1. Tìm hiểu về tác phẩm - tác giả
1.1 Tác giả
- Võ Thu Hương, một nhà văn sinh năm 1983, quê quán tại Nghệ An, hiện đang cư trú tại Thành phố Hồ Chí Minh, là một tác giả tài năng trong làng văn học Việt Nam. Chị đã tốt nghiệp Khoa Ngữ văn - Báo chí tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, đánh dấu sự học vấn vững chắc và sự đam mê với văn chương.
- Võ Thu Hương là hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, thể hiện sự công nhận và tôn trọng đối với đóng góp của chị trong lĩnh vực văn học. Sự gắn bó và cam kết của chị đối với nghề viết được thể hiện qua sự thành công của các tác phẩm của mình.
- Nữ tác giả này đã có mặt trong cả sách giáo trình Tiếng Việt 2 và Ngữ văn 6 thuộc bộ sách Chân trời sáng tạo, xuất bản năm 2021 bởi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Đây là một thành tựu đáng kể, cho thấy tác phẩm của chị có sức ảnh hưởng và giá trị trong giáo dục.
- Phong cách nghệ thuật của Võ Thu Hương tập trung vào văn học thiếu nhi, đây là đề tài mà chị đã theo đuổi và gắn bó lâu dài nhất. Trên tổng số 13 cuốn sách đã được in của chị, có đến 8 cuốn là sách thiếu nhi. Điều này cho thấy tình yêu và sự quan tâm của chị dành cho lứa tuổi trẻ, qua đó mang đến những câu chuyện đáng yêu và ý nghĩa cho các em nhỏ.
- Trong số các tác phẩm của Võ Thu Hương, có một số tác phẩm nổi bật. "Góc nhỏ yêu thương" là một cuốn sách xuất sắc của chị, được xuất bản bởi Nhà xuất bản Kim Đồng vào năm 2018. Ngoài ra, còn có các tác phẩm khác như "Cảm ơn một khúc bình yên" (tạp văn, Chibooks - Nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ), "Qua một khúc sông" (tập truyện ngắn, Alphabook - Nhà xuất bản Hội Nhà văn), "Bạn đã bao giờ hôn bố mẹ chưa?" (tạp văn, Alphabook - Nhà xuất bản Lao động Xã hội), "Đó là tình yêu" (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Trẻ), và nhiều tác phẩm khác nữa.
Từ những thành công và sự đóng góp đáng kể trong văn học thiếu nhi, Võ Thu Hương đã ghi dấu ấn riêng trong lòng độc giả. Với tình yêu và tài năng của mình, chị đã và đang xây dựng một tên tuổi trong cộng đồng văn học Việt Nam, truyền cảm hứng và niềm vui cho hàng triệu độc giả, đặc biệt là các bạn nhỏ.
1.2 Tìm hiểu sơ lược về tác phẩm
- Xuất xứ: Truyện này được đăng trong tập truyện ngắn "Góc nhỏ yêu thương", xuất bản bởi Nhà xuất bản Kim Đồng vào năm 2018.
- Phương thức diễn đạt: Truyện được kể theo góc nhìn tự sự.
- Người kể chuyện: Truyện được kể từ góc nhìn thứ ba.
Tóm tắt:
"Cây ổi và Kí ức Ngọt Ngào" kể về cuộc sống của Bum và cây ổi trước ngôi nhà của cậu. Cây ổi này được ông nội trồng với hi vọng rằng trong tương lai, Bum sẽ có một cái cây để trèo lên như ông cậu trẻ. Tuy nhiên, cây ổi mãi không cho ra quả và đã bị mẹ Bum quyết định chặt đi. Có lẽ do mẹ quá nghiêm khắc, một ngày nọ, cây ổi cũng đã chịu cho ra trái thơm ngọt. Tại cây ổi đó, Bum và bạn bè đã được thoải mái trèo lên, hái quả và chia sẻ với nhau, trong khi ông nội ngồi bên dưới, nghe đài và trông coi đám trẻ.
