1. Hiểu thế nào về tâm thần phân liệt?
Chắc nhiều người không còn xa lạ với loại bệnh có tên là tâm thần phân liệt, đây là một loại bệnh tâm thần bị rối loạn tương đối nặng và nó khởi phát từ từ, loại bệnh này tiến triển với những biển hiện và triệu chứng làm cho người bệnh bị biến dạng (biến dạng ở đây không phải là biến dạng về ngoại hình mà biến dạng về cách suy nghĩ, tưởng tượng bên trong người bệnh nên biểu hiện bên ngoài của họ trên thực tế rất bất thường). Một loạt các triệu chứng bất thường khi bị tâm thần phân liệt như họ thường xuyên bị ảo giác, ảo tưởng, rối loạn tư duy bên trong lẫn hành vi bên ngoài (có những hành vi, hoạt động kỳ dị, lạ lùng) hiểu đơn giản là họ bị mất nhận thức với hiện tại, thậm chí họ còn tưởng tượng hình ảnh và nghe được âm thanh vốn dĩ không có thật, họ nói ra những thứ nghe rất khó hiểu hoặc không có chút logic về câu chuyện họ nói dạng như nói trong vô thức và không hiểu mình nói gì. Nhìn vào những người có biểu hiện như trên thì chúng ta đã phỏng đoán rằng họ đang bị bệnh, những người bệnh này thường trở nên xa lánh những người khác, không nói chuyện với người lạ thậm chí người thân của họ còn ít nói, trầm tư, lo âu đôi lúc sợ hãi những thứ không có thật.
Lấy ví dụ một trường hợp bị triệu chứng bệnh tâm thần phân liệt như sau: Người bệnh có thể nói rằng họ đang bị một người khổng lồ đánh họ rất đau sau đó người khổng lồ đang nhập vào họ để bắt họ làm những thứ mà người khổng lồ muốn. Tuy nhiên trên thực tế làm gì có người khổng lồ hoặc làm gì có chuyện người khổng lồ nhập vào người bệnh.
Hoặc một ví dụ khác, người bị tâm thần phân liệt thường có xu hướng thích làm siêu nhân, siêu anh hùng khi họ xem một bộ phim siêu anh hùng, họ muốn nhảy từ trên tầng cao xuống giống như nhân vật trong bộ phim để được làm siêu anh hùng. Nhưng trên thực tế anh hùng chỉ có trong phim, khi những diễn viên nhảy xuống dưới đã dùng những kỹ thuật hỗ trợ còn trên thực tế việc nhảy như vậy không những không trở thành anh hùng mà con nguy hiểm đến tính mạng nhưng họ không nhận thức được điều đó và họ nghĩ là có anh hùng ngoài đời thật
Từ hai ví dụ trên có thể thấy, đây là những tưởng tượng, ảo giác của những người mắc chứng bệnh tâm thần phân liệt.
2. Nguyên nhân của bệnh tâm thần phân liệt
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến khởi phát bệnh tâm thần phân liệt, cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Dưới đây chúng tôi liệt kê ra một vài nguyên nhân điển hình và dễ nhận diện nhất của bệnh tâm thần phân liệt như sau:
Nguyên nhân khách quan:
- Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có những người đang có những triệu chứng tâm thần phân liệt mà mang thai sinh con thì chắc hẳn người con sinh ra sẽ có tỉ lệ phần trăm mắc bệnh. Tuy nhiên yếu tố di truyền phải dựa vào tỉ lệ xác suất nên không phải tất cả những ai có thành viên trong gia đình có bệnh tâm thần phân liệt đều sẽ bị chẩn đoán là di truyền.
- Yếu tố sinh học: Yếu tố này cho thấy, dù gia đình không có người mắc bệnh tâm thần phân liệt nhưng con sinh ra lại có những biểu hiện của bệnh tâm thần phân liệt, bởi nguyên do khi người mẹ mang thai bị virus xâm nhập hoặc bị nhiễm trùng khi mang thai hoặc chất dẫn truyền xâm nhập dây thần kinh khiến các tế bào não ở các phần khác nhau của não giao tiếp với nhau hoặc do khi mang thai người mẹ có sử dụng những chất kích thích như ma túy, cần sa, bóng cười....; người mẹ căng thẳng tột độ khi mang thai trong 3 tháng đầu tiên hoặc 3 tháng tiếp theo.
- Một nguyên nhân khách quan khác là do sự bất thường trong cấu trúc, chức năng não và suy giảm nhận thức như có IQ thấp, có vấn đề về nhận thức, chậm phát triển...
Nguyên nhân chủ quan: Môi trường sống và sinh hoạt trong gia đình không lành mạnh, hoặc trong gia đình có người bị tâm thần phân liệt nên khi tiếp xúc quá nhiều với người bệnh thì thành viên còn lại có khả năng cũng bị ảnh hưởng đến nhận thức, suy nghĩ và ảo tưởng. Hoặc độ tuổi vị thành niên, thanh niên mới lớn thích thể hiện thường xuyên dùng chất kích thích, lạm dụng cần sa/ma túy thậm chí những người thường xuyên bị áp lực về cuộc sống cũng như công việc, căng thẳng, stress cũng là một trong những nguyên nhân hiếm hoi khiến người mắc chứng bệnh tâm thần phân liệt.
Như vậy, có 4 nguyên nhân bao gồm cả chủ quan và nguyên nhân khách quan của bệnh tâm thần phân liệt.
3. Phương pháp điều trị bệnh tâm thần phân liệt
Từ những biểu hiện và nguyên nhân điển hình nêu trên, chúng ta có thể đưa ra các phương pháp điều trị hữu hiệu nhất tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng của người bệnh như:
- Dùng thuốc điều trị trong khoảng thời gian dài hoặc có thể suốt cuộc đời;
- Điều trị bằng liệu pháp tâm lý như trò chuyện với người bệnh để giúp người bệnh hiểu và kiểm soát, đối phó được suy nghĩ và các các triệu chứng của mình. Bác sĩ trị liệu sẽ giúp họ hiểu thêm về bệnh tật và ảnh hưởng của bệnh trong đời sống, sinh hoạt, giúp họ quản lý được phần nào cuộc sống hàng ngày;
- Ngoài những phương pháp trị liệu nêu trên còn có sự phát triển của phương pháp điều trị hành vi, nhận thức của người bệnh: theo đó, có thể giúp người này thay đổi được suy nghĩ và hành vi của họ, giúp họ đối phó với giọng nói và ảo giác kết hợp với trị liệu hành vi nhận thức chuyên sâu và cho họ dùng thuốc vào thời điểm họ bị ảo tưởng bùng phát. Một vài phương pháp trị liệu như giúp người bệnh
- Phục hồi chức năng và các dịch vụ hỗ trợ cộng đồng: tâm thần phân liệt thường phát triển trong những thời điểm con người bước vào giai đoạn xây dựng sự nghiệp phục hồi chức năng cũng có thể giúp cho người bệnh giải quyết những vấn đề về việc làm, hỗ trợ giải quyết vấn đề và giáo dục về tâm sinh lý cũng như các quản lý chi tiêu tiển bạc. Còn hỗ trợ cộng đồng ở đây là tạo cho người bệnh những kiến thức về thực tế, xây dựng tinh thần lạc quan và niềm tích cực, giúp họ được hòa nhịp với cộng đồng và gắn kết với cộng đồng hơn như được chia sẻ, giúp đỡ động viên tinh thần của họ.
Đối với những người mắc chứng bệnh này không có người thân thiết thì các dịch vụ hỗ trợ thường cho phép những bệnh nhân tâm thần sống trong một khu vực biệt lập với những người khác và thường xuyên có người giám sát, có nhân viên đảm bảo tuân thủ thuốc hoặc có những chương trình cung cấp, giám sát ở các khu vực dân cư có thể hỗ trợ.
- Cải thiện cuộc sống sinh hoạt tỏng gia đình, ăn uống lành mạnh, điều độ. Các thành viên trong gia đình thường xuyên chia sẻ, giúp đỡ nhau. Cùng nhau tìm ra những ưu điểm, nhược điểm để cải thiện cho nhau. Phát hiện những biểu hiện bất thường của thành viên khác để có phương pháp điều trị kịp thời. Không chỉ thế cần dậy dỗ, giáo dục con em mình tránh xã các tệ nạn xã hội cũng như không sử dụng những chất kích thích có hại cho sức khỏe như rượu, bia, ma túy, cần sa, thuốc lá....
Thực tế cho thấy, bệnh tâm thần phân liệt là loại bệnh khó điều trị mà có điều trị cũng phải một thời gian dài kiên trì. Kết quả điều trị có tốt đến đâu cũng phải phụ thuộc rất nhiều vào mức độ đáp ứng với thuốc điều trị và những phương pháp điều trị khác cũng như sự giúp sức của các thành viên trong gia điình và toàn xã hội. Những gia đình có người thân có biểu hiện như rối loạn suy nghĩ, ảo tưởng, nói năng khó nghe, khó hiểu hay nói những thứ không có thật thì phải đưa đi khám và điều trị kịp thời chứ không nên tin vào tâm linh như mời thầy uống, uống thuốc tây, thuốc nam.
Nói tóm lại, bệnh tâm thần phân liệt qua biểu hiện lâm sàng có thể nhận biết được các triệu chứng, nên việc phát hiện cứu chữa kịp thời là điều rất quan trọng và cần thiết để giảm thiểu tối đa tốc độ khởi phát của loại bệnh này.
Khách hàng có thể tham khảo bài viết: Trách nhiệm hình sự đối với người bị bệnh tâm thần được quy định như thế nào? của Luật Minh Khuê.
Luật Minh Khuê đã cung cấp cho khách hàng những hiểu biết về loại bệnh tâm thần phân liệt cũng như cách khắc phục tối ưu để khách hàng tham khảo. Nếu có vấn đề gì liên quan đến pháp lý, khách hàng vui lòng gọi qua hotline 1900.6162 để được hỗ trợ qua tổng đài trực tuyến.
