Nội dung bài đọc
Quang cảnh làng mạc ngày mùa
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng, những màu vàng rất khác nhau.
Có lẽ bắt đầu từ những đêm sương sa thì bóng tối đã hơi cứng và sáng ngày ra thì trông thấy màu trời có vàng hơn thường khi màu lúc chín dưới đồng vàng. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt treo lơ lửng. Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở ra cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xoã xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đang có gió lần với lá vàng như những vạt áo nắng. Dưới sán, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vảng mới. Lát đây cây lại có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói. Tất cả đượm một màu vàng trù phủ, đầm ấm lạ lùng. Không còn có cảm giác héo tàn, hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông. Hơi thở của đất trời, mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ.
Ngày không nắng, không mưa, hễ như ai tưởng đến ngày hay đêm, mà người ta chỉ mải miết gặt, kéo đá, cắt ra, chia thóc hợp tác xã. Ai cũng vậy, cứ buông bát đũa lại đi ngay, cứ trở dậy là ra đồng ngay.
Chú thích:
- Lụi: cây cùng loại với cây cau; cao một, hai mét; lá xẻ hình quạt; thân nhỏ, thẳng và rắn, thường dùng làm gậy.
- Kéo đá: dùng trâu bò kéo con lăn bằng đá để xiết cho thóc rụng khỏi thân lúa.
Câu 1 trang 11 sgk Tiếng Việt lớp 5 tập 1
Kể tên những sự vật trong bài có màu vàng và từ chỉ màu vàng đó? (M: lúa – vàng xộm)
Trả lời:
+ nắng - vàng hoe
+ xoan - vàng lịm
+ tàu lá chuối - vàng ối
+ bụi mía - vàng xọng
+ rơm, thóc - vàng giòn
+ lá mít - vàng ối
+ tàu đu đủ, lá sắn héo - vàng tươi
+ quả chuối - chín vàng
+ gà, chó - vàng mượt
+ mái nhà rơm - vàng mới
+ tất cả - một màu vàng trù phú, đầm ấm
Những hình ảnh trong bài thơ tươi sáng và rực rỡ màu vàng đã tạo nên một bức tranh hùng vĩ về sự trù phú và ấm áp của thiên nhiên. Được bắt gặp trong từng đợt nắng, mỗi sự vật đều được tô điểm bởi ánh nắng mặt trời, biến chúng thành những viên ngọc màu vàng lấp lánh. Cây lá, quả chuối, mái nhà rơm, tất cả đều mê hoặc với sắc vàng của mình, tạo nên một bức tranh huyền diệu, nơi mà mỗi góc nhìn đều chứa đựng một kho tàng không ngừng của màu vàng. Sự phong phú và đầy sức sống của màu vàng đã được tác giả thể hiện qua những từ ngữ như "vàng hoe," "vàng lịm," "vàng ối," và "vàng xọng," khiến cho hình ảnh này trở nên sống động và tràn ngập năng lượng. Mỗi chi tiết trong bức tranh đều gợi lên sự huyền bí và quyến rũ của màu vàng, khiến cho độc giả không chỉ nhìn thấy, mà còn cảm nhận được sự ấm áp và hạnh phúc mà nó mang lại. Đó chính là vẻ đẹp tinh khiết và tràn ngập niềm vui của màu vàng trong bài thơ này.
Câu 2 trang 11 sgk Tiếng Việt lớp 5 tập 1
Hãy chọn một từ chỉ màu vàng trong bài và cho biết từ đó gợi cho em cảm giác gì? (M: vàng xọng - màu vàng gợi cảm giác như có nước.)
Trả lời:
- bụi mía: vàng xọng => màu vàng gợi cảm giác mọng nước.
- lúa: vàng xuộm => màu vàng đậm, lúa vàng xuộm là lúa đã chín.
- xoan: vàng lịm => màu vàng của quả chín, gợi cảm giác rất ngọt.
- nắng: vàng hoe => màu vàng nhạt, tươi ánh lên; nắng vàng hoe giữa màu đông là nắng đẹp, không gay gắt, nóng bức.
Từ chỉ màu vàng - Cảm giác được gợi lên:
- Vàng xuộm Màu vàng đậm, lúa vàng màu xuộm là hình ảnh của những cánh đồng lúa chín mùa, một sự hài lòng và tràn ngập niềm vui trong lòng người nông dân.
- Vàng hoe Màu vàng nhạt, tươi tắn và hạnh phúc, như những tia nắng vàng hoe mở đầu một buổi sáng trong lành, tươi mới.
- Vàng lịm Màu vàng của quả chín, gợi lên cảm giác hạnh phúc ngọt ngào, như hương vị của trái cây chín mọng đang chờ ta khám phá.
- Vàng ối Vàng rực rỡ, đầy sức sống, trải đều trên bức tranh thiên nhiên như những bông hoa vàng nở rộ, làm cho không gian thêm phần sôi động.
