1. Nội dung chính 

Văn bản mà bạn đề cập đến là một tác phẩm văn xuôi ngắn gọn, mang đậm chất trữ tình và tự sự, trong đó tác giả miêu tả sâu sắc những kỷ niệm đẹp đẽ về một mùa phơi sân trước. Qua từng câu chữ, tác giả bộc lộ trực tiếp tình cảm yêu mến và sự vấn vương về những kỷ niệm đã trải qua ở nơi này.

Văn bản mang đến cho người đọc những hình ảnh đầy màu sắc và âm thanh, tái hiện lại những cảnh tượng của mùa thu đầy thơ mộng. Sự sống động của mùa phơi sân trước được tác giả vẽ nên qua ngôn từ tinh tế, tạo nên một bức tranh tươi đẹp về cuộc sống và con người trong bối cảnh đó.

Tình cảm của tác giả đối với mùa thu, nơi phơi sân trước, thể hiện qua cách miêu tả chi tiết, đầy cảm xúc và nỗi nhớ nhung. Mỗi chi tiết nhỏ trong văn bản đều góp phần làm sáng rõ những kỷ niệm đáng nhớ, từ màu sắc, âm thanh cho đến hương vị của mùa thu.

Tác phẩm không chỉ gợi lên cảm xúc đẹp về mùa phơi sân trước mà còn mang đến cho người đọc những suy nghĩ sâu sắc về thời gian, sự thay đổi và những giá trị của cuộc sống. Với văn phong giàu chất thơ, tác phẩm là một bài ca ngợi về vẻ đẹp của cuộc sống và những kỷ niệm đáng trân trọng.

 

2. Chuẩn bị đọc 

(trang 82, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Em hãy chia sẻ trải nghiệm của mình về sản vật đặc trưng cho một vùng đất

Trả lời:

Mẫu 01.

Sản vật đã để lại ấn tượng sâu sắc và khiến em không thể nào quên chính là vải thiều đến từ vùng đất Thanh Hà, Hải Dương. Cho đến giờ, khi hồi tưởng lại, em vẫn cảm nhận được vị ngọt nhẹ đầu lưỡi và hương thơm dịu nhẹ lướt qua mũi. Vải Thanh Hà là một trong những đặc sản nổi tiếng, không chỉ được ưa chuộng trong nước mà còn xuất khẩu ra nước ngoài. Vải Thanh Hà có nét đặc trưng riêng biệt, quả vải đều nhau và căng mọng, mang đến vẻ đẹp bắt mắt. Khi nếm thử, từng miếng vải ngọt thanh tan chảy trong miệng, mang lại trải nghiệm khó quên. Đây thực sự là kỷ niệm đáng nhớ trong những chuyến hành trình khám phá đặc sản của các vùng miền.

Mẫu 02.

Cốm, đặc sản lâu đời của Hà Nội, không chỉ là một loại thực phẩm mà còn là biểu tượng của sự giản dị,  mộc mạc và thanh khiết của đồng quê. Khi thưởng thức cốm, người ta cần phải ăn từng chút một, thong thả, nhẹ nhàng, không được vội vã. Mỗi viên cốm mang trong mình hương vị tươi mát của lá non, hương thơm ngọt của hạt cốm, và hương dịu dàng thanh khiết của loài thảo mộc, kết hợp với mùi hương nhẹ nhàng từ lá sen già, ngấm vào từng hạt cốm một. Thực sự, cốm là một món ăn đặc sản tượng trưng cho tinh hoa của đất trời.

 

3. Trải nghiệm cùng văn bản 1

Câu 1 (trang 84, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Em hình dung thế nào về cảnh được tả trong đoạn văn này?

Trả lời: 

Qua đoạn văn, ta có thể hình dung về cảnh tượng phong phú của hạt dẻ Trùng Khánh. Hạt dẻ ở vùng này dường như vô tận, tràn trề và đầy ắp, tựa như những hạt mưa rơi, mang đến một vẻ đẹp bình dị nhưng lộng lẫy. Hạt dẻ Trùng Khánh gợi lên hình ảnh của một "bản nhạc mùa thu" du dương, với tiếng lá rơi xào xạc và hương thơm dịu nhẹ của hạt dẻ chín. Đây là một bức tranh thiên nhiên sống động, làm say đắm lòng người và khiến ai cũng phải ngỡ ngàng trước sự trù phú của mảnh đất này.

 

4. Trải nghiệm cùng văn bản 2

Câu 2 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Đoạn văn gợi cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên?

Trả lời:

Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên được miêu tả như một mối quan hệ gắn bó, gần gũi và hòa hợp. Trong tâm trí của tác giả, thiên nhiên không chỉ là một phần của cuộc sống mà còn là một người bạn thân thiết, đồng hành suốt cuộc đời. Con người và thiên nhiên không chỉ tồn tại song song mà còn hòa quyện, quấn quýt với nhau như hai người bạn thân thiết, luôn ở bên nhau trong mọi hoàn cảnh.

Suy nghĩ này gợi lên hình ảnh về sự hoà quyện giữa con người và thiên nhiên, với con người là phần tử tạo nên vẻ đẹp và sức sống của thiên nhiên, còn thiên nhiên lại mang lại cho con người sự sống, sức khỏe và niềm vui. Mối quan hệ này không chỉ là sự phụ thuộc mà còn là sự kính trọng và tôn trọng lẫn nhau.

 

5. Suy ngẫm và phản hồi 

Câu 1 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả về hạt dẻ, rừng dẻ quê hương

Trả lời:

Những từ ngữ và hình ảnh trong đoạn văn thể hiện rõ tình cảm và cảm xúc của tác giả về hạt dẻ và rừng dẻ quê hương:

- Tác giả khẳng định rằng trên khắp đất nước, không nơi nào có giống mác lịch ngon ngọt và thơm bùi như ở Trùng Khánh.

- Câu nói mang nét tự hào "Cái đó thì... vưỡn" nhấn mạnh sự đặc biệt và ưu việt của hạt dẻ Trùng Khánh.

- Hình ảnh "cốm trộn hạt dẻ" được mô tả là một thứ vật quý dùng để khoản đãi quý nhân, thể hiện giá trị và tầm quan trọng của hạt dẻ trong văn hóa ẩm thực địa phương.

- Hình ảnh hạt dẻ rơi rơi như mưa màu nâu được so sánh như bản nhạc mùa thu của quê hương, mang lại cảm giác nhẹ nhàng, lãng mạn.

- Câu văn "điểm du lịch mang màu sắc, hương vị của tình yêu" thể hiện sự gắn bó sâu sắc của tác giả với cảnh vật quê hương.

- Việc lang thang trong khu rừng dẻ cực kỳ lãng mạn được tác giả miêu tả là một trải nghiệm tuyệt vời, cho thấy tình yêu và sự say mê với thiên nhiên quê hương.

- So sánh rừng dẻ khe khẽ hát như rang bởi đây đang là mùa lá đỏ tạo nên cảm giác ấm áp, mộc mạc và đầy sức sống.

Cuối cùng, hình ảnh nắng chiều quê tôi sánh vàng như mật bủa lấy rừng vàng mang đến sự êm dịu, yên bình, thể hiện sự hòa hợp giữa thiên nhiên và tâm hồn con người.

Tất cả những từ ngữ và hình ảnh trên đều truyền tải tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó sâu sắc của tác giả đối với quê hương Trùng Khánh và thiên nhiên nơi đây.

Câu 2 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Đọc văn bản Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát, em cảm nhận được điều gì về cái tôi của tác giả Y Phương?

Trả lời:

Trong văn bản "Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát", cái tôi của tác giả Y Phương được mô tả như một cái tôi tinh tế, độc đáo và mới lạ. Tác giả không chỉ là người đứng ngoài quan sát mà còn là người thấu hiểu và cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên và những sản vật tinh túy của đất trời.

Cái tôi của tác giả được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ tinh tế và mô tả sắc nét về các chi tiết trong thiên nhiên. Tác giả không chỉ đơn thuần miêu tả mà còn truyền đạt sự nhạy cảm và rung động của bản thân trước vẻ đẹp của mùa thu ở Trùng Khánh, từ hình ảnh của những hàng dừa, những hạt dẻ đang hát, cho đến cảm giác của gió mùa thu thoảng nhẹ. Tất cả điều này cho thấy cái tôi của tác giả là một người yêu thiên nhiên và biết cách truyền đạt tinh tế, đầy cảm xúc về nó qua từng dòng văn.

Câu 3 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Chủ đề của văn bản trên là gì? Dựa vào đâu để em xác định như vậy?

Trả lời:

- Chủ đề của văn bản: Tình cảm say mê, tự hào của tác giả đối với hạt dẻ, rừng dẻ và niềm mong muốn được giao hòa với thiên nhiên.

- Em xác định dựa vào bố cục văn bản:

+ Phần 1 (từ đầu đến "...cốm trộn hạt dẻ là một thứ vật quý, dùng để khoản đãi quý nhân"): Giới thiệu về vị ngon và giá trị của hạt dẻ Trùng Khánh, với sự tự hào về hương vị đặc biệt và độc đáo của loại hạt này.

+ Phần 2 (tiếp đến "...trên đầu mẹ có cả một rừng dẻ đang độ ngọt bùi..."): Ca ngợi vẻ đẹp và giá trị văn hóa, du lịch của rừng dẻ Trùng Khánh, thể hiện niềm tự hào về cảnh quan thiên nhiên và sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên.

+ Phần 3 (còn lại): Đề cập đến ý nghĩa của mối tương giao giữa con người với tự nhiên, thể hiện mong muốn hòa mình vào thiên nhiên để cảm nhận sự thanh bình và vẻ đẹp tuyệt vời của vùng đất này.

Câu 4 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hãy chỉ ra một số đặc điểm của tản văn được thể hiện trong văn bản trên

Trả lời:

Trong văn bản, các đặc điểm của tản văn được thể hiện một cách rõ ràng:

- Chất trữ tình: Tác giả thể hiện sự say mê và tự hào đối với hạt dẻ, rừng dẻ thông qua cách miêu tả chi tiết về màu sắc, hình dáng, mùi vị của hạt dẻ và cảm nhận về âm thanh, màu sắc của rừng dẻ. Sự say mê này được thể hiện qua từ ngữ khẳng định mạnh mẽ như "Giống hạt dẻ Trùng Khánh là số một La Mã chứ không chịu nhiều".

- Cái tôi của người viết: Tác giả thể hiện cái tôi của mình thông qua cảm xúc, thái độ và suy nghĩ. Việc miêu tả chi tiết và tường thuật về những trải nghiệm, cảm xúc của tác giả khi tiếp xúc với hạt dẻ và rừng dẻ cho thấy cái tôi độc đáo và đầy tình cảm của tác giả.

- Ngôn ngữ: Tác giả sử dụng ngôn ngữ khẩu ngữ, từ láy và văn phong gợi hình, gợi cảm để tạo nên hình ảnh sống động và đầy màu sắc trong lòng đọc giả. Cách sử dụng ngôn từ này giúp tạo ra cảm giác chân thực và sâu sắc khi đọc văn bản.

Tóm lại, các đặc điểm của tản văn được thể hiện một cách rõ ràng trong văn bản thông qua cách miêu tả sâu sắc, cảm xúc và ngôn ngữ sắc sảo.

Câu 5 (trang 85, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Nêu cảm nhận của em khi đọc văn bản trên?

Trả lời:

Sau khi đọc văn bản trên, em nhận ra vẻ đẹp của thiên nhiên và sản vật mà đất trời đã ban tặng cho mảnh đất Trùng Khánh. Đây là một vẻ đẹp trù phú, đầy sức sống, đậm chất lãng mạn và thơ mộng. Mỗi địa phương đều có một sản vật đặc trưng để những người con nơi đó cảm thấy tự hào và trân trọng. Cảm xúc này được thể hiện rõ rệt qua văn bản, với niềm tự hào và hạnh phúc khi đặc sản quê mình được coi là độc nhất và được đánh giá cao. Điều này không chỉ phản ánh tình yêu quê hương mà còn tôn vinh giá trị văn hóa và tự nhiên của vùng đất Trùng Khánh.

Quý khách xem thêm bài viết sau: 

- Phân tích truyện Bầy chim chìa vôi chọn lọc hay nhất Ngữ văn lớp 7

- Đại từ là gì? Phân loại và lấy ví dụ về đại từ Ngữ văn lớp 7