1. Sáp nhập sở, phòng thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện
Sáp nhập sở và phòng thuộc UBND (Ủy ban Nhân dân) cấp tỉnh và cấp huyện là một quá trình quan trọng trong việc cải cách và tối ưu hóa cơ cấu tổ chức của chính quyền địa phương.
Bộ Chính trị yêu cầu Ban thường vụ các tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương căn cứ tình hình địa phương và yêu cầu đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, chủ động quyết định thực hiện một số mô hình sau:
(1) Hợp nhất các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện.
(2) Trưởng ban dân vận đồng thời là chủ tịch uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, cấp huyện.
Như vậy, với chỉ đạo của Trung ương nêu trên thì trong thời gian tới, căn cứ vào tình hình của địa phương, yêu cầu sắp xếp, tinh gọn tổ chức mà việc sáp nhập, hợp nhất các sở, phòng có thể tiếp tục thực hiện.
Hiện nay thì các cơ quan chuyên môn gọi chung là sở thuộc ủy ban nhân dân cấp tỉnh bao gồm:
Các sở được tổ chức thống nhất ở các địa phương
- Sở nội vụ
- Sở tư pháp
- Sở kế hoạch và đầu tư
- Sở tài chính
- Sở công thương
- Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn
- Sở giao thông vận tải
- Sở xây dựng
- Sở tài nguyên và môi trường
- Sở thông tin và truyền thông
- Sở lao động- Thương binh và xã hội
- Sở văn hóa, thể thao và du lịch
- Sở khoa học và công nghệ
- Sở giáo dục và đào tạo
- Sở y tế
- Thanh tra tỉnh
- Văn phòng ủy ban nhân dân
Các sở đặc thù được tổ chức ở một số địa phương như Sở Ngoại vụ, Ban Dân tộc, Sở Quy hoạch - Kiến trúc (được thành lập ở thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh)
Các sở chỉ có tại một vài địa phương như sau:
Sở Giáo dục, Khoa học và Công nghệ (sáp nhập Sở Khoa học và Công nghệ với Sở Giáo dục và Đào tạo, tại Bạc Liêu)
Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch (sáp nhập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Sở Thông tin và Truyền thông, tại Bạc Liêu)
Cơ quan Ủy ban Kiểm tra – Thanh tra (sáp nhập Thanh tra tỉnh với Ủy ban Kiểm tra tỉnh, tại Hà Giang)
Trước đây vào năm 2019, Bộ Nội vụ đã có Công văn 5898/BNV-TCBC về việc đăng ký thí điểm hợp nhất các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện. Cụ thể, phạm vi, đối tượng thực hiện thí điểm sáp nhập ở cấp tỉnh như sau:
+ Sở Tài chính với Sở Kế hoạch và đầu tư thành Sở Tài chính và Kế hoạch, thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực tài chính, kế hoạch và đầu tư.
+ Sở Giao thông vận tải với Sở Xây dựng thành Sở Giao thông vận tải và Xây dựng, thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực giao thông vận tải và xây dựng.
+ Sở Nội vụ với Ban Tổ chức tỉnh ủy, thành ủy thành Cơ quan Tổ chức - Nội vụ cấp tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp việc cho cấp ủy cấp tỉnh về công tác tổ chức, cán bộ và tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực nội vụ.
+ Thanh tra cấp tỉnh với Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy, thành ủy thành Cơ quan Thanh tra - Kiểm tra cấp tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp việc cho cấp ủy cấp tỉnh về công tác kiểm tra và tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực thanh tra.
Các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện được gọi chung là phòng thông thường thì bao gồm có:
- Văn phòng Uỷ ban nhân dân
- Thanh tra huyện
- Phòng tài chính- kế hoạch
- Phòng nội vụ
- Phòng tài nguyên- Môi trường
- Phòng tư pháp
- Phòng giáo dục- đào tạo
- Phòng y tế
- Phòng lao động - thương binh xã hội
- Phòng kinh tế và hạ tầng
- Phòng văn hóa- Thông tin
2. Chủ trương hợp nhất một số cơ quan tại Nghị quyết 18-NQ/TW
Tại Nghị quyết 18-NQ/TW, nêu rõ: Cơ bản hợp nhất văn phòng cấp uỷ với văn phòng hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân cấp huyện ở những nơi có đủ điều kiện.
