1. Giới thiệu tác giả
Cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử" được biên soạn bởi TS. Nguyễn Thị Thùy Duyên, đây cũng chính là công trình nghiên cứu khoa học luận án tiến sỹ của tác giả.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
.jpg)
Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử
Tác giả: TS. Nguyễn Thị Thùy Duyên
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật
3. Tổng quan nội dung sách
Trong tiến trình lịch sử Việt Nam, thời đại nhà Trần được xem là mốc son chói lọi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển diện mạo văn hóa, tư tưởng của một quốc gia phong kiến độc lập, đánh dấu bước ngoạt căn bản trong tư duy, nhận thức của dân tộc ra về lòng yêu nước và tinh thần độc lập tự cường. Đồng thời đây cũng là giai đoạn phát triển rực rỡ không chỉ trên lĩnh vực kinh tế, văn hóa mà cả trong lĩnh vực chính trị, biểu hiện rõ nết trong công cuộc xây dựng một quốc gia thống nhất độc lập, có chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; trong tổ chức quản lý xã hội quy củ và thống nhất từ trung ương đến địa phương; trong việc thống nhất tư tưởng, cố kết lòng dân, tạo sức mạnh đoàn kết dân tộc chiến thắng giặc ngoại xâm. Những thành tựu ấy là minh chứng hùng hồng cho những giá trị lý luận và tư tưởng được thời đại nhà Trần vận dụng trong tổ chức và quản lý xã hội, nhất là tư tưởng chính trị.
Những vấn đề chính trị như: Tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng hệ thống pháp luật, quản lý và vận dụng sức mạnh của các tầng lớp, giai cấp trong xã hội, khoan thư sức dân, phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc, tổ chức quân sự và thực hiện các chính sách ngoại giao trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc được vận dụng trong tư tưởng chính trị thời Trần đến nay vẫn hiện diện trong đời sống chính trị đương đại. Trong công cuộc xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tô chức và quản lý các quý trình kinh tế - xã hội hiện nay ở nước ta thực tiễn hiện nay vẫn tồn tại những vấn đề cả về lý luận và thực tiễn cần tập trung giải quyết như: những bất cập tồn tại trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; hệ thống pháp luật chưa đồng bộ và hoàn thiện, dẫn đến chưa theo kịp sự phát triển của đời sống, vấn đề quyền lực thuộc về nhân dân còn mang tính hình thức,... Để hoàn thiện và phát huy hiệu quả vai trò của chính trị và hệ thống chính trị trong quá trình phát triển đất nước hiện nay, việc tiếp thu, kế thừa tư tưởng chính trị của cha ông ta trong lịch sử, đặc biệt là tư tưởng chính trị thời Trần là hết sức cần thiết.
Nhằm góp phần làm sáng tỏ những điều kiện, tiền để dẫn đến sự hình thành và phát triển của tư tưởng chính trị thời Trần, những nội dung cơ bản và đặc điểm cũng như ý nghĩa lịch sử của tư tưởng chính trị thời Trần, từ đó làm rõ quy luật kế thừa tư tưởng rút ra bài học quý báu phục vụ công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, TS. Nguyễn Thị Thùy Duyên biên soạn cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử".
Nội dung cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Cơ sở xã hội và tiền đề lý luận hình thành tư tưởng chính trị Thời Trần
I. Cơ sở và nhu cầu xã hội hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
1. Bối cảnh lịch sử, kinh tế, chính trị - xã hội Việt Nam thế kỷ XIII-XIV - cơ sở xã hội hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
2. Nhu cầu xã hội hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
II. Tiền đề lý luận hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
1. Giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam với việc hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
2. Tư tưởng "Tam giáo" với việc hình thành tư tưởng chính trị thời Trần
Chương 2. Nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị thời Trần
I. Tư tưởng về thể chế chính trị và tổ chức xã hội trong tư tưởng chính trị thời Trần
1. Tư tưởng về cơ cấu xã hội và quan hệ giai cấp xã hội trong tư tưởng chính trị thời Trần
2. Tư tưởng về quyền lực chính trị và thể chế chính trị trong tư tưởng chính trị thời Trần
3. Tư tưởng về tổ chức và quản lý xã hội trong tư tưởng chính trị thời Trần
II. Tư tưởng đối nội và đối ngoại trong tư tưởng chính trị thời Trần
1. Chủ nghĩa yêu nước, ý thức tự chủ, tinh thần đoàn kết dân tộc và tư tưởng vương quyền, thần quyền trong hoạt động đối nội của thời Trần
2. Quan điểm và cách thức tổ chức quân sự của nhà nước phong kiến thời Trần
3. Tư tưởng về chính sách và đường lối ngoại giao của chính quyền phong kiến thời Trần
Chương 3. Đặc điểm và ý nghĩa lịch sử của tư tưởng chính trị thời Trần
I. Những đặc điểm cơ bản của tư tưởng chính trị thời Trần
1. Tính tiếp biến trong tư tưởng chính trị thời Trần
2. Tính thực tiễn trong tư tưởng chính trị thời Trần
3. Tính nhân bảo sâu sắc trong tư tưởng chính trị thời Trần
II. Ý nghĩa lịch sử của tư tưởng chính trị thời Trần
1. Ý nghĩa lý luận của tư tưởng chính trị thời Trần
2. Ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng chính trị thời Trần
4. Đánh giá bạn đọc
Nội dung cuốn sách góp phần làm rõ nội dung, đặc điểm cơ bản của tư tưởng chính trị thời Trần, từ đó giúp người đọc tìm hiểu một cách có hệ thống và sâu sắc về những quan điểm và thể chế chính trị được vận dụng thực hiện dưới thời Trần.
Về mặt thực tiễn, nghiên cứu nội dung tư tưởng chính trị thời Trần, từ đó rút ra những đặc điểm và ý nghĩa lịch sử của nó góp phần xây dựng và hoàn thiện tư suy chính trị của nước ta, gìn giữ và phát huy những giá trị tuyền thống của văn hóa dân tộc trong công cuộc đổi mới và hội nhập hiện nay.
Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn đọc quan tâm tìm hiểu, nghiên cứu về lịch sử tư tưởng chính trị Việt Nam nói riêng và lịch sử tư tưởng Việt Nam nói chung.
5. Kết luận
Với những thành tựu rực rõ về chính trị, kinh tế, văn hóa mà thời Trần đã có được cho thấy những bài học về quản lý nhà nước dưới thời Trần thật sự quý giá đối với công cuộc xây dựng đất nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử" không chỉ có giá trị về mặt lý luận mà có có giá trị thực tiễn đối với người đọc.
Trên đây là chia sẻ tổng quan của chúng tôi về nội dung cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử" của TS. Nguyễn Thị Thùy Duyên. Hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích đối với bạn đọc.
Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử".
Nhu cầu củng cố trật tự xã hội và bảo vệ lợi ích của giai cấp cầm quyên
Nhà Trần lên nắm chính quyền trong bối cảnh xã hội mục rộng mà triều Lý để lại, nhu cầu bức thiết đặt ta, đó là nhanh chóng ổn định chính trị, củng cổ lại trật tự xã hội, một mặt nhằm đảm bảo lợi ích của giai cấp thông trị cầm quyền, mặt khác là thống nhất quốc gia dân tộc cả về tư tưởng lẫn thể chế cầm quyền.
Để có sự bình ổn về chính trị, nhu cầu phục hồi và chăm lo chấn hưng lại mọi mặt về kinh tế là nhiệm vụ đầu tiên đặt ra cho giai cấp cầm quyền nhà Trần. Cũng như thời Lý, các vua Trần chú ý thúc đẩy mạng sự phát triển của kinh tế nông nghiệp, vốn là ngành chủ đạo đem lại nguồn thu nhập chính cho triều đình và cho nhân dân thời bấy giờ. Đặc biệt sự phát triển của các loại hình sở hữu ruộng đất khác nhau dưới thời Trần đã không những tiến bộ hơn các thời kỳ trước, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp mà còn trở thành động lực cho sự phân hóa các giai cấp khác nhau trong xã hội. Một bước tiến nữa của nhà Trần so với Nhà Lý trước đó trong việc khẳng định sức mạnh nhà nước, tổ chức xã hội là áp dụng nhiều biện pháp thủy lợi, thủy nông, đắp đê chống lụt, nhằm khuyến khích và bảo vệ thành quả nông nghiệp của nhà nước và nhân dân. Ở thời Lý , công việc trị thủy vẫn do các địa phương tự đóng góp tiền của xây dựng và lo liệu, nhà nước chỉ quản lý một số đê chủ yếu quanh thành Thăng Long, nhưng những năm đầu thế ký XIII, khi triều đình suy yếu, thì hầu như việc trị thủy bị bỏ bê, không được lưu tâm thích đáng. Ý thức được điều đó, nhà Trần vừa nắm chính quyền đã có biện pháp nhanh chóng phục hồi sản xuất nông nghiệp, mở rộng thêm diện tích canh tác, bố trí các cơ quan hà đê, có chánh sư, phó sư phụ trách việc xây đắp và quản lý đê điều, cho khơi lại sông Tô Lịch để đảm bảo giao thông và tưới tiêu cho các vùng quanh kinh thành Thăng Long, nâng việc trị thủy, thủy nông trở thành nhiệm vụ chung của nhà nước và nhân dân thời Trần. Bên cạnh đó, việc khuyến khích các làng nghề thủ công nghiệp và phát triển mạng lưới thương nghiệp, thành thị thông qua việc mở rộng, nâng caaos hệ thống giao thông, nhất là giao thông thủy bộ trong cả nước đã khiến cho nền kinh tế Đại Việt dưới thời Trần phát triển nhanh chóng. Những tiền để kinh tế đố tạo những điều kiện thuận lợi cho nhà nước và giai cấp quý tộc phong kiến triều Trần củng cố lại trật tự xã hội từng bước xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước cầm quyền từ trung ương đến địa phương.
Nhà Trần cũng như các triều đại phong kiến khác đều quan tâm tới nhu cầu xây dựng và tổ chức bộ máy nhà nước trung ương tập quyền sao cho ngày càng lớn mạnh, vừa đảm bảo quyền lợi của giai cấp thống trị, vừa tạo ra một trật tự ổn định cho xã hội phong kiến. Đáp ứng xu thế phát triển tất yếu của lịch sử, nhiệm vụ tổ chức và xây dựng bộ máy nhà nước của một quốc gia độc lập được đặt ra một cách khẩn thiết. Dựa trên những nền móng đầu tiên dưới các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, nhà Lý đã tổ chức một nhà nước phong kiến tập quyền có quy mô, bước đầu đi vào quy củ. Kế thừa và từng bước hoàn thiện, nhà Trần ra sức kiện toàn bộ máy chính quyền chuyên chế với những cơ quan hành chính chuyên trách từ trung ương đến địa phương, biên soạn các điều luật thành văn quy định cụ thể các công việc, hình thức xử phạt, khen thưởng của triều định cung như của nhân dân, định lại và bổ sung quy chế thi cử, lựa chọn nguồn nhân sự cho triều đình, coi trong binh pháp, kỹ thuật quân sự và chế độ tuyển duyệt, huấn luyện quân binh phục vụ cho những cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm....
Mời bạn đọc xem thêm tại cuốn sách "Tư tưởng chính trị thời Trần - Nội dung, đặc điểm và ý nghĩa lịch sử".
