1. Bài 1: Tôn trọng lẽ phải
Câu 1:
a) Trả lời:
Hành động của quan tuần phủ Nguyễn Quang Bích thể hiện một tâm hồn dũng cảm và tinh thần trung thực mạnh mẽ. Ông là một ví dụ sáng sủa về người dám đối đầu và đấu tranh đến cùng để bảo vệ chân lý và lẽ phải, không bao giờ chấp nhận những điều sai trái.
Những hành động của Nguyễn Quang Bích là một minh chứng cho tinh thần của những người không bao giờ từ bỏ trước sự áp lực, và luôn dấn thân vào cuộc chiến cho chân lý và sự công bằng. Ông là một mẫu gương tuyệt vời cho tất cả chúng ta, cho chúng ta thấy rằng dù hoàn cảnh có khó khăn đến đâu, tinh thần và trái tim của con người có thể vượt qua mọi thách thức để xây dựng một xã hội công bằng và trong sạch hơn.
b) Trả lời:
Để có cách xử sự đúng đắn và phù hợp trong những trường hợp như đã nêu trên, điều quan trọng là mỗi người phải thể hiện một nhận thức đúng đắn và đặt hành vi, cách ứng xử của mình trên nền tôn trọng sự thật, bảo vệ lẽ phải và sẵn sàng phê phán những việc làm sai trái. Trước hết, nhận thức đúng là nền tảng quan trọng. Mỗi cá nhân cần dành thời gian để nắm bắt thông tin và hiểu rõ tình hình trước khi đưa ra quyết định hoặc hành động. Sự hiểu biết và nhận thức đúng đắn sẽ giúp mọi người đưa ra những quyết định và hành động dựa trên sự thật và lẽ phải.
Hành vi và cách ứng xử phù hợp cũng là một phần quan trọng. Chúng ta cần hành động dựa trên nguyên tắc tôn trọng và công bằng. Điều này bao gồm việc bảo vệ lẽ phải và phê phán những việc làm sai trái một cách có xác đáng và có trách nhiệm. Đôi khi, việc đứng lên và nói lên sự thật có thể đối mặt với áp lực và khó khăn, nhưng đó là cách chúng ta đóng góp vào xã hội và xây dựng một môi trường công bằng hơn.
Câu 2:
1) Trả lời:
Em chọn đáp án (C). Em sẽ lựa chọn cách giải quyết bằng cách lắng nghe ý kiến của bạn và tự phân tích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lý nhất để theo đuổi. Lý do cho việc này là vì em tin rằng việc lắng nghe ý kiến của bạn là một cách tôn trọng và thể hiện sự đánh giá cao đối với ý kiến và quan điểm của mọi người.
Khi em lắng nghe ý kiến của bạn, điều này không chỉ thể hiện tôn trọng mà còn cho phép em nhận thức được các góc nhìn và quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, em không ngừng ở mức đó. Em tiếp tục bước tiến bằng việc tự phân tích và đánh giá mức độ hợp lý của ý kiến. Điều này đòi hỏi sự khách quan và trí tuệ trong việc đưa ra quyết định.
Nếu em thấy ý kiến của bạn là hợp lý và đúng, em sẽ tôn trọng lẽ phải bằng cách bảo vệ ý kiến đó và chấp nhận nó. Điều này thể hiện sự đáng tin cậy và tôn trọng lẽ phải. Tuy nhiên, nếu em cho rằng ý kiến của bạn chưa đúng, em sẽ cố gắng thuyết phục bạn và mọi người bằng cách trình bày lập luận và sự thật để chứng minh cái sai. Mục tiêu cuối cùng vẫn là tôn trọng lẽ phải và đưa ra quyết định hoặc hành động tốt nhất dựa trên thông tin và lẽ phải.
2) Trả lời
Em lựa chọn phương án (c). Lý do cho việc này là vì em tin rằng việc thẳng thắn chỉ ra lỗi lầm và cung cấp sự hỗ trợ để cải thiện là một cách hành động đúng, không che đậy những sai sót và đồng thời tôn trọng lẽ phải.
