1. Cách mở bài trực tiếp, cách mở bài gián tiếp
- Mở bài trực tiếp sẽ trực tiếp đi thẳng vào vấn đề gián tiếp thì phải sử dụng các vấn đề khác liên quan đến chủ đề để dẫn dắt vào chính chủ đề đấy. Mở bài trực tiếp thường ngắn gọn, tiết kiệm thời gian và cũng là cách viết mở bài đơn giản nhất trong khi mở bài gián tiếp thì có yêu cầu cao hơn về ngôn từ cách hành văn cùng khả năng diễn đạt.
- Cách mở bài gián tiếp là một kỹ thuật mới với lối viết mở đầu cho một đoạn văn hay một bài văn mà không trực tiếp đề cập đến chủ đề cốt lõi. Thay vào đó là cách sử dụng các vấn đề hoặc ý tưởng liên quan để tạo ra một lối vào tinh tế dẫn dắt người đọc từ điểm này đến điểm khác trước khi đưa bạn đọc vào chủ đề chính của bài viết. Phương pháp này đòi hỏi sự sáng tạo trong việc sử dụng ngôn từ và cấu trúc để tạo ra một dòng chảy tự nhiên và hấp dẫn.
Ưu điểm của việc mở bài gián tiếp không chỉ giúp thu hút sự quan tâm của giáo viên mà còn tạo ra một ấn tượng khó phai trong lòng độc giả. Bằng cách này thì việc sử dụng ngôn ngữ một cách khéo léo và tinh tế trong việc đề xuất chủ đề của bài viết không chỉ là tăng điểm cho bài làm văn mà còn làm cho nó trở nên sâu sắc hơn. Điều này cũng giúp cho bài viết trở lên cuốn hút hơn khiến người đọc cảm thấy họ bị thu hút vào từng câu chữ, từng ý tưởng được trình bày một cách sắc nét và logic. Tuy nhiên thì điều quan trọng là khi viết mở bài gián tiếp thì chúng ra cũng cần phải chú trọng đến việc sự tập trung vào chủ đề của bài viết tránh việc viết mở bài trở nên lan man, dài dòng có thể dẫn đến việc viết đề bài bị lạc đề và mất đi sự hiệu quả của bài viết.
2. Sự khác nhau giữa mở bài trực tiếp và mở bài gián tiếp
Bắt đầu một bài văn bằng cách mở bài trực tiếp đồng nghĩa với việc tức thì đặt ra vấn đề cốt lõi mà không cần phải đi dạo quanh. Điều này tiết kiệm thời gian và đồng thời tạo ra một cách tiếp cận trực tiếp và rõ ràng.
Trong khi đó thì mở bài gián tiếp yêu cầu một phần mở rộng sử dụng các yếu tố bổ sung để tiếp cận chủ đề: Dù là mở bài trực tiếp có thể dễ dàng thu hút sự chú ý và giúp học sinh dễ dàng trình bày ý trong văn bản nhưng cách viết gián tiếp thường mang lại sự phong phú hơn trong ngôn từ và cách diễn đạt, tạo nên một ấn tượng mạnh mẽ hơn đối với độc giả.
3. Tập làm văn: Luyện tập tả người (dựng đoạn mở bài)
Câu 1: Dưới đây là hai đoạn mở đầu bài văn tả người. Theo em có cách mở bài ở hai đoạn này có gì khác nhau?
a, Nếu có ai hỏi rằng "Em yêu ai nhất?" thì không cần suy nghĩ em có thể trả lời ngay: "Em yêu bà nhất" (Đề bài: tả một người thân trong gia đình em)
b. Lần về quê nội vừa qua, một buổi sáng, em chạy ra cánh đồng làng. Nơi ấy vòm trời cao vời vợi, không khí thoáng đãng, mùi lúa chín vẫn còn thoang thoảng những chú trâu đang thong thả gặm cỏ; tất cả đều hấp dẫn em đến kì lạ. Phía trước, em thấy một bác nông dân đang cày ruộng. Em chợt nhận ra đó là bác Tư, người lối xóm nội em. (Đề bài: Tả một bác nông dân đang cày ruộng)
- Lối xóm(tiếng Nam Bộ) : hàng xóm
- Nội (tiếng Nam Bộ): ông nội, bà nội
Phương pháp làm bài:
- Đoạn mở đầu a mở bài theo cách trực tiếp: giới thiệu trực tiếp người định tả (là người bà trong gia đình)
- Đoạn mở đầu b mở bài theo cách gián tiếp giới thiệu hoàn cảnh sau đó mới giới thiệu người định tả (bác nông dân cày ruộng)
Câu 2: Hãy viết hai đoạn mở bài theo hai cách đã biết cho một trong bốn đề văn dưới đây:
a. Tả một người thân trong gia đình em
b. tả một người bạn cùng lớp hoặc người bạn ở gần nhà em
c. Tả một ca sĩ đang biểu diễn
d. Tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích.
