Sách Pháp luật về Tố cáo, thẩm quyền, trình tự giải quyết của TS. Đinh Văn Minh

1. Giới thiệu tác giả

Sách Pháp luật về Tố cáo, thẩm quyền, trình tự giải quyết do TS. Đinh Văn Minh biên soạn.

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Pháp luật về Tố cáo, thẩm quyền, trình tự giải quyết

Khái niệm tố cáo và sự phân biệt với một số khái niệm có liên quan

Khái niệm tố cáo

Tố cáo là một hiện tượng xảy ra trong xã hội, thể hiện thái độ và sự phản ứng của con người trước một hành vi, việc làm của người khác. Người tố cáo đã phản ứng khi có hành vi, việc làm đó bị coi là chẳng tin thường, đạo lý, trái với các quy phạm đạo đức đương thời của một cộng đồng hay vi phạm các quy định của pháp luật; vi phạm cam kết, điều lệ, nội quy, quy chế của tập thể, cơ quan, tổ chức...

Hành vi, việc làm đó đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp, tổn hại đến thanh danh và uy tín của mình hoặc của cá nhân, tập thể, cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc của cộng đồng nói chung. Tùy theo sự nhìn nhận dưới những góc độ khác nhau, có thể hình thành nên các khái niệm hay quan niệm khác nhau về tố cáo.

Theo từ điển tiếng Việt tố là nói về những sai phạm, tội lỗi của người khác một cách công khai trước người có thẩm quyền hoặc trước nhiều người

Hay nói công khai cho mọi người biết việc làm sai trái, phạm pháp của người khác tố cáo là vạch trần hành động xấu xa, phạm pháp hay tội ác trước cơ quan có thẩm quyền hoặc trước dư luận. Đây là cách hiểu và sự nhìn nhận dưới phương diện xã hội, được sử dụng rộng rãi và phổ biến. Điểm hạn chế của thuật ngữ này là chỉ mô tả hành vi tố mà không nêu rõ và đầy đủ chủ thể tố cáo và đối tượng bị tố cáo.

Dưới góc độ khoa học pháp lý, tố cáo là báo cho cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi trái pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.

Dưới góc độ chính trị xã hội, tố cáo là quyền của công dân phát hiện với cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp quyết định, hành vi trái pháp luật của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đã gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước, tập thể, quyền và lợi ích của công dân nói chung, kể cả không gây thiệt hại trực tiếp cho công dân thực hiện việc tố cáo.

Khái niệm tố cáo lần đầu tiên được đưa ra trong văn bản pháp luật tại khoản hai, điều hai, luật khiếu nại tố cáo năm 1998 quy định:

Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do luật này quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.

Đây là quan niệm chung nhất về tố cáo nhưng lại bó hẹp bởi thủ tục được quy định trong một đạo luật. Khái niệm này cũng không phân biệt tố cáo đối với các hành vi xâm phạm đến những khách thể khác nhau trong xã hội, cụ thể là không phân biệt tố cáo hành vi xâm phạm trật tự quản lý, hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp....

Do đó, chưa phân biệt rõ thẩm quyền, trình tự thủ tục tiếp nhận và xử lý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nhau đối với thông tin về những hành vi vi phạm pháp luật khác nhau. Theo điều hai luật tố cáo năm 2011, tố cáo là việc công dân theo thủ tục do luật này quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.

Điều hai luật tố cáo năm 2018 Vũ định nghĩa tố cáo là việc cá nhân theo thủ tục quy định của luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Với tính cách là một quy định của pháp luật, các thuật ngữ trên đã giới hạn phạm vi bị tố cáo, chưa bao quát hết được hành vi bị tố cáo. Bởi các hành vi có thể bị tố cáo hành vi vi phạm pháp luật còn có các hành vi vi phạm khác như vi phạm đạo đức, vi phạm các quy tắc của các tổ chức, đơn vị những điều lệ nội qui quy chế.

Theo các công trình nghiên cứu, đa số các công trình đều trích dẫn các thuật ngữ nêu trên mà không đưa ra định nghĩa về tố cáo, một số công trình đưa ra các quan niệm, khái niệm về tố cáo nhưng có sự khác nhau về chủ thể tối cao đối tượng tụ cáo.

Cũng một xu hướng như thế phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn cửu Việt quan niệm rằng:

Tố cáo là việc công dân phát hiện với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc làm trái pháp luật của các cơ quan nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân đã gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước, tập thể, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Điều 28. Trình tự giải quyết tố cáo

1. Thụ lý tố cáo.

2. Xác minh nội dung tố cáo.

3. Kết luận nội dung tố cáo.

4. Xử lý kết luận nội dung tố cáo của người giải quyết tố cáo.

Điều 29. Thụ lý tố cáo

1. Người giải quyết tố cáo ra quyết định thụ lý tố cáo khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Tố cáo được thực hiện theo quy định tại Điều 23 của Luật này;

b) Người tố cáo có đủ năng lực hành vi dân sự; trường hợp không có đủ năng lực hành vi dân sự thì phải có người đại diện theo quy định của pháp luật;

c) Vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân tiếp nhận tố cáo;

d) Nội dung tố cáo có cơ sở để xác định người vi phạm, hành vi vi phạm pháp luật.

Trường hợp tố cáo xuất phát từ vụ việc khiếu nại đã được giải quyết đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật nhưng người khiếu nại không đồng ý mà chuyển sang tố cáo người đã giải quyết khiếu nại thì chỉ thụ lý tố cáo khi người tố cáo cung cấp được thông tin, tài liệu, chứng cứ để xác định người giải quyết khiếu nại có hành vi vi phạm pháp luật.

2. Quyết định thụ lý tố cáo bao gồm các nội dung chính sau đây:

a) Ngày, tháng, năm ra quyết định;

b) Căn cứ ra quyết định;

c) Nội dung tố cáo được thụ lý;

d) Thời hạn giải quyết tố cáo.

3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định thụ lý tố cáo, người giải quyết tố cáo có trách nhiệm thông báo cho người tố cáo và thông báo về nội dung tố cáo cho người bị tố cáo biết.

Điều 30. Thời hạn giải quyết tố cáo

1. Thời hạn giải quyết tố cáo là không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý tố cáo.

2. Đối với vụ việc phức tạp thì có thể gia hạn giải quyết tố cáo một lần nhưng không quá 30 ngày.

3. Đối với vụ việc đặc biệt phức tạp thì có thể gia hạn giải quyết tố cáo hai lần, mỗi lần không quá 30 ngày.

4. Người giải quyết tố cáo quyết định bằng văn bản việc gia hạn giải quyết tố cáo và thông báo đến người tố cáo, người bị tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

5. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Điều 33. Rút tố cáo

1. Người tố cáo có quyền rút toàn bộ nội dung tố cáo hoặc một phần nội dung tố cáo trước khi người giải quyết tố cáo ra kết luận nội dung tố cáo. Việc rút tố cáo phải được thực hiện bằng văn bản.

2. Trường hợp người tố cáo rút một phần nội dung tố cáo thì phần còn lại được tiếp tục giải quyết theo quy định của Luật này; trường hợp người tố cáo rút toàn bộ nội dung tố cáo thì thực hiện theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 34 của Luật này. Trường hợp nhiều người cùng tố cáo mà có một hoặc một số người tố cáo rút tố cáo thì tố cáo vẫn tiếp tục được giải quyết theo quy định của Luật này. Người đã rút tố cáo không được hưởng quyền và không phải thực hiện nghĩa vụ quy định tại Điều 9 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.

3. Trường hợp người tố cáo rút tố cáo mà người giải quyết tố cáo xét thấy hành vi bị tố cáo có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ xác định việc rút tố cáo do bị đe dọa, mua chuộc hoặc người tố cáo lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo thì vụ việc tố cáo vẫn phải được giải quyết.

4. Người tố cáo rút tố cáo nhưng có căn cứ xác định người tố cáo lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo thì vẫn phải chịu trách nhiệm về hành vi tố cáo của mình, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

4. Đánh giá bạn đọc

Cuốn sách được bố cục 3 phần nội dung, phần thứ nhất tác giả tập trung trình bày chuyên sâu về các vấn đề lý luận về tố cáo: khái niệm, đặc điểm...; phần thứ hai tác giả trình bày và bình giải các quy định pháp luật hiện hành về tố cáo và cuối cùng phần thứ ba, tác giả trình bày nội dung về bảo vệ và khen thưởng người tố cáo. Đó cũng chính là những vấn đề cơ bản nhất mà một người khi bắt đầu tìm hiểu về pháp luật tố cáo cần biết.

Cuốn sách không chỉ là tài liệu tham khảo hữu ích trong học tập, nghiên cứu, giảng dạy mà còn là cuốn sách có giá trị thực tiễn với mọi người dân có nhu cầu tìm hiểu về quyền tố cáo.

5. Kết luận

Cuốn sách "Pháp luật về Tố cáo – Thẩm quyền, trình tự giải quyết" của TS. Đinh Văn Minh được nhiều bạn đọc lựa chọn làm tài liệu tham khảo khi nghiên cứu về quyền tố cáo và dành được nhiều đánh giá tích cực. Nếu bạn cũng đang có nhu cầu tìm hiểu pháp luật về tố cáo thì đây là cuốn sách bạn nên lựa chọn.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!