Khi bạn mắc sai lầm, việc chỉ rõ và giúp bạn nhận biết lỗi giúp bạn thấy được điểm yếu của mình. Điều này giúp bạn hiểu rõ hơn về tình huống và cách bạn có thể cải thiện. Điều quan trọng là sự thẳng thắn và tôn trọng trong việc trình bày sai lầm. Không chỉ giúp bạn hiểu, mà còn giúp bạn điều chỉnh suy nghĩ và hành vi của mình theo hướng tích cực hơn.
Bằng cách hành động như vậy, em không chỉ giúp bạn, mà còn xây dựng một môi trường giao tiếp lành mạnh và đáng tin cậy. Điều này thể hiện sự tôn trọng và sự quan tâm đến sự phát triển của bạn, và đồng thời cũng giúp cả hai phía học hỏi và trưởng thành hơn.
3) Trả lời
Theo em, hành vi (a), (c), (e) biểu hiện sự tôn trọng lẽ phải.
4) Trả lời
Em hãy kể một vài việc tôn trọng lẽ phải hoặc không tôn trọng lẽ phải mà em được nghe từ bố mẹ, hay đọc được từ trọng sách báo.
5) Trả lời
Vàng thật, không sợ lửa.
Nói phải củ cải cũng nghe.
Danh ngôn “Điều gì không rõ ràng thì không nên thừa nhận"
6) Trả lời
Để trở thành người biết tôn trọng lẽ phải, chúng ta cần phát triển thói quen kiểm tra hành vi của mình và liên tục rèn luyện bản thân. Dưới đây là một số cách chúng ta có thể thực hiện điều này: Kiểm tra hàng ngày: Hãy dành ít thời gian mỗi ngày để xem xét hành vi và quyết định của mình. Hỏi bản thân liệu mình đã hành động dựa trên lẽ phải và tôn trọng người khác chưa. Phân biệt hành vi: Học cách phân biệt giữa các hành vi thể hiện sự tôn trọng lẽ phải và không tôn trọng lẽ phải. Điều này bao gồm việc đánh giá xem một hành động có đúng hay sai từ mặt đạo đức và pháp luật. Học tập từ người khác: Những người biết tôn trọng lẽ phải và dám phê phán hành vi thiếu tôn trọng lẽ phải là nguồn cảm hứng lớn. Hãy học tập và lấy gương từ họ để cải thiện bản thân. Sống trung thực và thật thà: Trung thực với bản thân và người khác là một phần quan trọng trong việc tôn trọng lẽ phải. Không nên nói dối hay che giấu sự thật. Chấp hành nội quy: Ở bất kỳ nơi nào chúng ta sống, làm việc, hoặc học tập, luôn tuân thủ nội quy và quy định để đảm bảo môi trường sống và làm việc lành mạnh và tôn trọng lẽ phải. Bằng cách thực hiện những thói quen này, chúng ta có thể xây dựng một cuộc sống đạo đức và tôn trọng lẽ phải, đồng thời góp phần xây dựng một xã hội công bằng và đoàn kết hơn.
2. Bài 2: Liêm khiết
Câu 1:
a) Trả lời: Cách xử sự của Ma-ri Quy-ri, Dương Chấn và của Bác Hồ là những tấm gương đáng để cho chúng ta học tập, noi theo và kính phục.
b) Trả lời: Cách xử sự của ba người có điểm chung đó là: họ sống thanh cao không vụ lợi, không hám danh, làm việc một cách vô tư có trách nhiệm mà không đòi hỏi bất cứ một điều kiện vật chất nào... Vì thế, người sống liêm khiết sẽ nhận được sự quý trọng tin cậy của mọi người, làm cho xã hội trong sạch, tốt đẹp hơn.
c) Trả lời: Trong điều kiện hiện nay, lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền có xu hướng ngày càng gia tăng thì việc học tập những tấm gương đó càng trở nên cần thiết và có ý nghĩa thiết thực. Bởi lẽ, điều đó: Giúp mọi người phân biệt được hành vi thể hiện sự liêm khiết hoặc không liêm khiết trong cuộc sống hằng ngày. Đồng tình, ủng hộ, quý trọng người liêm khiết, phê phán những hành vi thiếu liêm khiết: tham ô, tham nhũng, hám danh, hám lợi. Giúp mọi người có thói quen và biết tự kiểm tra hành vi của mình đề rèn luyện bản thân có lối sống liêm khiết.
