1. Giới thiệu tác giả
Sách "Văn hóa pháp luật - Những vấn đề lý luận cơ bản và ứng dụng chuyên ngành" do GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế và TS. Ngô Huy Cương đồng chủ biên.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Văn hóa pháp luật - Những vấn đề lý luận cơ bản và ứng dụng chuyên ngành
Tác giả: GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế và TS. Ngô Huy Cương đồng chủ biên
Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội
3. Tổng quan nội dung sách
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Là một trong những loại hình của văn hóa, văn hóa pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.
Văn hóa, văn hóa pháp luật và đạo đức là những vấn đề không mới nhưng luôn là đề tài thường trực, thiết yếu trong đời sống cá nhân, cộng đồng và toàn xã hội. Khi mà các quan hệ xã hội, các hoạt động xã hội ngày càng trở nên đa dạng, phức tạp thì con người lại càng có nhu cầu về đạo đức, văn hóa và pháp luật. Những năm gần đây ở nước ta, văn hóa pháp luật đang là chủ đề được quan tâm nghiên cứu, bàn luận cả trên phương diện lý luận và thực tiễn.
Văn hóa vốn là khái niệm có nội hàm rộng lớn, có thể tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau. Văn hóa cần được tiếp cận từ góc độ liên ngành, đa ngành thì mới có thể nhận thức, đánh giá, nhận diện đầy đủ được, dù có là hình thái văn hóa nào, chính trị, tôn giáo, kinh tế hay pháp luật. Văn hóa hiện diện trong tất cả các lĩnh vực khoa học, lý luận và thực tiễn của con người. Mặc dù trên thế giới cho đến nay đã có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về văn hóa, song tựu chung lại, văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất, tinh thần được hình thành và sáng tạo trong hoạt động của con người được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ cộng đồng này sang cộng đồng khác tạo thành truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc bên cạnh những giá trị chung của nhân loại.
Văn hóa pháp luật là hệ thống các yếu tố, giá trị vật chất và tinh thần thuộc lĩnh vực tác động của pháp luật được thể hiện trong ý thức và hành vi của con người.
Ý tưởng và phương pháp tiếp cận cơ bản trong nội dung cuốn sách này là xem xét phạm trù văn hóa pháp luật trên bình diện lý luận cơ bản và ứng dụng chuyên ngành. Ngày nay trên thế giới, văn hóa pháp luật – Legal culture được tiếp cận, nhận diện theo nghĩa rộng, bao quát các hiện tượng cơ bản của đời sống nhà nước và pháp luật.
Cuốn sách được biên soạn gồm 2 phần chính như sau:
Phần thứ nhất: Văn hóa pháp luật – Những vấn đề lý luận cơ bản
1. Văn hóa pháp luật - nhận thức và hệ thống các vấn đề cơ bản - GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế
2. Văn hóa pháp luật và đạo đức - GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế
3. Tập quán Pháp ở Việt Nam hiện nay - TS. Ngô Huy Cương
4. Các tiêu chuẩn đánh giá trình độ văn hóa pháp luật của cá nhân và nhóm xã hội ở nước ta hiện nay - PGS.TS. Nguyễn Văn Động
5. Lối sống theo pháp luật ở Việt Nam - PGS.TS. Nguyễn Minh Đoan
6. Văn hóa pháp luật trong tư tưởng Hồ Chí Minh và gái trị kế thừa ở Việt Nam hiện nay - GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế
7. Quốc triều hình luật từ góc nhìn văn hóa pháp luật - GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế
8. Luật tục, hương ước - Những giá trị văn hóa pháp luật cần được giữ gìn, kế thừa và phát triển - GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế
9. Văn hóa pháp luật - cách tiếp cận mới của luật so sánh
10. Giáo dục và đào tạo Luật - một trong những thành tố quan trọng của văn hóa pháp luật
11. Án lệ - một loại nguồn luật quan trọng góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam
Phần hai: Văn hóa pháp luật, ứng dụng chuyên ngành
1. Văn hóa pháp luật trong nhận thức và thực hiện nguyên tắc "tất cả thuộc về nhân dân" và cách thức thể hiện trong Hiến pháp, pháp luật
2. HIến pháp với quyền tiếp cận công lý dưới lăng kính pháp luật dân sự
3. Bản vẽ văn hóa tư pháp
4. Sự hình thành văn hóa pháp luật trong xã hội thông quan mối quan hệ giữa những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng
5. Nhận diện văn hóa pháp đình trong văn hóa pháp luật Việt Nam
6. Cải cách tư pháp và các giải pháp phòng chống oan, sai trong tố tụng hình sự Việt Nam
7. Đạo đức nghề nghiệp của luật sư
8. Giáo dục quyền con người góp phần xây dựng văn hóa pháp luật trong nhà nước pháp quyền
9. Văn hóa pháp luật trong xây dựng và thực hiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính ở Việt Nam hiện nay - tiếp cận dưới góc độ quyền con người
10. Văn hóa pháp luật trong lĩnh vực thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường
11. Tự do hóa thương mại: giá trị cốt lõi của văn hóa pháp luật quốc tế
12. Yếu tố tác động đến sự hình thành ý thức tuân thủ pháp luật thuế