Phương pháp giải:
Đối với một bài văn miêu tả có hai kiểu mở bài là:
- Mở bài trực tiếp, giới thiệu trực tiếp và người hay sự vật định tả
- Mở bài gián tiếp, nói một sự việc khác từ đó chuyển sang giới thiệu về người hay sự vật định tả
Lời giải chi tiết:
a, Tả một người thân trong gia đình
- Mở bài theo kiểu trực tiếp:
Trong gia đình, người gần gũi và thân thiết nhất với em là bà nội. Ngay từ khi còn nhỏ tuổi thơ của em đã luôn có bà bên cạnh. Mỗi một kỉ niệm, mỗi một cột mốc đáng nhớ trong cuộc đời em đều có hình bóng bà kề bên.
- Mở bài theo kiểu gián tiếp:
Trời mưa nắng chang chang, từng bóng cây canh đứng chịu tội trước nắng, gió và cát bụi. Trở về tới nhà, dường như cái nóng rực lửa của mùa hè đã lùi lại ngay phía sau cánh cửa. Cả một khoảng sân rộng rợp bóng mát bởi cây xanh. Gió thổi vi vu khoan khoái dễ chịu. Em dáo dác nhìn xung quanh, không thấy bóng dáng quen thuộc ấy đâu. Chạy vào trong nhà, phòng khách, phòng bếp phòng ngủ đều không có. Ghế đá ở khoảng sân rợp bóng mát cũng không thấy đâu. Em vội vàng gọi lớn" bà ơi! Bà ở đâu ạ?. Có tiếng người đáp lại từ ngoài vườn vọng lại. bà nội - người mà em yêu thương nhất cuộc đời này, mỗi lần về quê việc đầu tiên em làm là tới thăm bà.
b, Tả một người bạn cùng lớp hoặc người bạn ở gần nhà em
- Mở bài trực tiếp:
Lan là người bạn thân của em. Chúng em chơi với nhau từ những ngày còn học mẫu giáo. Mỗi lần nghĩ tới cô bạn đáng yêu này trong lòng yêu lại ngập tràn cảm giác yêu thương khó tả.
- Mở bài gián tiếp:
Bạn bè là nghĩa tương tri
Khó khăn thuận lợi ân cần có nhau
Bạn bè là nghĩa trước sau
Tuổi thơ cho đến bạc đầu không phai
Ai sống trong cuộc đời này cũng cần có những người bạn. Những người bạn giúp ta nhân đôi niềm vui và chia sẻ những nỗi buồn. Em cũng có một người bạn như thế. Đó là Lan. Cô bạn gái thân thiết đã chơi cùng em từ những học cùng học mẫu giáo.
c. Tả một nghệ sĩ biểu diễn
- Mở bài trực tiếp:
Cô Mỹ Tâm là ca sĩ nổi tiếng. Giọng hát của cô thật tuyệt vời. Em yêu thích cô từ những ngày còn nhỏ xíu
- Mở bài gián tiếp:"Lòng tôi không bao ước muốn mặt trời lên lúc ấy cũng sẽ ra sao. Hạnh phúc dẫu thật mong manh lòng bình yên tôi không tiếc nuối..." Em đang ngồi chơi thì chợt nghe thấy tiếng một giọng hát trầm ấm, truyền cảm lại rất quen thuộc từ đâu vang lại. Đúng rồi là ca sĩ Mỹ Tâm. Em nhanh chóng thu dọn đồ chơi để chạy lại bật ti vi coi màn biểu diễn mà em yêu thích.
d. Tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích.
- Mở bài trực tiếp:
Bảo Quốc là nghệ sĩ hài nổi tiếng. Sự xuất hiện của ông trên sân khấu luôn đem lại những tràng cười sảng khoái cho mọi người.
- Mở bài gián tiếp:
Tiếng cười rất có ích đối với sức khỏe của con người. Nó làm cho tâm hồn con người trở nên thư thái mà quên đi những mệt nhọc, lo âu. Vì thế mà các nghệ sĩ hài luôn được công chúng ngưỡng mộ. Một trong những nghệ sĩ hài mà em luôn yêu mến không thể không kể đến nghệ sĩ hài Quốc Bảo. Bản thân em cũng như mọi người vậy, đối với em thì chú Bảo Quốc là danh hài mà em yêu quý nhất, một nghệ sĩ mà em luôn ngưỡng mộ và mong muốn sau này sẽ được học diễn xuất để có thể trở thành một người mang đến tiếng cười cho mọi người.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Tả dòng sông quê hương em Tập làm văn lớp 5
Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Tập làm văn lớp 5 Tuần 19 Tập luyện tả người (dựng đoạn mở bài). Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết nội dung bài viết trên. Bạn đọc có thể tham khảo thêm nhiều bài khác trong luật Minh Khuê.
