Mời các em tham khảo bài soạn Những tình huống hiểm nghèo.
1. Chuẩn bị đọc bài
Câu 1: Theo em một người bạn tốt cần những đức tính gì?
Gợi ý chi tiết: Theo em một người bạn tốt cần có những đức tính trung thực, lắng nghe và quan tâm đồng hành với bạn khi bạn gặp khó khăn, trung thành, tôn trọng nhau.
Câu 2: Trong trường hợp nào thì một người được xem là kẻ mạnh?
Để trả lời được câu hỏi này trước hết các em cần hiểu được thế nào là kẻ mạnh để từ đó suy ra kẻ mạnh sẽ xuất hiện trong những trường hợp nào?
Kẻ mạnh là người có sức mạnh hơn người, chiếm ưu thế hơn so với người khác về tri thức bản lĩnh và ý chí
Theo em kẻ mạnh có thể xuất hiện trong mọi trường hợp trong đời sống hàng ngày của mỗi chúng ta. Đó có thể là người có sức khỏe tốt nhất trong một lớp học hay đó có thể là người có sức mạnh tri thức, là một người có hành thích nổi trội trong lớp và kẻ mạnh là người luôn biết giúp đỡ chia sẻ với người khác.
2. Nội dung chính của 2 văn bản
Văn bản 1 Chuyện Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu
Nội dung chính của truyện là câu chuyện phê phán những người bỏ mặc bạn bè trong hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm. Đồng thời đề cao sự thông minh mưu trí của con người.
Sự kiện nào trong truyện làm em bất ngờ?
Để trả lời được câu hỏi trên các em cần đọc kỹ văn bản Hai người bạn đồng hành và con gấu và chọn ra sự kiện khiến em bất ngờ nhất. Dưới đây là một số sự kiện tiêu biểu luật Minh Khuê gợi ý
- Sự kiện 1: sự kiện trong truyện làm em bất ngờ đó là khi gặp gấu thì người bạn đã đi trước và bỏ mặc người bạn còn lại
- Sự kiện 2: sự kiện trong truyện ngắn em bất ngờ là sự kiện khi người trên cây hỏi gấu nói gì với người bạn kia thì người bạn đó đã nói rằng không nên tin vào những kẻ bỏ mặc bạn bè trong cơn hoạn nạn
- Sự kiện 3: việc chú gấu hú lên một tiếng và lắc đầu bỏ đi sau khi ngửi người bạn nằm dưới đất
Văn bản 2 Chuyện chó sói và chiên con
Nội dung chính của câu chuyện là thông điệp chúng ta thấy được sự độc ác hung hăng của con sói . Hình ảnh con sói tượng trưng cho những kẻ xấu trong xã hội ỷ mạnh hiếp yếu để thỏa mãn lợi ích cá nhân. Đồng thời bạn đọc thương cảm sâu sắc với chú chiên con nhút nhát, yếu đuối đã bị sói ăn thịt. Câu chuyện đáng nhớ trên đã đem lại cho người đọc bài học đáng quý về thói xấu trong xã hội.
Câu 1: Câu hỏi, lời lẽ của chó sói trong truyện có thuyết phục không? Vì sao>
Để trả lời được câu hỏi trên các em cần đọc kỹ những lời của chó sói
Lời lẽ của chó sói trong truyện không thuyết phục vì đó là những lời lẽ vô căn cứ, không có gì chứng minh điều đó là đúng và chính xác. Sói chỉ đang cố bắt nạt và hạch sách chiên con mà thôi.
Câu 2: Trong đoạn kết chó sói cố tình vặn vẹo, hạch sách chiên con nhằm mục đích gì?
Trả lời: trong đoạn kết chó sói cố tình hạch sách chiên con nhằm mục đích muốn buộc tội và ăn thịt chiên con.
3. Suy ngẫm và phản hồi
Câu 1: Liệt kê một số từ ngữ chỉ không gian và thời gian trong văn bản Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu; chó sói và chiên con theo mẫu. Nhận xét về không gian được miêu tả trong văn bản.
Trả lời:
| Tên văn bản | Từ ngữ chỉ không gian | Từ ngữ chỉ thời gian |
| Hai người bạn đồng hành và con gấu | Trong rừng, trong đám lá, trong cát, trên cây | Đương mấy giờ |
| Chó sói và chiên con | Dòng suối trong, phía nguồn, trên rừng sâu | tức khắc, năm ngoái, Khi tôi còn chưa ra đời |
Không gian trong hai văn bản đều là không gian tiêu biểu của truyện ngụ ngôn với thiên nhiên rộng lớn với suối, rừng cây cối, không gian mở tạo cho người đọc chiều cảm nhận một không gian vô tận.
Câu 2: Xác định tình huống truyện trong hai văn bản Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu; chó sói và chiên con. Tình huống ấy có tác dụng thế nào trong việc thể hiện đặc điểm của nhân vật?
