1. Sơ lược về tác giả, tác phẩm
1.1. Tác giả
Victor Hugo (1802 – 1885) là một bậc thiên tài tỏa sáng sớm và lấp lánh từ thế kỷ 19 đến ngày nay.
Các tác phẩm nổi bật của ông bao gồm Nhà thờ Đức Bà Paris (1831), Những người khốn khổ (1862), Chín mươi ba (1874),... Sự sáng tạo thơ của ông bao trùm suốt cuộc đời với những tác phẩm như Lá thu (1831), Tia sáng và bóng tối (1840), Trừng phạt và tội ác (1853)...
Victor Hugo không chỉ nổi tiếng với những tác phẩm vĩ đại, mà còn với những nỗ lực không ngừng nghỉ cho sự tiến bộ của nhân loại. Sau khi qua đời, ông trở thành nhà văn đầu tiên của Pháp được chôn cất tại Lăng Chúa - Panthéon, nơi trước đây chỉ dành cho các vua và danh tướng. Năm 1985, vào dịp kỷ niệm tròn 100 năm ngày ông qua đời, cả thế giới tổ chức lễ kỷ niệm để tôn vinh Victor Hugo - một vĩ nhân của văn hóa nhân loại.
1.2. Tác phẩm
Bộ tiểu thuyết nổi tiếng Những người khốn khổ, một phần quý báu trong tài sản sáng tác "bất tận" của Victor Hugo, đã được biết đến rộng rãi trên khắp thế giới.
Những người khốn khổ chia thành năm phần đầy đủ. Phần đầu tiên đặt tên là "Phăng-tin," phần thứ hai mang danh "Cô - dét," phần thứ ba gọi là "Ma - ri - uýt," phần thứ tư được xem là "Tình ca phố Pơ - luy - mê" và "anh hùng ca phố Xanh Đơ - ni," và phần thứ năm là "Giăng Van-giăng."
Trích đoạn "Người cầm quyền khôi phục uy quyền" nằm cuối phần thứ nhất của tác phẩm. Khi Giăng Van-giăng tìm cách giúp một nạn nhân bị Gia-ve oan trái, anh buộc phải tiết lộ thân phận thật của mình, trong khi Ma - đơ - len chỉ là một cái tên giả dối. Điều này đẩy anh phải rời xa Phăng-tin mà Ma - đơ - len không hề biết về sự tàn nhẫn của thực tế.
Đoạn trích này được chia thành ba phần:
- Phần 1 (Mở đầu - Điều gì khiến chúng ta kinh hoàng): Giăng Van-giăng vẫn giữ được một phần của quyền lực của một thị trưởng.
- Phần 2 (Sự tắt thở của Phăng-tin): Thân phận thực sự của thị trưởng Ma-đơ-len bị tiết lộ, và Giăng Van-giăng bị kết án sai là tội phạm.
>> Xem thêm: Tóm tắt Người cầm quyền khôi phục uy quyền ngắn gọn, đầy đủ nhất
2. Soạn bài Người cầm quyền khôi phục uy quyền ngắn gọn - Ngữ văn 11
Câu 1 (trang 80 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2)
Nghệ thuật đối lập giữa hai nhân vật Giăng Van-giăng và Gia-ve là một phần quan trọng trong tác phẩm, tạo ra sự đan xen giữa cái ác và cái thiện, tốt và xấu, yêu thương và tàn bạo.
Nhân vật Gia-ve được miêu tả như một con ác thú hung bạo. Bộ mặt gớm ghiếc, giọng nói thô bỉ, và cách điệu cười đáng sợ đều tạo ra hình ảnh của một người vô nhân đạo, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Khi gặp Giăng Van-giăng, ngôn ngữ và hành động của Gia-ve trở nên hung hãn và hống hách, tạo ra một bầu không khí căng thẳng.