Câu 2:
1) Trả lời:
Những hành vi (b), (d), (f) thể hiện tính không liêm khiết. Hành vi (b): Làm bất cứ việc gì để đạt được mục đích: có thể việc làm đó gây thiệt hại cho tập thề hoặc cá nhân một người khác, hoặc việc làm đó gây hậu quả xấu. Hành vi (d) sẵn sàng dùng tiền bạc, quà cáp biếu xén nhằm đạt được mục đích của mình: đây là hành vi hối lộ, mua chuộc, làm tổn hại đến danh dự bản thân và của cả người nhận quà cáp. Hành vi (f) Chỉ làm việc gì khi thấy có lợi: là một hành vi nhỏ nhen, ích kỉ, chỉ vì cái tôi của mình.
2) Trả lời: Em không tán thành với tất cả cách xử sự ở tình huống (a), (c) vì chúng đều biểu hiện những khía cạnh khác nhau của sự không liêm khiết.
3) Trả lời: Em hãy kể theo hiểu biết của em dựa vào những câu chuyện em được bố mẹ kể, được nhìn thấy, được xem trên tivi hay đọc trong sách báo, tạp chí.
4) Trả lời: Theo em, muốn trở thành người liêm khiết cần rèn luyện những đức tính: trung thực, siêng năng kiên trì, tôn trọng kỉ luật, tự trọng, sống giản dị, yêu thương con người, khoan dung, đoàn kết tương trợ, tôn trọng lẽ phải..
5) Trả lời: Cây ngay không sợ chết đứng. Đói cho sạch, rách cho thơm. Danh ngôn: cần kiệm liêm chính, chí công vô tư.
>> Tham khảo: Đề thi học kì 2 môn Giáo dục công dân lớp 8 có đáp án 2022 - 2023
3. Bài 3: Tôn trọng người khác
Câu 1:
a) Trả lời: Cách cư xử, thái độ và làm việc của Hải Hải bị các bạn chế diễu, châm chọc vì màu da của Hải đen. Hải không cho là xấu mà còn tự hào, yêu màu da vì được hưởng màu da của cha. Hải biết tôn trọng cha mình. Quân và Hùng đọc truyện, cười rúc rích trong giờ học ngữ văn lúc thầy giáo giảng bài. Việc làm đó chứng tỏ Quân và Hùng thiếu tôn trọng người khác.
b) Trả lời: Trong những hành vi đó hành vi của Mai, của Hải đáng để chúng ta học tập; hành vi của Quân và Hùng cần phê phán. Bởi vì, hành vi của Mai và Hải thể hiện họ là những người sống có văn hóa, biết tôn trọng người khác, vì thế được mọi người quý mến và học tập. Hành vi của Quân và Hùng cư xử thiếu tế nhị, không tôn trọng thầy giáo đáng phê phán.
Câu 2:
1) Trả lời: Các hành vi: (a), (i) là thế hiện sự tôn trọng người khác. Các hành vi: (b), (c), (d), (đ), (e), (g), (h), (k), (1), (m), (n), (o) đều thể hiện sự thiếu tôn trọng người khác.
2) Trả lời: Em không tán thành ý kiến (a), em đồng tình với ý kiến (b),(c). Bởi vì, tôn trọng người khác là như sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá của người khác chứ không phải hạ thấp mình. Có tôn trọng người khác thì mới nhận được sự tôn trọng của người khác đối với mình. Tôn trọng người khác là thể hiện của lối sống có văn hóa của mỗi người.
3) Trả lời:
- Ở trường: Đối với thầy cô giáo: lễ phép, nghe lời, kính trọng. Đối với bạn bè: chan hòa, đoàn kết, thông cảm, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau.
- Ở nhà: Đối với ông bà, cha mẹ: kính trọng, vâng lời. Đối với anh chị em: nhường nhịn, yêu thương, quý mến
- Ở nơi công cộng: Tôn trọng nội quy nơi công cộng, không để người khác nhắc nhở hay bực minh.
4) Trả lời
Tục ngữ: Kính già yêu trẻ. Áo rách cốt cách người thương
Xem thêm: Bộ đề kiểm tra học kỳ 1 lớp 8 môn Giáo dục công dân