- Vàng tươi Màu vàng sáng lung linh, như ánh nắng mặt trời ban mai, làm cho mọi thứ trong tầm nhìn trở nên rực rỡ và hạnh phúc.
- Chín vàng Màu vàng tươi đẹp tự nhiên của quả chín, gợi nhớ hương vị ngọt ngào và hạnh phúc của những loại trái cây chín mọng.
- Vàng xọng Màu vàng gợi cảm giác mọng nước và ngon mắt, như những quả trái chín đẹp được tô điểm bởi giọt sương sớm mai.
- Vàng giòn Màu vàng của vật được phơi nắng lâu, tạo cảm giác giòn tan đến mức có thể gãy ra bất kỳ lúc nào, là hình ảnh của sự tươi mới và giữ được độ giòn ngon.
- Vàng mượt Màu vàng gợi lên hình ảnh của những con vật béo tốt, có bộ lông óng ả, mượt mà và mềm mại, tạo cảm giác ấm áp và thân thiện.
- Vàng mới Vàng tươi mới, rực rỡ như làn da của một sự bắt đầu mới, là hình ảnh của sự tinh khôi và hứng khởi.
- Vàng trù phú, đầm ấm Màu vàng gợi lên sự giàu có, ấm no và phong phú, như một cuộc sống tràn ngập hạnh phúc và thịnh vượng.
Câu 3 trang 11 sgk Tiếng Việt lớp 5 tập 1
Những chi tiết nào về thời tiết và con người đã làm cho bức tranh làng quê thêm đẹp và sinh động?
Trả lời:
Tác giả hẳn là một người con yêu quê hương mình đến sâu đậm mới có thể sáng tạo ra một bức tranh tuyệt đẹp về cảnh ngày mùa trên quê hương. Sự đẹp và tình cảm được miêu tả rất chi tiết và ấn tượng, đánh bại từng chi tiết nhỏ nhất. Điều này thể hiện mức độ yêu thương và kiêng kỵ của tác giả đối với cảnh vật và đất nước mình. Bức tranh ngày mùa được vẽ nên bằng tình yêu và lòng hiếu kỳ của tác giả, như là một sự tri ân và tôn vinh đối với quê hương. Sự trìu mến và sâu sắc về vẻ đẹp tự nhiên và cuộc sống của những người dân làng quê được thể hiện qua từng câu chữ. Đó chính là điều làm cho bức tranh cảnh ngày mùa này trở nên rất đặc biệt và đáng trân trọng. Cảnh ngày mùa trên quê hương là một phần không thể thiếu trong ký ức và tâm hồn của tác giả, và việc tạo ra một bức tranh tươi đẹp và sống động như vậy là cách tác giả ghi nhận, lưu giữ và chia sẻ tình yêu của mình đối với quê hương và cuộc sống nơi đây.
Câu 4 trang 11 sgk Tiếng Việt lớp 5 tập 1
Bài văn thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với quê hương?
Trả lời:
Những từ ngữ trở nên nhẹ nhàng dưới bàn tay tài năng của tác giả, như những bức tranh tĩnh lặng mà sống động về quê hương, khiến chúng ta không thể không chìm đắm trong vẻ đẹp của ngày mùa. Đó không chỉ là sự diễn đạt một cách khéo léo, mà còn là lời ca ngợi sâu sắc đối với quê hương, đánh thức trong trái tim mỗi người đọc những cảm xúc sâu thẳm và niềm tự hào về nơi mình sinh ra. Sự kết hợp tinh tế giữa hình ảnh và cảm xúc, tạo nên một tác phẩm văn học độc đáo, là điểm độc đáo và rực rỡ trong vũ trụ văn chương. Đó chính là lý do tại sao chúng ta cảm thấy như mình đang lang thang giữa những cánh đồng mênh mông, ngắm nhìn những bông hoa mùa xuân rực rỡ và nghe tiếng hòa nhạc của thiên nhiên, qua từng dòng chữ trên trang giấy. Tác giả không chỉ là người viết, mà còn là người làm cho quê hương của mình trở nên sống động và gần gũi với trái tim của người đọc. Đó chính là sức mạnh của lời văn và tình yêu không ngừng trào dâng từ tâm hồn của tác giả, biến những dòng chữ thành những hạt ngọc quý, lung linh và trân trọng, gửi gắm một phần của tâm hồn vào đó và khiến chúng ta cảm thấy như mình đang đắm chìm trong vẻ đẹp không gian và tâm hồn của quê hương. Đó chính là điều khiến cho người đọc không chỉ đơn thuần là đọc một bài văn, mà còn là trải nghiệm một chuyến hành trình văn học đầy ý nghĩa và tinh tế, để lại trong lòng họ những ấn tượng sâu sắc và khó quên.
Quý khách có nhu cầu xem thêm nội dung sau:
