1. Sử dụng tác phẩm đã công bố có phải trả nhuận bút hay không?
Trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải trả tiền nhuận bút
Các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố mà không phải trả tiền nhuận bút được quy định tại khoản 1 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2009, 2019) như sau:
- Tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân: Không áp dụng đối với tác phẩm kiến trúc, tác phẩm tạo hình, chương trình máy tính.
- Trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để bình luận hoặc minh họa trong tác phẩm của mình.
- Trích dẫn tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để viết báo, dùng trong ấn phẩm định kỳ, trong chương trình phát thanh, truyền hình, phim tài liệu.
- Trích dẫn tác phẩm để giảng dạy trong nhà trường mà không làm sai ý tác giả, không nhằm mục đích thương mại.
- Sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu: Không áp dụng đối với tác phẩm kiến trúc, tác phẩm tạo hình, chương trình máy tính.
- Biểu diễn tác phẩm sân khấu, loại hình biểu diễn nghệ thuật khác trong các buổi sinh hoạt văn hóa, tuyên truyền cổ động không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào.
- Ghi âm, ghi hình trực tiếp buổi biểu diễn để đưa tin thời sự hoặc để giảng dạy.
- Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm tạo hình, kiến trúc, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng được trưng bày tại nơi công cộng nhằm giới thiệu hình ảnh của tác phẩm đó.
- Chuyển tác phẩm sang chữ nổi hoặc ngôn ngữ khác cho người khiếm thị.
- Nhập khẩu bản sao tác phẩm của người khác để sử dụng riêng.
Các trường hợp trên đều được quy định và giới hạn để đảm bảo quyền lợi của người sáng tác và đồng thời khuyến khích sự sáng tạo, giáo dục, và tư duy nghiên cứu khoa học.
Trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố phải trả tiền nhuận bút
Theo quy định của Điều 26 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2009, 2019), việc sử dụng tác phẩm đã công bố đòi hỏi các tổ chức phát sóng phải thực hiện các quy định sau đây:
- Tổ chức có tài trợ, quảng cáo hoặc thu tiền:
+ Tổ chức phát sóng sử dụng tác phẩm đã công bố để phát sóng có tài trợ, quảng cáo hoặc thu tiền dưới mọi hình thức cần trả tiền nhuận bút, thù lao cho chủ sở hữu quyền tác giả từ thời điểm bắt đầu sử dụng.
+ Mức nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác và phương thức thanh toán được thỏa thuận giữa các bên. Trong trường hợp không có thỏa thuận, áp dụng quy định của Chính phủ hoặc có thể khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.
- Tổ chức không có tài trợ, quảng cáo, và không thu tiền: Tổ chức phát sóng sử dụng tác phẩm đã công bố để phát sóng mà không có tài trợ, quảng cáo hoặc không thu tiền dưới mọi hình thức cũng phải trả tiền nhuận bút cho chủ sở hữu quyền tác giả. Thời điểm bắt đầu sử dụng được xác định theo quy định của Chính phủ.
- Loại trừ đối với tác phẩm điện ảnh: Quy định trên không áp dụng đối với việc sử dụng tác phẩm điện ảnh.
Những quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của chủ sở hữu quyền tác giả khi tác phẩm của họ được sử dụng trong các phương tiện truyền thông.
2. Trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao
Căn cứ vào quy định của Điều 25 Luật Sở Hữu Trí Tuệ 2005, những trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép và không phải trả tiền nhuận bút, thù lao được quy định rõ như sau:
- Cá nhân có quyền tự sao chép một bản tác phẩm nhằm mục đích nghiên cứu khoa học và giảng dạy.
- Tác phẩm có thể được trích dẫn hợp lý để bình luận hoặc minh họa trong tác phẩm của cá nhân mà không làm sai ý tác giả.
- Tác phẩm có thể được trích dẫn để viết báo, sử dụng trong ấn phẩm định kỳ, chương trình phát thanh, truyền hình, phim tài liệu.
- Tác phẩm có thể được trích dẫn để giảng dạy trong nhà trường mà không nhằm mục đích thương mại.
- Sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu.
- Biểu diễn tác phẩm sân khấu, loại hình biểu diễn nghệ thuật khác trong các buổi sinh hoạt văn hóa, tuyên truyền cổ động không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào.
- Ghi âm, ghi hình trực tiếp buổi biểu diễn để đưa tin thời sự hoặc để giảng dạy.
- Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm tạo hình, kiến trúc, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng được trưng bày tại nơi công cộng nhằm giới thiệu hình ảnh của tác phẩm đó.
- Chuyển tác phẩm sang chữ nổi hoặc ngôn ngữ khác để phục vụ người khiếm thị.
- Nhập khẩu bản sao tác phẩm của người khác để sử dụng riêng.
Tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm như trên không được làm ảnh hưởng đến quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả. Phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm khi sử dụng. Những quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi của cả người sáng tác và người sử dụng tác phẩm, thúc đẩy sự sáng tạo và phát triển một cách cân bằng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
3. Các trường hợp ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả
Theo quy định tại khoản 7 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022, các trường hợp ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả được quy định rõ như sau:
Sử dụng tác phẩm đã công bố mà không cần xin phép và không phải trả tiền bản quyền:
- Nghiên cứu khoa học và học tập cá nhân:
+ Tự sao chép một bản để nghiên cứu khoa học, học tập của cá nhân và không nhằm mục đích thương mại, trừ trường hợp sao chép bằng thiết bị sao chép.
+ Sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu khoa học, học tập của cá nhân và không nhằm mục đích thương mại.
- Giảng dạy và biểu diễn:
+ Sử dụng hợp lý tác phẩm để minh họa trong bài giảng, ấn phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng nhằm mục đích giảng dạy. Việc sử dụng này có thể bao gồm cung cấp trong mạng máy tính nội bộ, với điều kiện phải có các biện pháp kỹ thuật để bảo đảm chỉ người học và người dạy trong buổi học có thể tiếp cận tác phẩm.
+ Hoạt động công vụ của cơ quan nhà nước.
- Trích dẫn và bình luận: Trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để bình luận, giới thiệu hoặc minh họa trong tác phẩm của mình; để viết báo, sử dụng trong ấn phẩm định kỳ, trong chương trình phát sóng, phim tài liệu.
- Sử dụng tác phẩm trong hoạt động thư viện: Sử dụng tác phẩm trong hoạt động thư viện không nhằm mục đích thương mại, bao gồm sao chép tác phẩm lưu trữ và sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép cho nghiên cứu, học tập.
- Biểu diễn nghệ thuật trong các sự kiện văn hóa và tuyên truyền: Biểu diễn tác phẩm sân khấu, âm nhạc, múa và các loại hình biểu diễn nghệ thuật khác trong các buổi sinh hoạt văn hóa, hoạt động tuyên truyền cổ động không nhằm mục đích thương mại.
- Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm mỹ thuật, kiến trúc, nhiếp ảnh: Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm mỹ thuật, kiến trúc, nhiếp ảnh được trưng bày tại nơi công cộng nhằm giới thiệu hình ảnh của tác phẩm đó, không nhằm mục đích thương mại.
- Nhập khẩu bản sao tác phẩm để sử dụng cá nhân: Nhập khẩu bản sao tác phẩm của người khác để sử dụng cá nhân, không nhằm mục đích thương mại.
- Sao chép bài giảng, bài phát biểu, bài nói khác: Sao chép bằng cách đăng tải lại trên các phương tiện truyền thông để đưa tin thời sự, trừ trường hợp tác giả tuyên bố giữ bản quyền.
- Chụp ảnh, ghi âm, ghi hình sự kiện thời sự: Chụp ảnh, ghi âm, ghi hình, phát sóng sự kiện nhằm mục đích đưa tin thời sự, trong đó có sử dụng tác phẩm được nghe thấy, nhìn thấy trong sự kiện đó.
- Người khuyết tật và sử dụng bởi người khuyết tật: Người khuyết tật, người nuôi dưỡng, chăm sóc cho người khuyết tật, tổ chức đáp ứng điều kiện được sử dụng tác phẩm theo quy định.
Điều kiện áp dụng: Việc sử dụng tác phẩm theo các trường hợp ngoại lệ không được mâu thuẫn với việc khai thác bình thường tác phẩm và không gây thiệt hại một cách bất hợp lý đến lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả.
Loại trừ: Quy định này không áp dụng đối với tác phẩm kiến trúc, tác phẩm mỹ thuật, chương trình máy tính; việc làm tuyển tập, hợp tuyển các tác phẩm.
Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Nhuận bút là gì ? Quyền hưởng nhuận bút của tác giả và cách tính tiền nhuận bút
Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.
