1. Hướng dẫn đọc bài tập đọc Trí dũng song toàn
Từ khó
- Trí dũng song toàn: Vừa mưu trí vừa dũng cảm là phẩm chất hiếm có mà không phải ai cũng sở hữu. Những người có sự kết hợp này thường là những nhân vật xuất sắc và đáng ngưỡng mộ. Họ không chỉ biết cách suy nghĩ mưu trí, tìm ra giải pháp thông minh cho mọi vấn đề, mà còn sẵn sàng đối mặt với khó khăn và nguy cơ bằng lòng dũng cảm
- Thám hoa: Người đỗ thứ ba (sau trạng nguyên, bảng nhãn) trong kì thi Đình được tổ chức sau kì thi tiến sĩ thời xưa.
- Giang Văn Minh (1573 – 1638) : đại thần triều Lê.
- Liễu Thăng: tướng nhà Minh, năm 1427 bị nghĩa quân Lam Sơn phục kích giết chết ở ải Chi Lăng (nay thuộc tỉnh Lạng Sơn)
- Đồng trụ: Đồng trụ, một biểu tượng lịch sử rất quan trọng, được tường truyền là một cây cột đồng được xây dựng bởi Mã Viện, một tướng của triều đại Hán, tại biên giới Việt Nam sau khi ông tham gia vào cuộc đàn áp cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Cuộc khởi nghĩa này, do Hai Bà Trưng - Trưng Trắc và Trưng Nhị - lãnh đạo, đã trở thành một biểu tượng của lòng dũng cảm và sự đoàn kết dân tộc Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống lại sự thống trị và áp bức của nhà Hán
Hướng dẫn đọc
- Đọc lưu loát và diễn cảm bài văn. Giọng đọc phải phù hợp với từng đoạn, khi rắn rỏi, hào hứng; lúc lại trầm lắng, tiếc thương.
- Biết đọc phân biệt lời của các nhân vật: Giang Văn Minh, vua Minh, đại thần nhà Minh, vua Lê Thần Tông.
Bố cục
Có thể chia bài đọc thành 4 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến mời ông đến hỏi cho ra lẽ
- Đoạn 2: Từ Thám hoa vừa khóc đến đền mạng Liễu Thăng
- Đoạn 3: Từ Lần khác đến sai người ám hại ông
- Đoạn 4: Phần còn lại
2. Soạn bài Trí dũng song toàn trang 25 Tiếng Việt 5 tập 2 chi tiết
Câu 1
Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để vua nhà Minh bãi bỏ lệ "góp giỗ Liễu Thăng"?
Trả lời:
Trong một buổi triều đình trọng đại, vua nhà Minh đứng trước quyết định cổ xưa về việc góp giỗ Liễu Thăng, một truyền thống lâu đời mà ông thấy không còn lý do để duy trì. Sứ thần Giang Văn, một trong những tâm huyết hầu thần của triều đình, đã đứng lên mượn chuyện giỗ cụ tổ 5 đời để giúp vua Minh hiểu rõ hơn về tình trạng phi lý của quy định này.
Sứ thần Giang Văn nói với vua: "Vua ơi, xin phép trình bày một ví dụ. Nếu chúng ta phải góp giỗ Liễu Thăng và duy trì một truyền thống không còn ý nghĩa trong thời đại này, thì điều đó giống như chúng ta phải tổ chức giỗ cho cụ tổ 5 đời trước đây. Chắc chắn vua sẽ thấy điều này vô lí, phải không?"
Vua Minh suy tư một chút, sau đó nhận ra sự thấu hiểu của sứ thần và thốt lên: "Chính xác, sứ thần đã nói đúng. Quy định góp giỗ Liễu Thăng không còn phù hợp với thời đại chúng ta. Tôi quyết định bãi bỏ lệ này và tự ra lệnh cho toàn bộ quốc gia rằng không cần phải góp giỗ Liễu Thăng nữa."
Với quyết định của vua Minh, một thời quyền lực của truyền thống đã bị chấm dứt, và nước nhà đã thở phào nhẹ nhõm, không còn bị ràng buộc bởi một quy định không còn ý nghĩa. Quyết định này cũng thể hiện sự lắng nghe và sáng suốt của vua, khi ông dám đối mặt với thực tế và thay đổi để đảm bảo sự phồn thịnh và phát triển cho vương quốc.
Câu 2
Nhắc lại nội dung cuộc đối đáp giữa ông Giang Văn Minh với đại thần nhà Minh.
Trả lời
Tại một cuộc họp quan trọng trong triều đình nhà Minh, một số đại thần đã có cuộc tranh luận sôi nổi về quyết định của vua. Một trong số họ ra vế đối, ánh mắt tự phụ tràn đầy, và bày tỏ: "Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc," thể hiện sự kiêng kỵ và tự hào về truyền thống của triều đình. Họ đang nhắc nhở về chiến công của Mã Viện, người đã dẹp cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng một thời.
