Tài khoản cá nhân có được kêu gọi quyên góp, từ thiện hay không?

Câu tục ngữ 'Lá lành đùm lá rách' thể hiện một trong những phẩm chất cao quý và đẹp của người dân Việt Nam. Hiện nay, tinh thần này vẫn được nhiều người duy trì và thể hiện thông qua những hành động thiết thực, như sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn, đóng góp quyền thời cảm tình cho những người dân ở những vùng xa, hẻo lánh, hay cả những người bị thiệt hại do thiên tai.

Không thể phủ nhận rằng việc lợi dụng những tình cảm cao quý này để rút lợi ích cá nhân là điều đáng lên án. Để thực hiện các hoạt động từ thiện một cách đúng đắn và hợp pháp, cá nhân cần tuân thủ một số điều kiện quan trọng. Đầu tiên, việc kêu gọi quyên góp cần tuân theo quy định của pháp luật, đảm bảo rằng mọi hoạt động được tiến hành trong khung pháp lý.

Một yếu tố quan trọng khác là tài khoản cá nhân có thể được sử dụng để kêu gọi quyên góp và thực hiện các hoạt động từ thiện. Tuy nhiên, việc này cần tuân theo các quy định về thuế và tài chính cá nhân. Cần phải rõ ràng về mục đích sử dụng tiền quyên góp, đảm bảo sự minh bạch và trung thực trong việc thu thập và sử dụng tài trợ từ cộng đồng.

Đồng thời, việc kêu gọi quyên góp và thực hiện từ thiện cần phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng và sự tình nguyện. Không nên áp đặt hay ép buộc người khác tham gia hoạt động từ thiện, mà thay vào đó cần thấu hiểu và tôn trọng quyền tự do của mỗi cá nhân.

Tóm lại, lòng nhân ái và tình thương của người Việt Nam vẫn hiện hữu và thể hiện qua các hành động từ thiện và quyên góp cộng đồng. Để thực hiện những hoạt động này một cách hiệu quả và đúng đắn, cá nhân cần tuân thủ pháp luật, đảm bảo minh bạch và tôn trọng nguyên tắc từ thiện, đồng thời giữ vững tinh thần tình nguyện và tôn trọng quyền tự do của mỗi người.

1. Cá nhân có được kêu gọi quyên góp từ thiện không?

Vào tháng 10/2021, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 93/2021/NĐ-CP, một sự thay thế đáng kể cho Nghị định 64/2008/NĐ-CP, với mục tiêu thúc đẩy và quản lý chặt chẽ hơn các hoạt động từ thiện của cá nhân.

Nghị định 93/2021/NĐ-CP đã đặt nền móng chính thức cho quyền của cá nhân được tham gia vào việc vận động và quyên góp cho các hoạt động từ thiện. Điểm đáng chú ý là Điều 2, khoản 1, điểm h của nghị định này đã cụ thể hóa các đối tượng có quyền và trách nhiệm vận động, tiếp nhận, và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện, gồm:

• Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ban Vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện. Ban Vận động này, được thành lập bởi Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp, có nhiệm vụ tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để ứng phó với khó khăn từ thiên tai, dịch bệnh, và sự cố.
• Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, được giao trách nhiệm vận động, tiếp nhận, và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để hỗ trợ khắc phục khó khăn từ thiên tai, dịch bệnh, và sự cố.
• Các cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và huyện, cùng với Ủy ban nhân dân cấp xã, được quyền vận động, tiếp nhận, và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để giúp đỡ trong việc vượt qua khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, và sự cố. Điều này còn bao gồm việc Ủy ban nhân dân cấp xã được phép vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện khi được Ủy ban nhân dân cấp huyện ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai có thể vận động, tiếp nhận đóng góp tự nguyện từ quốc tế trong tình huống khẩn cấp về thiên tai.
• Các cơ quan thông tin đại chúng và cơ sở y tế có thể vận động, tiếp nhận và hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
• Các quỹ từ thiện quy định tại Nghị định 93/2019/NĐ-CP ngày 25/11/2019, có nhiệm vụ vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để giải quyết khó khăn từ thiên tai, dịch bệnh, và sự cố, cũng như để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
• Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức khác có tư cách pháp nhân có thể tham gia vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để giúp đỡ trong việc vượt qua khó khăn từ thiên tai, dịch bệnh, và sự cố, cũng như để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
• Cuối cùng, các cá nhân có đủ khả năng hành vi dân sự cũng có quyền tham gia vận động, tiếp nhận, và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để giúp đỡ trong việc vượt qua khó khăn từ thiên tai, dịch bệnh, và sự cố, cũng như để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Với mọi điều kiện cụ thể theo quy định, cá nhân sẽ có khả năng tham gia vào hoạt động từ thiện và quyên góp một cách tự nguyện và hiệu quả.

2. Cá nhân kêu gọi từ thiện cần bảo đảm những điều kiện gì?

Căn cứ vào quy định tại Điều 17 của Nghị định số 93/2021/NĐ-CP về việc Vận động, tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện đối với cá nhân, chúng ta thấy rằng việc thực hiện quy trình này được tiến hành với sự cân nhắc và phối hợp cụ thể như sau:

Khi thực hiện việc vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để ủng hộ những tình huống bất ngờ như thiên tai, dịch bệnh, sự cố, mỗi cá nhân đóng góp có trách nhiệm thực hiện việc thông báo và công khai trên các phương tiện truyền thông về những nội dung sau đây, nhằm đảm bảo sự rõ ràng và minh bạch trong quá trình thực hiện:

1. Mục đích và phạm vi của việc vận động đóng góp, cũng như phương thức và hình thức cụ thể trong quá trình vận động này.
2. Thông tin về tài khoản tiếp nhận, trong trường hợp đóng góp là tiền mặt, để đảm bảo việc tiếp nhận và quản lý tiền đúng theo quy định.
3. Địa điểm tiếp nhận, trong trường hợp đóng góp là hiện vật, để đảm bảo việc tiếp nhận, bảo quản và quản lý các hiện vật này một cách hiệu quả.
4. Thời gian cam kết về việc phân phối nguồn đóng góp, đảm bảo sự linh hoạt và khả thi trong việc thực hiện các hoạt động này.
5. Công việc gửi thông báo bằng văn bản tới UBND cấp xã nơi cư trú theo mẫu Thông báo ban hành kèm theo Nghị định số 93/2021/NĐ-CP. Với việc UBND cấp xã đảm nhận trách nhiệm lưu trữ thông tin và sẵn sàng cung cấp khi cần thiết đối với các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp và cơ quan có thẩm quyền.
6. Thêm vào đó, mỗi cá nhân cần thực hiện những hành động sau để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của việc vận động và tiếp nhận đóng góp tự nguyện:
7. Mở một tài khoản riêng tại ngân hàng thương mại theo từng cuộc vận động, nhằm mục đích tiếp nhận, quản lý và theo dõi sự sử dụng tiền đóng góp.
8. Lập kế hoạch và bố trí địa điểm phù hợp để tiếp nhận, quản lý và bảo quản các hiện vật đóng góp trong suốt thời gian tiếp nhận.
9. Bắt buộc phải có biên nhận cho mọi khoản đóng góp tự nguyện, bao gồm cả tiền mặt và hiện vật, để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong việc ghi nhận sự đóng góp.
10. Tránh việc tiếp nhận bất kỳ khoản đóng góp nào sau khi thời gian cam kết tiếp nhận đã kết thúc. Nếu có sự thay đổi về việc tiếp nhận đóng góp, cá nhân cần phải thông báo kịp thời và rõ ràng đến nơi mở tài khoản.

Tóm lại, việc vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện là một quá trình cần được thực hiện theo sự rõ ràng, minh bạch và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật. Các cá nhân tham gia vào hoạt động này cần tuân thủ những quy tắc và nguyên tắc được quy định để đảm bảo tính chính trực, hiệu quả và công bằng trong việc hỗ trợ cộng đồng.

3. Quy định khi phân phối, sử dụng tiền từ thiện

Trong quá trình phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện, cá nhân thực hiện hoạt động từ thiện phải tuân thủ nghiêm ngặt những quy định sau đây:

• Căn cứ vào lượng nguồn đóng góp tự nguyện thu thập từ mỗi cuộc vận động và tiếp nhận, cá nhân chịu trách nhiệm thông báo với Ủy ban nhân dân tại địa phương nơi tiếp nhận sự hỗ trợ (bao gồm cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã theo phân cấp). Trong những trường hợp cần thiết, cá nhân nên liên hệ với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để nhận hướng dẫn chi tiết. Thời hạn thông báo không vượt quá mức tối đa để cùng nhau xác định phạm vi, đối tượng, mức độ và thời gian hỗ trợ, đồng thời thực hiện phân phối và sử dụng nguồn đóng góp theo cam kết đã đưa ra, bao gồm cả những trường hợp đóng góp có điều kiện hoặc địa chỉ cụ thể (nếu có).
• Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày thông báo nhận được, Ủy ban nhân dân tại địa phương tiếp nhận sự hỗ trợ chịu trách nhiệm chủ trì và phối hợp cùng Ban Vận động tương đương (nếu có) để hướng dẫn cá nhân về phạm vi, đối tượng, mức độ hỗ trợ cũng như thời gian thực hiện phân phối nguồn đóng góp tự nguyện. Đồng thời, Ủy ban nhân dân tại địa phương cũng có nhiệm vụ tạo điều kiện, đảm bảo an toàn cho quá trình thực hiện hoạt động hỗ trợ. Trong trường hợp cần thiết hoặc theo đề nghị của cá nhân, Ủy ban nhân dân tại địa phương có thể cử lực lượng tham gia vào quá trình phân phối nguồn đóng góp tự nguyện.
• Cá nhân được khuyến khích sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện cho các mục tiêu cụ thể theo những nội dung được quy định tại khoản 1 của Điều 11 trong Nghị định 93/2021/NĐ-CP. Trừ khi có cam kết với tổ chức hoặc cá nhân đóng góp, cá nhân nên tuân theo nguyên tắc này.
• Các cá nhân tham gia vận động cần thống nhất và tương tác với tổ chức hoặc cá nhân đóng góp để xác định kế hoạch phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện dư thừa hoặc chuyển giao cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các cấp. Điều này nhằm thực hiện các chính sách an sinh xã hội một cách phù hợp với mục tiêu đã thỏa thuận với tổ chức hoặc cá nhân đóng góp. Việc tiếp tục phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để giải quyết khó khăn do thiên tai, dịch bệnh và sự cố trong nước sẽ được thực hiện theo những quy định được nêu tại Nghị định 93/2021/NĐ-CP.

(Tất cả dựa trên Điều 18 trong Nghị định 93/2021/NĐ-CP)

4. Quản lý tài chính, công khai nguồn đóng góp tự nguyện

Nội dung quy định tại Điều 19 của Nghị định số 93/2021/NĐ-CP liên quan đến việc quản lý tài chính và công khai nguồn đóng góp tự nguyện đang được hiểu rõ và thực hiện theo những hướng dẫn cụ thể sau đây:

1. Trong quá trình vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để giúp đỡ trong trường hợp thiên tai, dịch bệnh, sự cố, cá nhân chịu trách nhiệm chi trả các chi phí liên quan đến hoạt động này. Tuy nhiên, nếu có sự đồng ý từ các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp, cá nhân có thể sử dụng nguồn đóng góp để chi trả, nhưng phải thực hiện việc tổng hợp và công khai rõ ràng về các khoản chi phí này.
2. Các khoản đóng góp tự nguyện do cá nhân vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng để giải quyết tình hình khẩn cấp do thiên tai, dịch bệnh, sự cố không được tổng hợp vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, trong trường hợp cung cấp hỗ trợ cho việc sửa chữa, xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết, mua sắm trang thiết bị, các tổ chức, cơ quan, đơn vị tham gia tiếp nhận, phân phối, và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện phải thực hiện quản lý tài chính theo hướng dẫn được nêu tại khoản 3 của Điều 13 trong Nghị định số 93/2021/NĐ-CP.
3. Trong trường hợp hỗ trợ bằng cách cung cấp tài sản cụ thể như công trình hạ tầng cần thiết, trang thiết bị từ nguồn đóng góp tự nguyện do cá nhân vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng để hỗ trợ các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, việc tiếp nhận, xác định giá trị, và quản lý tài sản phải tuân thủ theo hướng dẫn tại khoản 7 của Điều 13 trong Nghị định số 93/2021/NĐ-CP.
4. Để đảm bảo sự công khai, minh bạch trong việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện, cá nhân tham gia phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

a. Thực hiện việc ghi chép đầy đủ thông tin liên quan đến quá trình tiếp nhận, phân phối tiền và hiện vật đóng góp tự nguyện. Điều này bao gồm việc xác định các đối tượng, địa bàn hỗ trợ, và điều kiện cụ thể của việc tiếp nhận. Công khai những khoản tiếp nhận có điều kiện và địa chỉ cụ thể (nếu có) trên các phương tiện truyền thông.

b. Gửi kết quả về việc tiếp nhận, phân phối, và sử dụng nguồn đóng góp bằng văn bản tới Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú để thực hiện việc niêm yết công khai tại trụ sở cơ quan trong vòng 30 ngày. Thời điểm công khai phải tuân theo quy định tại khoản 4 của Điều 14 trong Nghị định số 93/2021/NĐ-CP.

1. Các cá nhân thực hiện việc vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để giúp đỡ trong trường hợp thiên tai, dịch bệnh, sự cố phải đảm bảo cung cấp thông tin một cách trung thực và đầy đủ khi có yêu cầu từ các cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.