13. Bảo vệ văn hóa truyền thống bằng quy hoạc đất đai, quy hoạch xây dựng trong công cuộc cải cách tư pháp ở Việt Nam
14. Xây dựng văn hóa pháp luật bảo vệ quyền trẻ em
15. Bảo vệ quyền trẻ em trong bối cảnh hội nhập văn hóa pháp luật
16. Giá trị văn hóa trong gia đình Việt Nam - bảo vệ quyền phụ nữ nhìn từ khía cạnh pháp lý của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
17. Văn hóa pháp luật với sinh viên luật
18. Văn hóa pháp luật nước Nga - những đặc trưng cơ bản
19. Xử phạt hành chính trong pháp luật Cộng hòa Pháp
20. Một số nét cơ bản về thẩm quyền của tòa án hành chính Hoa Kỳ, phân tích, so sánh với tòa án hình chính các nước thuộc hệ thống dân luật
21. Trường phái pháp luật lịch sử với việc pháp điển hóa Bộ luật dân sự ở Đức
22. Pháp luậy xử lý vi phạm hành chính của Liên Bang Nga và một số suy nghĩ, gợi ý cho việc xây dựng luật xử lý vi phạm luật hành chính ở Việt Nam
23. Một số vấn đề tổ chức bộ máy nhà nước ở các quốc gia ASEAN từ góc nhìn văn hóa pháp luật
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn sách là tập hợp những bài viết tiếp cận nhiều khía cạnh của văn hóa pháp luật từ lý luận đến thực tiễn, trong nước và nước ngoài, cung cấp tới bạn đọc nguồn tài liệu tham khảo phong phú và đa chiều về văn hóa pháp luật.
Cuốn sách này là tài liệu phục vụ cho việc giảng dạy, nghiên cứu, học tập của giảng viên, sinh viên, học viên các cơ sở đào tạo Luật học và đông đảo bạn đọc khác.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Văn hóa pháp luật - Những vấn đề lý luận cơ bản và ứng dụng chuyên ngành".
Dưới đây là nội dung trích dẫn phân tích vai trò cuả văn hóa pháp luật trong xã hội Việt Nam hiện nay để bạn đọc tham khảo:
Văn hóa pháp luật - một trong những hình thái của văn hoá, có vai trò đặc biệt quan trọng trong thực hiện chiến lược xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện - trụ cột cơ bản của nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc. Đại hội XIII của Đảng đã xác định nhiệm vụ chiến lược xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Vai trò của văn hóa pháp luật
Văn hóa pháp luật là một trong những loại hình của văn hóa xã hội; là “tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo ra trong lĩnh vực pháp luật bao gồm hệ thống quy phạm pháp luật được ban hành trong các thời kỳ lịch sử, những tư tưởng, quan điểm, luận điểm, nguyên lý, nguyên tắc, những tác phẩm văn hóa pháp luật, những kinh nghiệm và thói quen tích lũy được trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật”.
Từ góc độ cấu trúc hệ thống, văn hóa pháp luật được cấu thành từ các thành tố cơ bản là: ý thức pháp luật, hệ thống pháp luật, các thiết chế pháp luật, các phương tiện pháp luật; hành vi, lối sống pháp luật, trình độ sử dụng pháp luật. Đồng thời, từ phương diện ứng dụng trong thực tiễn đời sống nhà nước, pháp luật, văn hóa pháp luật là khái niệm chỉ một trạng thái tốt, trạng thái có chất lượng của đời sống pháp luật quốc gia, được thể hiện ở trình độ nhất định đạt được về sự hoàn thiện pháp luật, về ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật của mọi cá nhân.
Quan điểm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện đã được xác định trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng là “Đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ. Từng bước vươn lên khắc phục các hạn chế của con người Việt Nam; xây dựng con người Việt Nam thời đại mới, gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa giá trị truyền thống và giá trị hiện đại”.
Hiện nay, Chính phủ đang triển khai xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về phát triển con người toàn diện. Theo đó, phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người, xây dựng con người văn hóa, phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là một trong những quan điểm chủ đạo trong tổng thể nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, chăm lo xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, giàu lòng yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, đoàn kết, cần cù sáng tạo là góp phần kiến tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.
Văn kiện Đại hội XIII cũng đã xác định rõ hơn yêu cầu về xây dựng “hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người” gắn với giữ gìn, phát triển “hệ giá trị gia đình Việt Nam” trong thời kỳ mới. Theo đó, bên cạnh các giá trị cốt lõi cần hướng tới như Công bằng, Quyền/quyền lợi Bình đẳng, Tự do, Khoan dung, Dân chủ; Hòa bình; Dân chủ; Tuân thủ pháp luật; trách nhiệm xã hội, hệ giá trị Việt Nam trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền, dân chủ, hội nhập cũng cần hội tụ những giá trị cơ bản: Yêu nước; Nhân ái; Nghĩa tình; Trung thực; Sáng tạo; Dân chủ; Pháp quyền; Bản lĩnh; Trách nhiệm và Hợp tác, bảo vệ môi trường.