Thí điểm việc kiêm nhiệm chức danh người đứng đầu hoặc hợp nhất một số cơ quan của Đảng và Nhà nước, cơ quan của Đảng và Mặt trận Tổ quốc có chức năng, nhiệm vụ tương đồng ở cấp tỉnh, cấp huyện những nơi có đủ điều kiện. Cơ bản thực hiện mô hình bí thư cấp uỷ đồng thời là chủ tịch hội đồng nhân dân các cấp; thực hiện bí thư cấp uỷ đồng thời là chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp huyện, cấp xã ở những nơi có đủ điều kiện.
3. Thực tiễn về việc sáp nhập sở, phòng thuộc ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện
Sáp nhập sở và phòng thuộc UBND (Ủy ban Nhân dân) cấp tỉnh và cấp huyện là một quá trình quan trọng trong việc cải cách và tối ưu hóa cơ cấu tổ chức của chính quyền địa phương. Quá trình này thường được thực hiện để giảm sự trùng lặp, tăng hiệu suất, và tiết kiệm nguồn lực tài chính. Dưới đây là một số lý do và quy trình thường được thực hiện trong quá trình sáp nhập sở và phòng thuộc UBND cấp tỉnh và cấp huyện:
Tối ưu hóa cơ cấu tổ chức: Thực hiện sáp nhập giúp loại bỏ sự trùng lặp và chồng chéo trong cơ cấu tổ chức. Điều này có thể làm giảm thiểu sự lãng phí và tối ưu hóa sự sử dụng tài nguyên.
Tiết kiệm nguồn lực: Sáp nhập giúp giảm chi phí hoạt động và quản lý nguồn lực tài chính hiệu quả hơn bằng cách loại bỏ sự trùng lặp trong các nhiệm vụ và chức năng.
Tăng hiệu suất: Thường xuyên, sáp nhập có thể tạo ra một tổ chức lớn hơn với sự chuyên môn và kiến thức đa dạng hơn, từ đó tăng cường hiệu suất làm việc.
Quản lý hiệu quả: Sáp nhập có thể cải thiện quản lý và phân phối nguồn lực tốt hơn, giúp đảm bảo rằng dự án và dịch vụ được thực hiện một cách có hệ thống.
Các đơn vị, sở, phòng sẽ phải tham gia vào quá trình thảo luận và đàm phán về việc sáp nhập. Các vấn đề như cơ cấu tổ chức, nhân sự, tài chính, và dịch vụ sẽ được thảo luận. Sau khi kế hoạch được phê duyệt, quá trình sáp nhập sẽ bắt đầu. Điều này bao gồm việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức, quản lý nhân sự, tài chính, và các yếu tố khác để thực hiện sáp nhập.
Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của BCH Trung ương xác định quan điểm “phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của từng cấp, từng ngành, từng địa phương”, “Những việc mới, chưa có quy định, hoặc những việc đã quy định nhưng không còn phù hợp thì mạnh dạn chỉ đạo thực hiện thí điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội”… Nghị quyết cũng đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2021 “thực hiện thí điểm một số mô hình mới về tổ chức bộ máy và kiêm nhiệm chức danh để tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, góp phần làm rõ về lý luận và thực tiễn”
Các mô hình ở đơn vị cấp huyện được triển khai như: hợp nhất ban tổ chức cấp ủy với phòng nội vụ, cơ quan ủy ban kiểm tra cấp ủy với thanh tra, văn phòng cấp ủy với văn phòng HĐND và văn phòng UBND... Một số địa phương đã chủ động từ sớm, nhanh chóng ban hành kế hoạch thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW như: Tỉnh ủy Yên Bái với Kế hoạch 72-KH/TU ngày 2-1-2018; Thành ủy Hải Phòng với Kế hoạch 91-KH/TU ngày 9-1-2018; Tỉnh ủy Hải Dương có Kế hoạch 77-KH/TU ngày 26-1-2018; cùng các tỉnh như Lạng Sơn, Ninh Thuận, Phú Yên, Nam Định…
Tuy nhiên, việc sáp nhập cũng có thể đối mặt với một số thách thức, bao gồm khó khăn trong việc tích hợp văn hóa tổ chức, quản lý xung đột quyền lực và khả năng ảnh hưởng tới việc cung cấp dịch vụ cơ bản đối với người dân. Do đó, quá trình sáp nhập cần được thực hiện cẩn thận và có kế hoạch rõ ràng để đảm bảo rằng lợi ích của cộng đồng và người dân luôn được đặt lên hàng đầu
Tham khảo: Các huyện, xã thuộc diện sáp nhập giải thể giai đoạn 2023- 2030
Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ
