1. Yêu cầu viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội

- Giới thiệu vấn đề xã hội cần bàn luận:

+ Bắt đầu bài viết bằng cách giới thiệu vấn đề xã hội cụ thể mà bạn muốn thảo luận.

+ Đề cập đến bối cảnh hoặc tình hình hiện tại của vấn đề xã hội này.

+ Giải thích tại sao vấn đề này quan trọng và đáng được quan tâm.

- Nêu rõ lý do lựa chọn và quan điểm cá nhân về vấn đề xã hội cần bàn luận:

+ Giải thích tại sao bạn chọn vấn đề này để thảo luận, và lý do nó thu hút sự quan tâm của bạn.

+ Trình bày quan điểm cá nhân của bạn về vấn đề xã hội này. Bạn đồng tình hay phản đối với tình trạng hiện tại? Tại sao?

- Chứng minh quan điểm của mình bằng hệ thống luận điểm chặt chẽ, hợp lý, sử dụng các lý lẽ thuyết phục và bằng chứng chính xác, đầy đủ:

+ Đưa ra các luận điểm rõ ràng, chặt chẽ để hỗ trợ quan điểm của bạn.

+ Sử dụng bằng chứng cụ thể và chính xác, chẳng hạn như số liệu, nghiên cứu, hoặc các ví dụ từ cuộc sống thực, để minh chứng cho các luận điểm của bạn.

+ Đảm bảo lập luận của bạn hợp lý và có tính thuyết phục.

- Sử dụng yếu tố biểu cảm để tăng sức thuyết phục của văn bản:

+ Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm để thể hiện sự đồng cảm và cảm xúc đối với vấn đề bạn đang thảo luận.

+ Sử dụng các từ ngữ và hình ảnh gợi cảm xúc để tạo sự kết nối với độc giả và làm cho bài viết của bạn sinh động hơn.

- Khẳng định ý nghĩa của vấn đề cần bàn luận:

+ Tổng kết và khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề bạn đã thảo luận.

+ Nhấn mạnh tác động và hậu quả của vấn đề này đối với xã hội và cuộc sống của con người.

+ Đưa ra lời kêu gọi hành động hoặc gợi ý giải pháp cho vấn đề (nếu có).

Bài viết tham khảo về "Sống đơn giản – xu thế của thế kỉ XXI" bắt đầu bằng việc giới thiệu vấn đề cần bàn luận. Người viết đề cập đến xu hướng phổ biến hiện nay là sống đơn giản trong thế kỷ XXI, một phản ứng trước sự phức tạp và hối hả của cuộc sống hiện đại.

Sau đó, người viết nêu quan điểm của mình về vấn đề này. Họ có thể đưa ra ý kiến rằng sống đơn giản không chỉ là một cách tiết kiệm tài chính mà còn là một lối sống mang lại sự hài lòng, bình yên và ý nghĩa sâu sắc hơn.

Triển khai vấn đề thành các luận điểm có thể bao gồm việc phân tích những lợi ích của sống đơn giản, như giảm căng thẳng, tăng cường sự hạnh phúc và quan trọng hơn là giúp ta tập trung vào những điều quan trọng nhất trong cuộc sống. Người viết cũng có thể đề cập đến những thách thức và rủi ro của việc sống đơn giản, cũng như cách thức để vượt qua chúng.

Kết hợp các yếu tố nghị luận, biểu cảm có thể là việc sử dụng ví dụ cụ thể, dẫn chứng từ cuộc sống thực tế hoặc phản ánh những trải nghiệm cá nhân để minh họa cho quan điểm của người viết.

Cuối cùng, người viết có thể khẳng định ý nghĩa của vấn đề bằng cách tổng kết lại những điểm chính đã đề cập và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sống đơn giản trong cuộc sống hiện đại, đồng thời khuyến khích độc giả suy nghĩ và hành động theo hướng này.

 

2. Trả lời câu hỏi 

Câu 1 (trang 29 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):

Bài viết đề cập đến nhan đề "Sống đơn giản," một cách trực tiếp nêu lên hiện tượng xã hội đang được thảo luận. Đặc biệt, nhan đề này đồng thời đưa ra một đánh giá tổng quát về hiện tượng đó, xác định nó như một xu hướng nổi bật của thế kỷ 21.

