1. Giới thiệu tác giả
Sách So sánh Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 - 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất do Luật gia Nguyễn Ngọc Điệp biên soạn.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Sách So sánh Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 - 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất
Tác giả : Luật gia Nguyễn Ngọc Điệp
Nhà xuất bản Thế giới
3. Tổng quan nội dung sách
Tại kỳ họp thứ 10 ngày 25-11-2015, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Bộ luật Tố tụng dân sự mới, thay thế cho Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004.
Việc ban hành Bộ luật Tố tụng dân sự mới, nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp 2013, bảo đảm quyền tiếp cận công lý của cơ quan, tổ chức và cá nhân, tạo thuận lợi cho người tham gia tố tụng thực hiện các quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình tại Tòa án, đồng thời tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho Tòa án giải quyết các vụ việc dân sự một cách nhanh chóng và chính xác, góp phần bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Nhằm giúp bạn đọc nói chung, những người làm công tác pháp luật nói riêng thuận tiện trong việc nghiên cứu Bộ luật Tố tụng dân sự mới, Nhà xuất bản Thế Giới cho xuất bản cuốn sách “So sánh Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 - 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất” do luật gia Nguyễn Ngọc Điệp biên soạn.
Cuốn sách được bố cục thành 02 phần:
Phần 1: So sánh Bộ luật tố tụng dân sự 2004-2015.
Ở phần này tác giả trình bày 2 cột tương ứng với 2 Bộ luật, sau đó trích dẫn từng điều luật tương ứng của 2 bộ luật trong bảng để bạn đọc dễ dàng nhận diện những điểm sửa đổi, bổ sung của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 so với Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004.
Phần 2. Các văn bản hướng dẫn thi hành bộ luật tố tụng dân sự và các văn bản liên quan.
Phần này tác giả trình bày toàn văn nhiều văn bản pháp luật hướng dẫn thi hành Bộ luật tố tụng dân sự và một số văn bản liên quan đến hoạt động tố tụng dân sự đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm năm 2017.
Dưới đây Luật Minh Khuê trình bày một số điểm mới của Bộ luật tố tụng dân sự tác động đối với công tác Thi hành án dân sự để bạn đọc tham khảo:
Thứ nhất, quy định mới những tranh chấp và yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án
Bộ luật TTDS năm 2015 đã tiếp thu, kế thừa Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2011 bổ sung quy định những tranh chấp và yêu cầu dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án tạo hành lang pháp lý theo hướng mở rộng phạm vi các tranh chấp, yêu cầu dân sự phát sinh trong quá trình tổ chức THADS thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án, từ đó cơ quan THADS có thể yêu cầu hoặc hướng dẫn cho đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong giai đoạn thi hành án quyền khởi kiện, yêu cầu Toà án giải quyết, phục vụ cho công tác THADS, cụ thể:
- Khoản 12, 13 Điều 26 Bộ luật TTDS năm 2015 quy định về Những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
“12. Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để thi hành án theo quy định của pháp luật về THADS.
13. Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về THADS.”
Tranh chấp liên quan đến tài sản cưỡng chế trên thực tế thường phát sinh dưới các dạng sau: Tranh chấp với bên thứ ba về quyền sử hữu tài sản hoặc tài sản cưỡng chế bị đưa vào tham gia các giao dịch dân sự với bên thứ ba (như bán, chuyển nhượng, thế chấp, cầm cố, tặng cho …) nhằm mục đích tẩu tán, trốn tránh thực hiện nghĩa vụ của bên phải thi hành án. Quy định này hoàn toàn phù hợp và hỗ trợ cho Điều 75 Luật THADS về Giải quyết tranh chấp, yêu cầu huỷ giấy tờ, giao dịch liên quan đến tài sản thi hành án.
Theo Bộ luật Dân sự năm 2005, Luật THADS, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản quy định tài sản bán đấu giá thành sẽ được nhà nước đảm bảo giao cho người trúng đấu giá; kể cả trong trường hợp sau đó bản án, quyết định của Toà án bị tuyên huỷ, sửa đổi (theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm) hoặc áp dụng biện pháp cưỡng chế để giao tài sản cho người trúng bán đấu giá, trừ trường hợp thủ tục bán đấu giá vi phạm theo quy định của pháp luật về bán đấu giá.
Tranh chấp về phí tổn trong bán đấu giá thuộc phạm vi giải quyết việc dân sự của Toà án hoàn toàn phù hợp và hỗ trợ cho Khoản 5 Điều 101 Luật THADS quy định về Bán tài sản kê biên.
- Khoản 9 Điều 27 Bộ luật TTDS năm 2015 quy định về Những yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
“9. Yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án và yêu cầu khác theo quy định của Luật THADS.”
Quy định này thường được áp dụng trong trường hợp cơ quan THADS xử lý tài sản mà người phải thi hành án có quyền sở hữu chung với người khác như tài sản chung vợ chồng, vốn góp tại doanh nghiệp ... Quy định này hoàn toàn phù hợp và hỗ trợ cho Khoản 1 Điều 74 Luật THADS về Xác định, phân chia, xử lý tài sản chung để thi hành án.
Thứ hai, thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
Song song với việc mở rộng phạm vi các tranh chấp, yêu cầu về dân sự phát sinh trong quá trình THADS thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án, Bộ luật TTDS năm 2015 quy định thẩm quyền theo lãnh thổ của Toà án để cơ quan THADS, đương sự thực hiện quyền khởi kiện, yêu cầu Toà án có thẩm quyền giải quyết, Điểm n Khoản 2 Điều 39 Bộ luật TTDS năm 2015 quy đinh:
“2. Thẩm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:
n) Tòa án nơi cơ quan thi hành án có thẩm quyền thi hành án có trụ sở hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án và yêu cầu khác theo quy định của Luật THADS;”
Thứ ba, các biện pháp khẩn cấp tạm thời
Quy định nhiều biện pháp mới từ Khoản 13 đến Khoản 16 Điều 114, theo đó, bổ sung Khoản 13 Điều 114 Bộ luật TTDS năm 2015 quy đinh:
“13. Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ.”
Điều 128 Bộ luật TTDS năm 2015 quy định cụ thể về cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ:
“Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ được áp dụng nếu có căn cứ cho thấy việc giải quyết vụ án có liên quan đến nghĩa vụ của họ đối với Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác và việc xuất cảnh của họ ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác hoặc để bảo đảm việc thi hành án.”
Biện pháp khẩn cấp tạm thời có ý nghĩa với việc công tác thi hành án, vì thông qua áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh sẽ góp phần ngăn ngừa tình trạng người có nghĩa vụ trong giai đoạn xét xử, khi bản án, quyết định có hiệu lực thường trở thành người phải thi hành án trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ, qua đó, tăng cường ý thức, trách nhiệm về thực hiện nghĩa vụ và làm cơ sở cho việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án sau này.
Thứ tư, thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm
Khi Toà án xem xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, Toà có thẩm quyền Giữ nguyên bản án, quyết định đúng pháp luật của Tòa án cấp dưới đã bị hủy hoặc bị sửa; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ giải quyết vụ án; Sửa một phần hoặc toàn bộ bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật (quy định tại Điều 344, 346, 347 và 357 của Bộ luật TTDS năm 2015).
Số lượng bản án, quyết định của Toà án qua giám đốc thẩm, tái thẩm bị huỷ, sửa tuy không nhiều nhưng trên cơ sở bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của các bên đương sự, đảm bảo công bằng xã hội, cần quy định rõ trách nhiệm của Toà án phải giải quyết đối với vụ việc đang thi hành hoặc đã thi hành xong bản án, quyết định nhưng sau đó bị huỷ, sửa là rất cần thiết. Theo đó, Bộ luật TTDS năm 2015 quy định trường hợp bản án, quyết định của Tòa án đã thi hành được một phần hoặc toàn bộ thì Hội đồng xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm phải giải quyết hậu quả của việc thi hành án. Đây là cơ sở pháp lý để cơ quan THADS tiếp tục tổ chức thi hành vụ việc theo phán quyết của Toà án.