Giang Văn Minh, một đại thần tài năng và tận tâm với triều đình, không chịu để đối thủ này tự mãn. Ông đứng lên và mạnh mẽ đáp lại: "Bạch Đằng thuở trước máu còn loang," để gợi nhớ lại những trận chiến hùng tráng trên sông Bạch Đằng trong quá khứ. Những chiến thắng đó không chỉ thuộc về một triều đại, mà là tài sản của ba triều đại Nam Hán, Tống và Nguyên. Giang Văn Minh muốn nhấn mạnh rằng triều đình Minh cần phải học hỏi và sáng tạo, không thể chỉ sống trong quá khứ.
Cuộc tranh luận này phản ánh sự đa dạng trong triều đình nhà Minh và sự cần thiết của việc học từ quá khứ để xây dựng tương lai.
Câu 3: Vì sao vua nhà Minh sai người ám hại ông Giang Văn Minh?
Cuộc sống trong triều đình nhà Minh đầy rẫy những âm mưu và xung đột chính trị. Vua nhà Minh đã sai người để ám hại ông Giang Văn Minh, một người đang nổi tiếng với sự đoan trang và tận tâm với triều đình. Lý do chính của mưu đồ này là vì ông Giang Văn Minh đã trước đó mắc mưu ông vua, buộc ông phải bãi bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng. Điều này khiến vua căm ghét ông và tạo ra một cuộc xung đột không thể giả quyết.
Tuy nhiên, ông Giang Văn Minh không chấp nhận bị áp đặt và trở thành một biểu tượng của sự cứng cỏi và ngay thẳng. Ông không chịu nhún nhường trước đại thần nhà Minh và đứng vững trong lập trường của mình.
Không thể kiềm chế cơn tức giận, vua quyết định ra tay ám hại ông Giang Văn Minh. Cuộc xung đột này là một ví dụ mạnh mẽ về sự phức tạp của cuộc sống trong triều đình, nơi quyền lực, tham vọng và lòng tự trọng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Câu 4: Vì sao có thể nói ông Giang Văn Minh là người trí dũng song toàn?
Ông Giang Văn Minh, không thể phủ nhận, là một tượng đài của trí tuệ và lòng can đảm trong triều đình nhà Minh. Ông tỏ ra vừa mưu trí vừa bất khuất trong mọi tình huống.
Ở trong bầu không khí đầy căng thẳng của triều đình nhà Minh, ông Giang Văn Minh đã sử dụng mưu trí để thuyết phục vua nhà Minh bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng cho nước Việt. Ông hiểu rằng việc này không chỉ là việc bảo vệ danh dự của đất nước mà còn là việc bảo vệ thể diện và lòng tự hào dân tộc. Tự biết mình phải làm gì để đem lại lợi ích cho quốc gia, ông đã tận dụng mưu trí và khả năng thuyết phục để thực hiện mục tiêu này.
Tuy ông đã đối mặt với sự tức giận của vua và sự căm ghét của những đại thần khác, nhưng ông Giang Văn Minh đã bảo vệ tinh thần và giá trị của dân tộc bằng lòng bất khuất. Ông là một minh chứng cho sự quả cảm và lòng kiên trì trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của quốc gia.
3. Ý nghĩa bài Trí dũng song toàn
Sứ thần Giang Văn Minh đã khẳng định mình là một người anh hùng không chỉ bằng trí thông minh sắc sảo mà còn bằng lòng dũng cảm và lòng trung thành với quê hương. Trong những nhiệm vụ đi sứ nước ngoài, ông đã thể hiện sự tận tâm và không mệt mỏi trong việc bảo vệ quyền lợi và danh dự của đất nước.
Sứ thần Giang Văn Minh không chỉ là một người đại diện cho quốc gia mà còn là một sứ giả của trí tuệ và lòng nhân ái. Ông đã nắm vững kiến thức, tài năng và kỹ năng ngoại giao, giúp tạo ra những mối quan hệ tích cực với các quốc gia khác. Ông đã đàm phán một cách thông minh và khéo léo để bảo vệ quyền lợi của Việt Nam và giữ vững danh dự của dân tộc trước mắt thế giới.
Không chỉ là người biết nói, Sứ thần Giang Văn Minh còn là người biết làm. Ông đã đặt tâm huyết vào việc thực hiện các thỏa thuận và cam kết mà Việt Nam đã ký kết với các quốc gia khác. Ông đã đảm bảo rằng quốc gia ta tuân thủ các quy định và cam kết một cách nghiêm túc và trách nhiệm.
Sứ thần Giang Văn Minh là một biểu tượng của sự đoàn kết và đoàn tụ của dân tộc Việt Nam trong việc bảo vệ quyền lợi và danh dự của đất nước khi đi sứ nước ngoài. Ông đã khắc sâu tên tuổi và sự hi sinh của mình vào lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.
Xem thêm bài viết: Soạn bài Nghĩa thầy trò Tiếng Việt 5 ngắn gọn, đầy đủ nhất