- Sống đơn giản là một lối sống tập trung vào việc giảm thiểu sự phức tạp và tiêu dùng không cần thiết trong cuộc sống. Nó có thể bao gồm việc tối giản hóa các vật dụng cá nhân, giảm tiêu dùng, tập trung vào những giá trị tinh thần và sự hài hòa trong cuộc sống, và tối ưu hóa các hoạt động hàng ngày để đạt được hạnh phúc và sự mãn nguyện.

- Việc xác định sống đơn giản là một xu hướng của thế kỷ 21 cho thấy nhận thức của con người về tầm quan trọng của việc cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao sức khỏe tinh thần. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong quan điểm sống của con người, từ việc tập trung vào việc sở hữu nhiều hơn sang việc tìm kiếm sự cân bằng và ý nghĩa trong cuộc sống.

- Sống đơn giản có thể mang lại nhiều lợi ích như giảm căng thẳng, tăng cường tập trung vào các mối quan hệ và hoạt động có ý nghĩa, và cải thiện sức khỏe tổng thể. Do đó, bài viết đánh giá xu hướng sống đơn giản như một xu thế tích cực, đáng khuyến khích và có thể tạo ra tác động tích cực đối với cá nhân và xã hội.

Câu 2 (trang 29 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):

Luận điểm 1: "Sống đơn giản" có thể được hiểu là lối sống tập trung vào những điều cơ bản, giản dị và không cầu kỳ. Đây là sự chọn lựa tự giác để giảm bớt sự phức tạp, tiêu thụ ít tài nguyên và tập trung vào những giá trị cốt lõi trong cuộc sống.

Luận điểm 2: Để có thể "sống đơn giản", người ta có thể thực hiện những hành động như giảm bớt tiêu dùng không cần thiết, tập trung vào những hoạt động giá trị như gặp gỡ bạn bè, thưởng ngoạn thiên nhiên, và tận hưởng thời gian bên gia đình. Họ cũng có thể tìm kiếm cách sống ít phụ thuộc vào vật chất, chia sẻ và hỗ trợ cộng đồng, và tìm hiểu các phương pháp giảm stress và tăng cường tinh thần bằng cách thiền, yoga, hoặc tham gia vào các hoạt động sáng tạo.

Luận điểm 3: Ý nghĩa của lối sống đơn giản là tạo ra sự cân bằng và hài hòa trong cuộc sống. Nó giúp ta giảm bớt căng thẳng, tăng cường sự hài lòng và hạnh phúc, và tạo ra không gian cho những giá trị đích thực như tình thương, sự kết nối và ý nghĩa trong cuộc sống. Lối sống đơn giản cũng giúp bảo vệ môi trường bằng cách giảm lượng rác thải và tiêu thụ tài nguyên.

Luận điểm 4: Thực trạng của lối sống đơn giản có thể bao gồm sự phát triển của phong trào sống đơn giản trong cộng đồng, với nhiều người chọn lựa giảm bớt tiêu dùng và tìm kiếm sự thư giãn trong cuộc sống đời thường. Tuy nhiên, cũng có những thách thức như áp lực xã hội, quảng cáo tiêu thụ, và sự phức tạp của cuộc sống hiện đại khiến việc thực hiện lối sống đơn giản trở nên khó khăn đối với một số người.

Câu 3 (trang 29 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):

Một bài văn nghị luận cần tuân thủ cấu trúc đầy đủ và rõ ràng, bao gồm ba phần chính: mở bài, thân bài và kết bài. Dưới đây là các yếu tố cần có trong mỗi phần và cách triển khai bài viết theo yêu cầu được nêu trên:

1. Mở bài

Giới thiệu vấn đề: Đặt vấn đề một cách rõ ràng và trực tiếp, làm rõ lý do tại sao vấn đề đó cần được bàn luận. Cần thu hút sự chú ý của người đọc ngay từ đầu và xác định được quan điểm cá nhân của người viết về vấn đề.

2. Thân bài

- Triển khai các luận điểm: Thân bài nên được chia thành các đoạn, mỗi đoạn tập trung vào một luận điểm chính liên quan đến vấn đề cần bàn luận. Các luận điểm cần được trình bày một cách sáng rõ, mạch lạc, và kết hợp giữa lý lẽ và dẫn chứng để thuyết phục người đọc.

- Kết hợp các yếu tố nghị luận, biểu cảm, miêu tả: Sử dụng các yếu tố biểu cảm và miêu tả một cách hợp lý để làm cho bài viết thêm sinh động và giàu sức thuyết phục. Những dẫn chứng cụ thể, hình ảnh minh họa hoặc câu chuyện thực tế có thể giúp làm rõ và tăng tính thuyết phục của lập luận.

- Kết nối các luận điểm: Các luận điểm cần được liên kết một cách chặt chẽ và logic, tạo nên một mạch lập luận liền mạch. Các đoạn cần được kết nối một cách tự nhiên, dẫn dắt người đọc từ luận điểm này sang luận điểm khác.

3. Kết bài

Khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề: Tóm tắt lại các luận điểm chính và khẳng định quan điểm của người viết về vấn đề. Kết bài nên nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề trong bối cảnh hiện tại hoặc trong tương lai, để lại một ấn tượng mạnh mẽ trong tâm trí người đọc.

Các yếu tố khác:

- Lời văn khách quan, khoa học: Cần tránh sự thiên kiến hoặc chủ quan quá mức trong bài viết. Lập luận cần dựa trên các bằng chứng và lý lẽ cụ thể, thay vì cảm xúc cá nhân.

- Sức thuyết phục: Để tăng tính thuyết phục của văn bản, người viết cần sử dụng các dẫn chứng xác thực, lý lẽ chặt chẽ, và kết hợp các yếu tố biểu cảm một cách tinh tế.

- Ngôn từ và văn phong: Lựa chọn ngôn từ chính xác và phù hợp với chủ đề, đồng thời sử dụng văn phong trang trọng và lịch sự. Điều này giúp tăng tính thuyết phục và giữ được sự chuyên nghiệp trong văn bản.

 

3. Thực hành viết 

Viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội 

Bài văn nghị luận về thái độ thờ ơ của con người đối với môi trường cần được chuẩn bị kỹ lưỡng và lập dàn ý rõ ràng để có thể trình bày quan điểm và lập luận của mình một cách mạch lạc và thuyết phục. Dưới đây là chi tiết về các bước chuẩn bị và lập dàn ý cho bài văn:

1. Chuẩn bị viết

Lựa chọn vấn đề: Thái độ thờ ơ của con người đối với môi trường là một vấn đề mang tính thời sự và có ý nghĩa sâu sắc. Việc chọn vấn đề này cho bài viết cho phép người viết trình bày quan điểm cá nhân và góp phần nâng cao nhận thức về vấn đề quan trọng này.

2. Tìm ý và lập dàn ý

a. Tìm ý

- Vấn đề và lý do lựa chọn: Thái độ thờ ơ của con người đối với môi trường là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tương lai của con người và hành tinh. Việc lựa chọn vấn đề này để viết giúp nâng cao ý thức về môi trường và cảnh báo về hậu quả của thái độ thờ ơ.

- Quan điểm cá nhân và bằng chứng: Quan điểm của người viết là thái độ thờ ơ với môi trường là một thái độ không đúng, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Để chứng minh quan điểm này, cần tìm kiếm những dẫn chứng từ thực tế, như ô nhiễm môi trường, sự suy giảm đa dạng sinh học, và hậu quả của biến đổi khí hậu.

b. Lập dàn ý

Phân bố các ý tìm được vào từng phần của bài viết theo gợi ý sau:

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề thái độ của con người đối với môi trường và lý do tại sao đây là một vấn đề quan trọng cần bàn luận.

- Thân bài:

+ Giải thích vấn đề: Thái độ thờ ơ đối với môi trường là gì và tại sao nó lại đáng lo ngại.