Sau khi ông nội qua đời, Bum chuyển từ Sài Gòn về Vũng Tàu và đã phải chia tay cây ổi và bạn bè ở thành phố. Trong một bài văn kể về ước mơ của mình, Bum đã ước được trở thành một cây, được leo trèo cùng bạn bè và nhìn thấy ông ngồi dưới gốc cây ổi yên bình. Khi bố mẹ biết về ước mơ này, họ đã lên kế hoạch trồng một cây ổi và mời các bạn bè cũ của Bum đến chơi. Bum không kìm được nước mắt khi nhìn lại những kỷ niệm đáng yêu bên bạn bè và ông nội.
1.3 Bố cục
Đoạn 1: Từ đầu đến “cười rất hiền lành”: Kỉ niệm tuổi thơ của Bum với cây ổi trước nhà, với ông nội và bạn bè
Đoạn 2: Còn lại: Ước mơ của Bum được trở về ký ức tuổi thơ đó.
>> Tham khảo: Đoạn văn cảm nhận về nhân vật Bum trong Con muốn làm một cái cây
2. Tìm hiểu về giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của tác phẩm
2.1 Giá trị nội dung
Võ Thu Hương, với tài năng văn chương của mình, đã phát hiện và trân trọng những mơ ước giản dị và ngây thơ của trẻ con. Chị hiểu rằng những giấc mơ ấy chứa đựng sự tinh khiết và lòng trắc ẩn của tuổi thơ, và chính những mơ ước đó cần được nuôi dưỡng và trân trọng.
Với sự nhạy bén và tình yêu dành cho trẻ thơ, Võ Thu Hương đã viết những tác phẩm để khuyến khích trẻ em giữ vững niềm tin vào những mơ ước của mình. Chị khẳng định rằng việc để trẻ con hòa mình với thiên nhiên là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển trí tuệ và tâm hồn của trẻ. Bằng cách khám phá và khám phá thế giới xung quanh, trẻ em sẽ học hỏi và phát triển một cách toàn diện.
Trong các tác phẩm của mình, Võ Thu Hương cũng ca ngợi sự thấu hiểu và yêu thương của cha mẹ và thầy cô dành cho các bạn nhỏ. Chị thể hiện sự biết ơn và tôn trọng đối với vai trò của cha mẹ và giáo viên trong việc hướng dẫn và chăm sóc trẻ em. Những tình cảm ấy được chị truyền tải qua từng câu chữ, khẳng định rằng tình yêu và sự quan tâm của cha mẹ và thầy cô là một nguồn động lực và sức mạnh vô hạn cho sự phát triển của trẻ em.
Với những thông điệp tươi sáng và ý nghĩa trong tác phẩm của mình, Võ Thu Hương đã tạo ra một thế giới văn học thiếu nhi đáng yêu và đầy cảm xúc. Những câu chuyện ấy không chỉ giúp trẻ em hiểu về thế giới xung quanh mà còn truyền cảm hứng và khơi dậy những giá trị nhân văn, nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ và khám phá những giấc mơ tuyệt vời.
2.2 Giá trị nghệ thuật
Với tình yêu và sự hiểu biết về lứa tuổi học sinh, Võ Thu Hương sử dụng ngôn ngữ giản dị và trong sáng trong các tác phẩm của mình. Chị hiểu rằng ngôn ngữ này phù hợp với khả năng hiểu và tiếp thu của trẻ em, giúp truyền đạt thông điệp một cách dễ dàng và tự nhiên.
Ngôn ngữ giản dị của Võ Thu Hương làm cho các bài học trở nên rõ ràng và dễ hiểu. Chị diễn đạt logic và cung cấp thông tin một cách có trình tự, giúp học sinh dễ dàng nắm bắt nội dung bài học. Bằng cách sử dụng ví dụ và hình ảnh sinh động, chị tạo ra những hình dung rõ ràng và giúp học sinh hình dung được những khái niệm phức tạp một cách trực quan.
