1. Sẽ bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên cho các địa phương trong giai đoạn 2022-2026

Đây là nội dung được thể hiện trong Quyết định 71 của Bộ chính trị về tổng biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2022-2026.

Theo đó, trong giai đoạn 2022-2026 Bộ chính trị quyết định tổng biên chế của hệ thống chính trị (không bao gồm biên chế Công an, Quân đội và người hoạt dộng không chuyên trách cấp xã, thôn, tổ dân phố) đến hết năm 2026 là 2.234.720 biên chế. Trong đó, sẽ bổ sung 65.980 biên chế giáo viên cho các địa phương. Số lượng biên chế giáo viên được bổ sung này được đánh giá sẽ đáp ứng được 2/3 số giáo viên đang thiếu hiện nay.

 

2. Vì sao cần bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên?

Tình trạng thiếu giáo viên biên chế từ nhiều năm nay

Bộ chính trị ban hành Quyết định bổ sung biên chế giáo viên trên cơ sở báo cáo của ngành giáo dục được tổng hợp từ báo cáo của các địa phương, do đó, con số được quyết định bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên cho các địa phương trong giai đoạn 2022-2026 phải có cơ sở chính đáng. Và cơ sở để đưa ra quyết định này chính là thực trạng thiếu giáo viên trong biên chế ở các địa phương tồn tại từ nhiều năm nay. 

Nhiều người băn khoăn rằng, tại sao nhà nước có chính sách tinh giản biên chế và yêu cầu triển khai quyết liệt, trong đó có ngành giáo dục mà giờ lại bổ sung số lượng chỉ tiêu biên chế cho ngành giáo dục lớn đến như vậy. Xuất phát từ nhu cầu giáo viên, đặc biệt là cấp mầm non và tiều học do tăng dân số cơ học cũng như có một số thay đổi trong chương trình đào tạo, Bộ Nội vụ đã phối hợp với Bộ giáo dục đề xuất với Thủ tướng xem xét bổ sung hơn 27.000 biên chế giáo viên cho các địa phương năm 2022 để bảo đảm thực hiện nguyên tắc có học sinh phải có giáo viên đứng lớp theo yêu cầu của Quốc hội.

Thực trạng thừa thiếu giáo viên không đồng bộ ở các địa phương cũng như không đồng bộ ở các cấp giáo dục, song chính sách tinh giản biên chế là điều bắt buộc phải thực hiện, do đó, trong những năm qua, tại các địa phương đã cố gắng khắc phục tình trạng thiếu giáo viên bằng nhiều phương cách khác nhau mà vẫn đảm bảo chỉ tiêu tinh giản biên chế theo quy định vừa đảm bảo nguyên tắc có học sinh phải có giáo viên đứng lớp của Quốc hội. Trong đó, các biện pháp được triển khai phổ biến và điển hình đó là;

- Chỉ tinh giản biên chế đối với đội ngũ nhân viên, cán bộ quản lý;

- Hợp đồng với giáo viên thỉnh giảng theo tiết, tăng sỹ số lớp học, tăng tiết;

- Tích hợp một giáo viên dạy nhiều trường, nhiều môn

- Di chuyển những điểm trường về các trường chính.

Theo báo cáo của nhiều địa phương, đó là những biện pháp được linh hoạt áp dụng của ngành giáo dục và đào tạo ở các địa phương trong bối cảnh thiếu giáo viên mà không được bổ sung biên chế. Tuy nhiên đây chỉa là những giải pháp tình thế dù phần nào khắc phục được thực trạng thiếu giáo viên nhưng lại gây ra những hệ lụy không lường hết được cho cả giáo viên và ngành chức năng như:

- Tuyển giáo viên hợp đồng không được kiểm soát chặt chẽ nên đã dẫn tới tình trạng tuyển dụng không đúng quy định, sau đó phải dừng hợp đồng hàng loạt, gây bức xúc đối với giáo viên và dư luận xã hội.

- Một số địa phương áp dụng các giải pháp cứng nhắc để đối phó với việc thiếu giáo viên nhưng không được tăng biên chế bằng cách điều động giáo viên thừa ở bậc học này sang dạy ở cấp học khác vừa gây tâm lý hoang mang, lo lắng đối với giáo viên vueaf ảnh hưởng đến chất lượng dạy học.

Áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới dẫn tới thiếu giáo viên

Kể từ lúc Bộ Giáo dục và đào tạo thông qua Chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì nhiều môn học mới vẫn chưa có giáo viên. Các địa phương vẫn còn khó khăn trong việc bồi dưỡng, đào tạo và tuyển dụng giáo viên ở những môn học mới.

Khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì cấp tiểu học sẽ có thêm môn Tin học được dạy bắt buộc từ lớp 3 và môn tiếng Anh sẽ được dạy tự chọn từ lớp 1. Ở cấp trung học cơ sở có thêm môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp. Đối với cấp trung học phổ thông có 2 môn học mới hoàn toàn và phải tuyển mới 100% giáo viên là môn Âm nhạc và Mĩ thuật. 

Trong đó, đối với các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lí ở cấp trung học cơ sở thì có thể tận dụng đội ngũ giáo viên hiện có là Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí để dạy.

Cấp tiểu học thì môn Tiếng Anh vẫn có thể tận dụng đội ngũ giáo viên tiếng Anh của nhà trường để có kế hoạch dạy môn học tự chọn này từ lớp 1.

Song đối với môn Tin học ở tiểu học, môn Âm nhạc và Mĩ thuật ở cấp trung học phổ thông thì thiếu hoàn toàn, bắt buộc các địa phương, nhà trường phải tuyển dụng mới hoặc phải có kế hoạch điều chuyển giáo viên ở những cấp học khác dạy liên cấp.

Như vậy, tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn học mới đối với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 không chỉ diễn ra các biệt ở một vài địa phương mà nó diễn ra trên hầu khắp các tỉnh thành trên cả nước.

Theo lộ trình áp dụng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mà Bộ giáo dục và đào tạo đưa ra đó là: năm học 2020 - 2021 đối với lớp 1; năm học 2021-2022 đối với lớp 2 và lớp 6; năm học 2022-2023 đối với lớp 3, lớp 7, lớp 10; năm học 2023-2024 đối với lớp 4, lớp 8 và lớp 11; năm học 2024 - 2025 đối với lớp 5, lớp 9 và lớp 12 thì tình trạng thiếu giáo viên ở những môn học mới sẽ dàn trải theo từng giai đoạn nếu không có kế hoạch bổ sung phù hợp theo từng giai đoạn. Do đó, việc quyết định bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên cho giai đoạn 2022-2026 là phù hợp.

Thiếu giáo viên do gia tăng số lượng cơ học ở cấp mầm non và tiểu học

Dân số hằng năm tăng và thêm vào đó ở các thành phố lớn, khu công nghiệp di dân tự do cùng với việc thực hiện chương trình phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi nên ở một số địa phương tập trung mật độ dân cư lớn thì số lượng trẻ mầm non và tiểu học cũng cao, số lượng học sinh tăng mà số lượng giáo viên thì không được bổ sung do đó, đây cũng là một trong những nguyên nhân tồn tại dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên. Và việc bổ sung biên chế giáo viên sẽ phần nào bù đắp cho sự thiếu hụt này theo tình hình từng năm.

Tình trạng vừa thừa, vừa thiếu giáo viên ở khắp các địa phương đã dẫn tới sự ngờ vực về việc quyết định bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên trong giai đoạn 2022-2026 có thực sự là hợp lý. Song theo báo cáo của các địa phương thì tình trạng thừa -thiếu không đồng bộ ở các cấp học, tuy thừa nhưng vẫn thiếu. Đầu năm 2022, Báo cáo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo Nguyễn Hữu Độ cho biết: căn cứ quy định về định mức số giáo viên/lớp, số lượng giáo viên của các cấp học mầm non, phổ thông thì hiện nay, ngành giáo dục thừa hơn 10.000 giáo viên. Trong đó thừa hơn 5.000 giáo viên tiểu học, hơn 4.000 giáo viên trung học cơ sở và hơn 300 giáo viên trung học phổ thông. Nhưng đồng thời thiếu hơn 94.000 giáo viên mà cụ thể, thiếu gần 49.000 giáo viên mầm non, hơn 20.000 giáo viên tiểu học và thiếu hơn 14.000 giáo viên trung học cơ sở, hơn 11.000 giáo viên trung học phổ thông.

Có thể thấy việc bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên trong giai đoạn 2022-2026 là có cơ sở, đáp ứng nhu cầu cấp thiết về giáo viên thực tế của toàn ngành giáo dục để đảm bảo chất lượng giáo dục cũng như chủ trương mà Quốc hội đưa ra "có học sinh thì phải có giáo viên đứng lớp". 

Cũng cần nói thêm rằng, việc thực hiện tinh giản biên chế không có nghĩa là cào bằng, mà chỉ tiêu tinh giản biên chế tại mỗi trường sẽ khác nhau theo nhu cầu giáo viên của trường. Chứ không phải thực hiện một cách cứng nhắc để rồi cố đạt chỉ tiêu tinh  giản biên chế song lại không đáp ứng được số lượng giáo viên cần thiết để giảng dạy.

Trên đây là một số quan điểm của chúng tôi về việc sẽ bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên giai đoạn 2022-2026 theo quyết định của Bộ chính trị. Hy vọng sẽ cung cấp tới bạn đọc những thông tin hữu ích. Mọi vướng mắc pháp lý cần tham vấn ý kiến luật sư mời liên hệ tới Hotline 1900.6162 để được tư vấn trực tuyến bởi Luật sư của Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!