Để trả lời được câu hỏi này các em cần đọc phần tri thức ngữ văn và văn bản để xác định tình huống của hai văn bản. Từ đó nêu tác dụng của tình huống trong việc thể hiện đặc điểm tính cách của các nhân vật
|
| Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu | Chó sói và chiên con |
| Tình huống truyện | Sự xuất hiện bất ngờ và sự bỏ đi cũng bất ngờ của con gấu trước sự kinh hãi ngạc nhiên của hai người bạn đồng hành | - Con sói đang đói bụng lại gặp trên con ra Suối uống nước bèn bịa ra đủ các lý do để ăn thịt |
| Tác dụng | - Thể hiện bản chất vì mạng sống của mình mà bỏ mặc bạn bè của nhân vật - Làm cho bài học từ câu chuyện trở nên sáng rõ | - Thể hiện bản chất tàn ác hành sự bất công của nhân vật sói - Làm cho bài học từ câu chuyện trở nên sáng rõ và thấm đĩa |
Câu 3: Tóm tắt truyện Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu
Để tóm tắt được chuyện các em cần đọc kỹ văn bản và lựa chọn ra những sự việc chính để tóm tắt có thể tham khảo gợi ý dưới đây:
Hai người bạn đang đi trong một khu rừng thì gặp gấu. Người bạn đi trước tìm được một cành cây và nấp bỏ mặc người bạn còn lại. Người bạn còn lại không còn đường lui người kia đành nằm bẹp xuống đất giả chết. Khi gấu tới ngửi tai người bạn này thì hú lên một tiếng rồi bỏ đi. Sau khi con gấu đã đi rồi bạn trên cây trèo xuống và hỏi người nằm dưới đất Gấu đã nói gì thì người bạn nằm dưới đất trả lời không nên tin vào những kẻ bỏ mặc bạn bè trong cơn hoạn nạn.
Câu 4: Trong văn bản ngụ ngôn cũng như trong các văn bản chuyện nói chung lời thoại của mỗi nhân vật thường góp phần thể hiện đặc điểm của nhân vật ấy. Hãy tóm tắt cuộc đối thoại giữa hai nhân vật trong chó sói và chiên con và cho biết lời thoại đó góp phần thể hiện đặc điểm của mỗi nhân vật như thế nào?
Để làm được bài tập trên các em cần dựa vào văn bản tóm tắt lại lời thoại giữa hai nhân vật để từ đó nêu tác dụng của đối thoại trong việc thể hiện đặc điểm tính cách của từng nhân vật
Gợi ý đáp án:
Tóm tắt lời thoại: thấy chiên con đang uống nước ở dòng suối con chó sói luôn tìm cách ăn thịt chiên con. Nó đổ tội cho chiên con dám làm đục nguồn nước uống của mình. Chiên con sửng sốt xin tha và giải thích chiên con ở phía cuối dòng không thể làm đục nước phía đầu dòng. Nhưng con sói lại tìm cớ khác rằng năm ngoái chiên đã nói xấu nó. Chiên con sợ hãi liền đáp rằng năm ngoái chiên con vẫn chưa ra đời. Con sói vẫn hung hăng tìm lý do do anh của chiên đã nói xấu nhưng chiên lại không hề có anh. Sói vẫn ngang ngược cho rằng có kẻ nào đó giống nhà chiên, giống chó, giống người đã nói xấu sói. Sau đó chiên con lập tức bị sói lôi vào rừng ăn thịt chẳng cần đôi co.
Tác dụng của lời thoại trong việc thể hiện đặc điểm của từng nhân vật: nhân vật sói thể hiện cho kẻ mạnh, kẻ bạo tàn, để thỏa mãn nhu cầu của mình mà sẵn sàng bịa đặt, vu khống, bắt nạt kẻ yếu. Nhân vật chiên con hiến thân cho sự vô tội sự thật lẽ phải nhưng là kẻ yếu, luôn bị kẻ mạnh ức hiếp vùi dập và hãm hại.
Câu 5: Xác định đề tài và nêu bài học mà em rút ra từ những văn bản
Hai Người Bạn Đồng Hành và con gấu
Đề tài: tình bạn, tình người
Bài học: không nên tin vào những kẻ bỏ mặc bạn bè trong cơn hoạn nạn
Chó Sói và chiên con
Đề tài: kẻ mạnh và chân lý
Bài học: hãy coi chừng kẻ mạnh thường chà đạp lên chân lý, đạo lý một cách tàn bạo, bất công
Trên đây là bài soạn những tình huống hiểm nghèo luật Minh Khuê sinh rồi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Xem thêm: Đề thi giữa học kì 2 môn Ngữ văn 7 sách Kết nối tri thức có đáp án. Chúc các bạn học tốt.