Sự diễn đạt dễ hiểu và dễ dàng trong việc nắm bắt nội dung bài học là một trong những yếu tố quan trọng của tác phẩm của Võ Thu Hương. Chị biết cách truyền tải kiến thức và ý nghĩa một cách rõ ràng và mạch lạc, giúp học sinh tiếp thu và áp dụng được những gì họ học vào cuộc sống hàng ngày.
Với ngôn ngữ giản dị, trong sáng và cách diễn đạt dễ hiểu, Võ Thu Hương đã tạo nên một môi trường học tập thân thiện và thú vị cho học sinh. Những tác phẩm của chị không chỉ là những bài học mà còn là những câu chuyện đáng yêu và sâu sắc, giúp trẻ em phát triển trí tuệ và khám phá thế giới xung quanh một cách tự nhiên và hứng thú.
3. Soạn bài Con muốn làm một cái cây
3.1 Chuẩn bị đọc
Có kỉ vật hay hình ảnh nào của một người thân mà em muốn giữ mãi hay không? Kỉ vật hay hình ảnh đó có ý nghĩa như thế nào đối với em?
Mỗi người thường có những kỉ vật hay hình ảnh đặc biệt của một người thân mà họ muốn giữ mãi. Đối với em, có thể có một kỉ vật quan trọng hoặc một bức ảnh đáng quý mà em muốn giữ trong lòng và gắn kết với những kỷ niệm và cảm xúc riêng của mình. Ý nghĩa của kỉ vật hay hình ảnh đó đối với em có thể là:
- Gắn kết tình cảm: Kỉ vật hay hình ảnh của một người thân có thể là một món quà, một vật phẩm mà em nhận được từ người đó. Nó có thể đại diện cho tình yêu, sự quan tâm và sự gắn kết giữa em và người thân. Khi nhìn vào kỉ vật hay hình ảnh đó, em có thể nhớ lại những kỷ niệm đáng quý và cảm nhận được tình cảm ấm áp và sự hiện diện của người thân trong cuộc sống của mình.
- Nguồn cảm hứng: Kỉ vật hay hình ảnh của người thân có thể là nguồn cảm hứng và động lực cho em. Nó có thể đại diện cho những giá trị, kỹ năng hay thành tựu mà người thân đã truyền đạt hoặc đạt được trong cuộc sống. Khi nhìn vào kỉ vật hay hình ảnh đó, em có thể nhận thức được sức mạnh và khích lệ để theo đuổi ước mơ và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
- Kỷ niệm đáng nhớ: Kỉ vật hay hình ảnh cũng có thể đại diện cho những kỷ niệm đáng nhớ và quan trọng trong cuộc sống của em. Nó có thể là một món quà từ ngày sinh nhật, một bức ảnh chụp cùng gia đình trong dịp đặc biệt, hoặc một vật phẩm mang ý nghĩa tưởng nhớ người thân đã ra đi. Khi nhìn lại kỉ vật hay hình ảnh đó, em có thể truyền tải và ghi nhớ những kỷ niệm vui buồn, những mốc quan trọng trong cuộc sống và đánh dấu sự hiện diện của người thân.
Kỉ vật hay hình ảnh của một người thân có ý nghĩa sâu sắc và cá nhân đối với mỗi người. Nó là một phần không thể thiếu trong việc gắn kết với quá khứ, tạo dựng và gìn giữ những liên kết tình cảm quan trọng trong cuộc sống của em.
3.2 Trải nghiệm cùng văn bản
Câu 1. Ông nội nghĩ đến việc trồng cây ổi cho Bum từ khi chưa chào đời. Điều này thể hiện tình cảm gì của ông đối với cháu?
Ông nội nghĩ đến việc trồng cây ổi cho Bum từ khi chưa chào đời. Điều này thể hiện tình cảm yêu thương của ông dành cho đứa cháu của mình. Ông đã từng suy nghĩ và chuẩn bị trước về việc tạo ra một môi trường tươi đẹp, đầy hương ổi cho Bum từ khi cậu còn chưa sinh ra. Ý tưởng này không chỉ đơn giản là việc trồng cây, mà còn là sự chăm sóc và đầu tư tình cảm của ông nội dành cho Bum. Ông muốn tạo ra một không gian gắn kết, đầy yêu thương và kỷ niệm cho cháu, nơi mà Bum có thể trải qua những kỷ niệm đáng nhớ với ông.
Câu 2. Em đã từng mơ ước điều gì?
Em đã từng ước mơ: "Con muốn làm một cái cây. Con muốn làm cây ổi trong sân nhà cũ của con. Con muốn luôn bên đám bạn leo trèo mùa ổi chín và thấy ông con ngồi cười hiền lành bên gốc ổi...". Ước mơ này thể hiện sự hoài bão và mong muốn của em được trải nghiệm cuộc sống đơn giản và hạnh phúc bên gia đình. Em ước mơ có một cây ổi trong sân nhà, nơi em và bạn bè có thể chơi đùa, leo trèo và thưởng thức trái ổi chín. Em cũng ước mơ thấy ông nội, biểu tượng của sự hiền lành và yêu thương gia đình, ngồi bên gốc cây ổi và cùng nhau tạo nên những kỷ niệm vui vẻ.
Câu 3. Khi nghe cô giáo nói về mơ ước của Bum, bố mẹ Bum đã “ngay lập tức bàn nhau trồng một cây ổi trong sân nhà”, hành động đó thể hiện điều gì về bố mẹ Bum?
Khi nghe cô giáo nói về mơ ước của Bum, bố mẹ Bum đã "ngay lập tức bàn nhau trồng một cây ổi trong sân nhà", hành động đó thể hiện điều gì về bố mẹ Bum? Hành động của bố mẹ Bum thể hiện sự thấu hiểu, quan tâm và yêu thương đối với Bum. Họ đã hiểu rõ tầm quan trọng của ước mơ đối với con cái và đã không ngần ngại hành động để thực hiện điều đó cho Bum. Họ ngay lập tức bàn nhau và quyết định trồng một cây ổi trong sân nhà, tạo điều kiện cho Bum có thể thực hiện ước mơ của mình. Hành động này cho thấy sự quan tâm và sẵn lòng hỗ trợ của bố mẹ, và họ muốn Bum cảm nhận được sự yêu thương và sự quan tâm vô điều kiện của gia đình.
Câu 4. Vì sao Bum cười toe toét mà nước mắt rưng rưng?
Bum cười toe toét mà nước mắt rưng rưng vì "Bum như được nghe tiếng cười khanh khách, tiếng chòng ghẹo nhau của lũ bạn và nụ cười hiền hậu của ông nội trôi theo hương ổi chín lành" - Bum xúc động khi nhớ về kỷ niệm với bạn bè, với ông nội. Cười vui và nước mắt rưng rưng rưng của Bum phản ánh sự hạnh phúc và sự trân trọng đối với những kỷ niệm đáng quý trong cuộc sống của cậu. Bum cảm thấy hạnh phúc khi nghe tiếng cười vui tươi của bạn bè, khi nhớ lại những khoảnh khắc tươi đẹp mà cậu đã trải qua cùng họ. Đồng thời, nụ cười hiền hậu của ông nội cũng tạo ra một cảm xúc ấm áp và an lành trong lòng Bum. Cây ổi chín lành và hương thơm từ nó trở thành một biểu tượng cho sự gắn kết gia đình và tình yêu thương vô điều kiện. Việc nhớ về những kỷ niệm này khiến Bum tràn đầy cảm xúc, cười và rơi nước mắt vừa là niềm vui, vừa là sự xúc động trước tình yêu thương và những kỷ niệm đáng trân trọng trong cuộc sống của mình.
3.3 Suy ngẫm và phản hồi
Câu 1. Câu chuyện này viết về đề tài gì?
Câu chuyện này viết về đề tài "Tình yêu thương trong cuộc sống". Câu chuyện tập trung vào tình cảm yêu thương giữa các thành viên trong gia đình và những hành động nhỏ nhưng ý nghĩa để thể hiện sự quan tâm và chia sẻ.
Câu 2. Liệt kê các chi tiết nhà văn miêu tả về ông nội và Bum. Từ các chi tiết đó, em hãy rút ra nhận xét về đặc điểm của ông nội.
Trong câu chuyện, nhà văn miêu tả ông nội và Bum qua các chi tiết sau:
- Ông muốn trồng ổi để có một cái cây như cái cây sum sê trong vườn nhà khi xưa để đứa nhỏ trong bụng mẹ sau khi chào đời có nơi leo trèo như ba nó.
- Bum biết bắt sâu cho cây ổi từ khi mới hai, ba tuổi và tự hào về kỹ năng này.
- Bum và bạn bè có khả năng chuyền từ cành này qua cành khác nhẹ như sóc.
- Ông nội ngồi gần cây ổi, nghe đài và chăm sóc cây, cười rất hiền lành.
Từ các chi tiết này, ta có thể rút ra nhận xét về đặc điểm của ông nội là một người nhân hậu, yêu thương gia đình và luôn quan tâm đến con cháu.
Câu 3. Theo em, Bum có phải là một cậu bé hạnh phúc hay không? Hãy giải thích ý kiến của em.
Theo em, Bum là một cậu bé hạnh phúc. Cậu nhận được tình yêu thương từ ông nội và cả ba mẹ. Ông nội trồng cây ổi để tạo điều kiện cho Bum có một tuổi thơ đẹp đẽ, và ba mẹ cậu quyết định trồng cây ổi theo mong muốn của Bum. Sự quan tâm và yêu thương này giúp Bum cảm thấy hạnh phúc và an lành.
Câu 4. Hình ảnh cây ổi xuất hiện từ đầu đến cuối câu chuyện thể hiện ý nghĩa gì?
Hình ảnh cây ổi xuất hiện từ đầu đến cuối câu chuyện thể hiện ý nghĩa của tình yêu thương. Cây ổi trở thành một biểu tượng cho tình yêu thương và sự chăm sóc của ông nội và gia đình dành cho Bum. Nó là một ký hiệu của sự quan tâm và tình cảm sâu sắc trong gia đình.
Câu 5. Qua câu chuyện này, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì đến người đọc?
Qua câu chuyện này, tác giả muốn gửi gắm thông điệp về việc trân trọng tình yêu thương và sự chia sẻ của những người thân trong gia đình. Tình yêu thương và sự quan tâm từ gia đình là những điều quý giá trong cuộc sống, và việc trân trọng những giá trị này sẽ mang lại hạnh phúc và sự gắn kết trong mỗi thành viên trong gia đình.
Câu 6. Dựa vào sơ đồ sau, hãy chỉ ra một số điểm giống và khác nhau (trong hành động, suy nghĩ, tâm trạng) giữa Đa-ni và Bum.
Đa-ni và Bum có một số điểm giống nhau và khác nhau:
Giống nhau: Cả Đa-ni và Bum đều là những đứa trẻ có tâm hồn trong sáng, ngây thơ. Cả hai đều nhận được tình yêu thương từ những người xung quanh.
Khác nhau: Đa-ni là nhân vật chính trong câu chuyện và được miêu tả rõ hơn về hành động, suy nghĩ và tâm trạng. Trong khi đó, Bum là một nhân vật phụ và không được miêu tả chi tiết như Đa-ni.
Câu 7. Em đã bao giờ làm việc gì đem lại niềm vui cho người khác hay chưa? Hãy chia sẻ với bạn về việc làm đó.
Một số việc làm đem lại niềm vui cho người khác: Giúp mẹ nấu cơm, Tưới cây trong vườn giúp ông nội, trực nhật giúp bạn… Sau khi làm được những việc đó, chúng ta thường cảm thấy hạnh phúc, vui vẻ.