+ Trình bày thực trạng: Mô tả tình trạng môi trường hiện nay và các biểu hiện của thái độ thờ ơ của con người, bao gồm ô nhiễm, suy giảm đa dạng sinh học, và biến đổi khí hậu.

+ Quan điểm cá nhân: Trình bày quan điểm của người viết về thái độ thờ ơ và những hậu quả nghiêm trọng của nó. Dùng dẫn chứng cụ thể để minh họa và làm rõ quan điểm.

- Kết bài:

+ Khẳng định ý nghĩa của vấn đề: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi thái độ của con người đối với môi trường để bảo vệ tương lai của con người và hành tinh.

+ Vai trò và trách nhiệm: Kêu gọi vai trò và trách nhiệm của cá nhân và cộng đồng trong việc giải quyết vấn đề, đồng thời đề xuất giải pháp hoặc biện pháp thực hiện.

>>>> Dàn ý chi tiết: 

Mở bài:

Môi trường - vốn là nền tảng của cuộc sống và sự tồn tại của con người. Tuy nhiên, thái độ của con người đối với môi trường không phải lúc nào cũng tích cực và chăm sóc. Trong bối cảnh hiện nay, càng ngày càng có nhiều biểu hiện của thái độ bất cẩn, thờ ơ đối với môi trường, và điều này đang tạo ra những hậu quả nghiêm trọng đối với hành tinh của chúng ta.

Thân bài:

Ý 1: Giải thích môi trường là gì? Khẳng định thái độ của con người sẽ tác động đến môi trường.

Môi trường bao gồm tất cả những yếu tố tự nhiên và nhân tạo xung quanh chúng ta, từ không khí, nước, đất đến sinh vật và tất cả các tương tác giữa chúng. Thái độ của con người đối với môi trường sẽ ảnh hưởng đến cách họ tương tác và ảnh hưởng đến môi trường.

Ý 2: Thực trạng môi trường hiện nay.

Môi trường hiện nay đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, nước, đất, mất rừng, mất đất trồng, và sự suy giảm của đa dạng sinh học.

Ý 3: Thái độ của con người thờ ơ, không quan tâm đến môi trường.

- Biểu hiện của thái độ:

+ Con người thờ ơ trước cái đẹp của thiên nhiên.

+ Con người thờ ơ trước sự xuống cấp nghiêm trọng của môi trường.

+ Chính sự thờ ơ đó đã khiến con người tiếp tục những hành động gây tổn hại đến môi trường.

- Nguyên nhân của thái độ:

+ Con người không ý thức được sự nguy hiểm khi môi trường đi xuống.

+ Con người không ý thức được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ môi trường.

+ Khoa học hiện đại khiến người ta quên mất giá trị của tự nhiên.

Ý 4: Cảnh báo nguy cơ của sự thờ ơ mà con người dành cho chính môi trường sống của mình.

Thái độ thờ ơ và vô tâm của con người đối với môi trường có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, mất môi trường sống, và thậm chí làm đe dọa sự tồn vong của loài người trên hành tinh này.

Ý 5: Đánh giá thái độ và liên hệ bản thân.

Chúng ta cần tự nhìn nhận và thay đổi thái độ của mình đối với môi trường. Mỗi cá nhân và cộng đồng đều có trách nhiệm trong việc bảo vệ và duy trì sức sống của hành tinh. Bằng cách tăng cường nhận thức và hành động tích cực, chúng ta có thể tạo ra một môi trường sống bền vững và hòa hợp cho tương lai.

Kết bài:

Việc thay đổi thái độ của chúng ta đối với môi trường không chỉ là một nhiệm vụ cần thiết, mà còn là trách nhiệm của chúng ta đối với tương lai của hành tinh. Bằng cách làm điều này, chúng ta có thể đảm bảo một môi trường sống lành mạnh và bền vững cho chính mình và cho thế hệ tương lai.

Quý khách xem thêm bài viết sau: 

- Soạn bài Những ngôi sao xa xôi ngắn gọn, đầy đủ, chi tiết nhất

- 45 Đề ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ văn