà xét điều 16 trong chương Quyền con người: ”Không ai bị phân biệt, đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, văn hóa, xã hội”, ở đây là vi phạm quyền dân sự của người lao động.
Bộ nội vụ có đưa ra phát ngôn của mình về vấn đề này: ”Không chấp nhận bằng tại chức là vi phạm pháp luật. Hệ tại chức ở Việt Nam có những yếu kém là do khâu quản lí yếu kém, không phải do bản chất hình thức đào tạo này. Hơn nữa còn có một thực tế là chưa chắc những người có bằng tại chức đã kém hơn người có bằng chính quy (nhiều người làm cán bộ giỏi rồi mới đi học tại chức, vì trước đó họ không có điều kiện học) Nếu muốn loại bỏ bằng tại chức, phải lập ra một hội đồng tuyển dụng minh bạch, công bố điểm thi cụ thể, chứng tỏ cho người dân thấy những người có bằng tại chức không đáp ứng đủ nhu cầu tuyển dụng, thì mới được phép gạt bỏ hồ sơ của họ. Đây là xâm phạm nghiêm trọng quyền công dân. Nếu quốc hội ban hành chế định mới không tuyển dụng bằng tại chức thì nó mới được luật hóa.
Tuy nhiên thực tế hiện nay việc học tại chức tràn lan, không hiệu quả, không có năng lực thực sự, chỉ vì mục đích kiếm cái bằng để dễ xin việc nên mới dẫn đến vẫn đề các cơ quan hành chính hạn chế tiếp nhận những người có bằng đại học tại chức là vì thế.
Tình huống 3: Hội đồng nhân dân thành phố Đ (là thành phố trực thuộc trung ương), ra Nghị quyết dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền sự. Nghị quyết của Hội đồng nhân dân nói trên có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.
Gợi ý đáp án
Việc dừng đăng ký thường trú vào khu vực nội thành với những người không có nghề nghiệp hoặc có tiền án tiền sự là vi phạm Hiến pháp, pháp luật.
Vì:
- Theo điều 68 Hiến pháp 2013 “công dân có quyền tự do cư trú”.
- Theo điều 20 luật cư trú thì mọi công dân có quyền đăng ký hộ khẩu thường trú khi có chỗ ở hợp pháp, đã tạm trú tại thành phố đó liên tục từ một năm trở lên (trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ mà người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản)
Cơ chế xử lý: theo khoản 4, điều 98
Thủ tướng có quyền “đình chỉ việc thi hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trái với Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên, đồng thời đề nghị Ủy ban thường vụ quốc hội bãi bỏ”.
Đánh giá cơ chế xử lý: cơ chế xử lý còn hạn chế vì
- Việt Nam không có một cơ quan bảo hiến chuyên trách vì thế cơ chế giám sát, xử lý các văn bản vi hiến, vi luật không đạt được hiệu quả cao, mang tính chính trị, thiếu khách quan,….
-Việc thu hồi, thay thế, tạm đình chỉ hay bãi bỏ văn bản đó không phù hợp với luật là chưa đủ. Cần phải có cơ chế xử lý và truy cứu trách nhiệm của những người ban hành, soạn thảo văn bản sai, đồng thời nên có sự quản lý, kiểm tra, kiểm định nghiêm ngặt hơn đối với các văn bản sắp được ban hành.
...............