Mặt khác, Giăng Van-giăng là một nhân vật đối lập hoàn toàn. Anh ta tự thú để cứu người bị bắt oan và sẵn sàng chấp nhận bị bắt. Giọng nói và hành động của Giăng Van-giăng thể hiện tính nhẹ nhàng, nhã nhặn và quan tâm khi gặp Phăng-tin, trong khi đối diện với Gia-ve, anh ta trở nên tế nhị và uy quyền.
Tác giả sử dụng các phương pháp nghệ thuật như miêu tả trực tiếp, so sánh, phóng đại và ẩn dụ để tạo ra sự đối lập mạnh mẽ giữa hai nhân vật này. Điều này giúp làm nổi bật sự đối lập giữa thiện và ác, tốt và xấu, yêu thương và tàn bạo trong tác phẩm.
Ý nghĩa của thủ pháp này là thể hiện sự đan xen và đối lập giữa các khía cạnh của con người, tạo ra một tác phẩm phong phú và sâu sắc về nhân loại, tôn vinh yêu thương và lòng nhân ái trong bối cảnh của cái ác và tàn bạo.
Câu 2 (trang 80 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2)
Trong việc thể hiện tính cách của Gia-ve, Huy-gô đã sử dụng một loạt các so sánh và ẩn dụ để nổi bật nhân vật này. Những so sánh này thường mang tính chất phóng đại và đều nhằm tạo ra một ẩn dụ mạnh mẽ về bản chất của Gia-ve. Điều này thể hiện rõ qua cách mà bộ dạng, ngôn ngữ và giọng điệu của Gia-ve được mô tả: "Trong cái điệu hắn nói lên hai tiếng ấy (Mau lên) có cái gì man rợ và điên cuồng. [...]. Không còn là tiếng người nói mà là tiếng thú gầm"; "Gia-ve phá lên cười, cái cười ghê tởm phô ra tất cả hai hàm răng."
Trái ngược với Gia-ve, Giăng Van-giăng được miêu tả qua một sự điềm đạm và thông qua ngòi bút của nhà văn: "Ông bảo Phăng-tin bằng giọng hết sức nhẹ nhàng và điềm tĩnh", và đôi khi anh ta "thầm hạ giọng"... Từ đó, người đọc cảm nhận được sự điềm đạm và bình tĩnh của Giăng Van-giăng.
Ngoài ra, nhân vật Phăng-tin còn thể hiện sự ngưỡng mộ và tôn vinh Giăng Van-giăng qua lời cầu cứu của cô. Phăng-tin nhìn thấy Giăng Van-giăng như một anh hùng và một người cứu tinh. Còn bà xơ Xem - pli - xơ, nhìn vào Giăng Van-giăng với một nụ cười không thể tả được hiện trên đôi môi và đôi mắt của anh ta, thể hiện rằng Giăng Van-giăng là một người có sức mạnh đặc biệt, có khả năng cứu rỗi những con người khốn khổ.
Tóm lại, thông qua việc sử dụng các phương pháp miêu tả trực tiếp và gián tiếp, tác giả đã tạo ra một sự đối lập rõ ràng giữa Gia-ve và Giăng Van-giăng, tạo nên sự đan xen giữa thiện và ác, tốt và xấu, yêu thương và tàn bạo trong tác phẩm.
Câu 3 (trang 80 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2)
Đoạn văn từ câu "Ông nói gì với chị?" đến câu "có thể là những sự thực cao cả" là một ví dụ về phát ngôn của tác giả, được đặt tên là "Bình luận ngoại đề" (hoặc "trữ tình ngoại đề") trong thuật ngữ văn học.
Trong đoạn trích này, nhà văn sử dụng phương tiện này để truyền đạt quan điểm và tư tưởng cá nhân. Tác giả bày tỏ niềm tin rằng con người, với trái tim yêu thương, có khả năng làm đổ bội ác và sự cường quyền. Đồng thời, qua lời văn, tác giả nhấn mạnh rằng trong những tình huống bất công và tuyệt vọng, ánh sáng của tình thương có thể đánh tan bóng tối của cường quyền, khơi gợi niềm tin vào một tương lai tốt đẹp hơn.
Bình luận ngoại đề trong trường hợp này chính là cách tác giả sử dụng lời văn để nói lên quan điểm cá nhân và truyền đạt giá trị triết học, tạo nên một lớp ý ngoại đề độc lập, đặc biệt trong bối cảnh tác phẩm mà người cầm quyền khôi phục uy quyền.
Câu 4 (trang 80 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2)
Nét lãng mạn trong đoạn trích là như sau:
- Cái chết bi thảm của Phăng-tin đầy thương tâm, nhưng không làm dấy lên sự bi lụy.
- Gương mặt rạng rỡ, nụ cười trên môi của Phăng-tin trong giây phút qua đời thể hiện sức mạnh của tình thương, khẳng định rằng nó có thể đẩy lùi cường quyền và áp bức, đồng thời nhen nhóm niềm tin vào tương lai.
- Thế giới lãng mạn của Huy-gô được thể hiện qua hình ảnh của một người anh hùng lãng mạn, Giăng Van-giăng, giải quyết các bất công xã hội bằng tình thương.
Thông qua những chi tiết trên, tác giả tạo nên một không gian lãng mạn trong tình huống bi thảm, thể hiện sức mạnh của tình thương và lòng nhân ái trong đối mặt với cường quyền và bất công.
3. Phần luyện tập
Câu 1 (trang 80 SGK Ngữ Văn 11 Tập 2)
Nghệ thuật miêu tả nhân vật Phăng-tin trong đoạn văn này được thể hiện qua nhiều phương diện:
- Nghệ thuật đối lập: Sự đối lập giữa Phăng-tin (nạn nhân) và cả Gia-ve (cường quyền), cũng như Phăng-tin và Giăng Van-giăng (vị cứu tinh), là một yếu tố quan trọng. Phăng-tin từ tin tưởng tuyệt đối vào Giăng Van-giăng đến lo lắng, sợ hãi khi đối mặt với Gia-ve.
- Nghệ thuật miêu tả tâm trạng: Phăng-tin trải qua một sự thay đổi lớn từ niềm tin vững chắc vào Giăng Van-giăng đến sự hoảng hốt và mất niềm tin khi nghe những lời đe dọa của Gia-ve. Hình ảnh người phụ nữ đáng thương, tội nghiệp khi niềm tin bị đánh bại, nhưng đồng thời, nụ cười của Phăng-tin khi chết lại làm nổi bật một sức mạnh tinh thần khó lường, tạo nên một cái kết có hậu cho người phụ nữ khốn khổ.
Câu 2 (trang 80 SGK Ngữ Văn 11 Tập 2)
Nhân vật Phăng-tin đóng vai trò quan trọng trong cốt truyện, trở thành trung tâm của cuộc đấu tranh giữa thiện và ác. Tính cách của Phăng-tin làm nổi bật sự đối lập giữa Gia-ve và Giăng Van-giăng, tạo ra một đồng đội thuận lợi cho việc làm nổi bật tính cách và ý nghĩa của cả hai nhân vật.
Câu 3 (trang 80 SGK Ngữ Văn 11 Tập 2)
Trong đoạn trích và toàn bộ tác phẩm, việc phân tuyến nhân vật theo kiểu thiện - ác có nhiều nét giống với văn học dân gian. Sự đối lập giữa các nhân vật như Giăng Van-giăng, Phăng-tin và Gia-ve làm nổi bật tính cách của từng nhân vật, đồng thời làm tăng cường ý nghĩa và chủ đề của tác phẩm, tạo nên một cấu trúc câu chuyện hấp dẫn và sâu sắc.
Bài viết liên quan: Nghị luận về một tác phẩm truyện - Người cầm quyền khôi phục uy quyền
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về soạn bài Người cầm quyền khôi phục uy quyền ngắn gọn - Ngữ văn 11. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