Thứ năm, thủ tục giải quyết việc dân sự
Luật THADS ghi nhận Chấp hành viên, đương sự và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành án. Tuy nhiên, pháp luật về TTDS trước đây chưa có quy định cụ thể, rõ ràng trình tự thủ tục thực hiện, nên Chấp hành viên, đương sự và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi yêu cầu Toà án thụ lý và giải quyết.
Bộ luật TTDS năm 2015 bổ sung một số quy định mới tại Chương XXIII từ Điều 361 đến Điều 375 như thủ tục như nhận đơn và xử lý đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, các trường hợp trả lại đơn, thông báo thụ lý đơn, chuẩn bị xét xử, gửi quyết định giải quyết việc dân sự, thủ tục kháng cáo, kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự. Các quy định này chưa được quy định tại Luật TTDS trước đây. Với quy định mới tại Chương XXIII Bộ luật TTDS năm 2015 trình tự, thủ tục, thời hạn yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự và thủ tục tố tụng tại Toà án được quy định cụ thể tạo điều kiện thuận lợi cho Chấp hành viên, đương sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan thực hiện quyền yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành án.
Thứ sáu, thủ tục công nhận kết quả hoà giải thành ngoài Toà án
Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS, tại Điều 5 về Thoả thuận thi hành án quy định đương sự có thể thoả thuận việc thi hành án khi bản án, quyết định có hiệu lực; sau khi cơ quan THADS ra quyết định thi hành án để tổ chức thi hành, đương sự có quyền yêu cầu Chấp hành viên chứng kiến thoả thuận và tổ chức thi hành theo nội dung thoả thuận nếu thoả thuận không vi phạm điều cấm của pháp luật, đạo đức xã hội hoặc không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bên thứ ba hoặc nhằm trốn tránh phí thi hành án (trong quy trình giải quyết tranh chấp về đất đai thì thủ tục hoà giải tại UBND cấp xã phải được thực hiện, nếu hoà giải không thành mới đưa tranh chấp ra Toà án giải quyết).
4. Đánh giá bạn đọc
Tác giả đã lập bảng đối chiếu các điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Bộ Luật Tố tụng dân sự 2004, cuốn sách sẽ giúp bạn đọc dễ dàng tra cứu rút ra những thông tin bổ ích trong nghiên cứu cũng như thuận tiện trong áp dụng khi cần thiết. Cuốn sách cung cấp cho bạn đọc cùng một lúc rất nhiều các văn bản pháp luật về tố tụng dân sự.
Cũng cần nói thêm rằng, nội dung cuốn sách được tác giả hệ thống hoàn toàn là quy định pháp luật đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm năm 2017. Theo thời gian, những văn bản này có thể sẽ được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, do đó, trong quá trình sử dụng cuốn sách để tra cứu, bạn đọc lưu ý cần kiểm tra lại hiệu lực các quy định được dẫn chiếu để đảm bảo tìm đúng và áp dụng đúng quy định còn hiệu lực.
Ưu điểm của cuốn sách là cung cấp cho bạn đọc khá toàn diện các đầu văn bản pháp luật quy định, hướng dẫn về thủ tục tố tụng dân sự, song nhược điểm cũng chính nằm ở chỗ đó, khi các văn bản pháp luật được dẫn chiếu bị sửa đổi, thay thế thì giá trị tra cứu của cuốn sách đối với bạn đọc cũng sẽ giảm dần.
5. Kết luận
Cuốn sách "So sánh Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 - 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất" do luật gia Nguyễn Ngọc Điệp biên soạn có thể coi là từ điển pháp lý về tố tụng dân sự để bạn đọc thuận tiện trong việc tra cứu, áp dụng trong học tập, nghiên cứu và công tác.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!
Nếu bạn có khó khăn trong việc tra cứu hiệu lực văn bản hay quy định pháp luật trong lĩnh vực nào đó, hãy liên hệ tổng đài 1900.6162 của Luật Minh Khuê, chúng tôi sẽ hỗ trợ giải đáp chính xác và nhanh chóng nhất giúp bạn!
