1. Tây Nguyên có vị trí đặc biệt quan trọng về an ninh quốc phòng tại sao?
Câu hỏi: Tây Nguyên có vị trí đặc biệt quan trọng về an ninh quốc phòng vì?
A. có nhiều cửa khẩu quốc tế thông thương với nước ngoài.
B. địa hình là khối cao nguyên xếp tầng có quan hệ chặt chẽ với khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ.
C. là nơi án ngữ một vùng trên cao, rộng lớn lại tiếp giáp với hai nước Lào và Campuchia.
D. có tuyến đường Hồ Chí Minh xuyên qua toàn bộ vùng.
Lời giải:
- Tây Nguyên có đường biên giới trên bộ với hai quốc gia là Lào và Campchia.
- Nằm trên khu vực địa hình cao, rộng lớn (trong lịch sử Tây Nguyên được xem như là nóc nhà của Đông Dương)
=> Vì vậy Tây Nguyên có vị trí địa lí đặc biệt quan trọng về an ninh quốc phòng.
Đáp án cần chọn là: C
2. Lý thuyết về vấn đề khai thác thế mạnh ở tây nguyên
2.1. Khái quát chung
Địa lý và Phạm vi Lãnh thổ:
- Diện tích: 54.700 km2, chiếm 16.5% diện tích toàn quốc.
- Dân số: 4.9 triệu người, tương đương 5.8% dân số cả nước.
- Bao gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng.
- Vị trí: Liền kề với các vùng Đông Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Hạ Lào, và Đông Bắc Campuchia. Đặc biệt, đây là khu vực duy nhất không tiếp giáp với biển.
=> Vị trí này có ý nghĩa quan trọng đặc biệt trong việc phát triển kinh tế và bảo vệ quốc phòng.
2.2. Phát triển cây công nghiệp lâu năm
- Cà phê:
+ Là loại cây công nghiệp quan trọng nhất với diện tích trồng lớn, chiếm 4/5 diện tích cà phê của cả nước, chủ yếu tập trung ở các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum. Trong đó, Đắk Lắk là tỉnh có diện tích trồng cà phê lớn nhất và cà phê Buôn Ma Thuột nổi tiếng cả trong và ngoài nước.
- Chè:
+ Được trồng chủ yếu ở các cao nguyên cao hơn như Lâm Đồng, Gia Lai. Lâm Đồng là tỉnh có diện tích trồng chè lớn nhất cả nước. Nổi tiếng với các vùng chè Bảo Lộc (Lâm Đồng) và Biển Hồ (Gia Lai). Các nhà máy chế biến chè cũng được phát triển tại các vùng này.
- Cao su:
+ Là loại cây được trồng nhiều thứ hai sau Đông Nam Bộ, chủ yếu tập trung ở các vùng khuất gió như tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk.
- Dâu tằm
+ Là vùng trồng dâu tằm lớn nhất nước, tập trung ở Cao nguyên Di Linh - Lâm Đồng. Có các xí nghiệp ươm tơ xuất khẩu.
- Các cây công nghiệp khác như hồ tiêu, bông cũng phát triển khá tốt.
Kết quả là sự thu hút lao động và tạo ra các tập quán sản xuất mới.
Để nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của sản xuất cây công nghiệp ở Tây Nguyên, có thể áp dụng các giải pháp sau:
- Hoàn thiện quy hoạch và mở rộng diện tích trồng cây công nghiệp có kế hoạch và cơ sở khoa học, đồng thời bảo vệ rừng và phát triển thủy lợi.
- Đa dạng hóa cơ cấu cây công nghiệp để hạn chế rủi ro trong tiêu thụ sản phẩm và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý.
- Tăng cường chế biến sản phẩm cây công nghiệp và thúc đẩy xuất khẩu.
2.3. Khai thác và chế biến lâm sản
a. Vai trò:
Tây Nguyên được xem như "kho vàng xanh" của đất nước, với rừng phủ sóng 60% diện tích lãnh thổ và chiếm 36% diện tích đất có rừng cùng với 52% sản lượng gỗ có thể khai thác trên toàn quốc. Trong rừng này, tồn tại nhiều loại gỗ quý có giá trị kinh tế như Cẩm lai, gụ mật, nghiến, trắc, sến và đó cũng là môi trường sống của nhiều loài động vật quý hiếm như voi, bò tót, gấu. Ngoài ra, rừng Tây Nguyên còn đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng sinh thái, bảo vệ nguồn nước ngầm và chống xói mòn, rửa trôi.
b. Tài nguyên rừng đang bị suy giảm:
Tuy nhiên, tài nguyên rừng đang chịu sự suy giảm nghiêm trọng. Sản lượng gỗ đã giảm mạnh trong những năm gần đây. Nếu như cuối thập kỷ 80 - 90, sản lượng gỗ khai thác trung bình là từ 600 - 700 nghìn m3/năm thì hiện nay con số này chỉ còn 200 - 300 nghìn m3/năm. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do khai thác rừng không bền vững, cháy rừng và các hoạt động phá rừng khác. Hậu quả của việc suy giảm tài nguyên rừng là lớp phủ thực vật giảm nhanh, trữ lượng gỗ quý cũng giảm dần, đe dọa môi trường sống của các loài động vật quý hiếm và mực nước ngầm tiếp tục hạ thấp vào mùa khô.
c. Phương hướng:
Để giải quyết tình trạng suy giảm tài nguyên rừng, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Ngăn chặn nạn phá rừng bằng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ và trừng phạt nghiêm khắc những hành vi phá rừng.
- Khai thác gỗ theo cách bền vững, kết hợp với việc khoanh nuôi và trồng thêm rừng mới để bảo vệ và tái tạo tài nguyên rừng.
- Đẩy mạnh công tác giao đất, giao rừng để tạo điều kiện cho các cộng đồng dân cư tham gia vào việc quản lý và bảo vệ rừng.
- Hạn chế việc xuất khẩu gỗ tròn, thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến gỗ tại chỗ, từ đó tạo ra giá trị gia tăng và bảo vệ tài nguyên rừng một cách hiệu quả hơn.
2.4. Khai thác thuỷ năng kết hợp thuỷ lợi
a. Thuỷ điện:
Ngoài những nhà máy thủy điện đã được xây dựng trước đó, trên các con sông chính của khu vực, có một loạt các dự án thủy điện đã và đang được triển khai:
- Trên sông Xêxan: Bao gồm các nhà máy như Yali (công suất 720 MW), Xêxan 3, 3A, 4,..
- Trên sông Xrê Pok: Được quy hoạch xây dựng 6 nhà máy thủy điện với tổng công suất 600 MW, bao gồm Buôn Kuôp (280 MW), Xrê Pôk, Buôn Tua Srah (85 MW), Đức Xuyên (58 MW), Đrây Hlinh mở rộng lên 28 MW.
- Trên sông Đồng Nai: Có những dự án như Đại Ninh (300 MW), Đồng Nai III (180 MW), Đồng Nai 4 (340 MW).
b. Ý nghĩa:
Việc xây dựng các công trình thủy điện mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng:
- Tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển công nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và chế biến kim loại màu, cũng như khai thác và chế biến bột nhôm từ quặng bôxít.
- Cung cấp nguồn nước tưới tiện lợi cho các vùng chuyên canh cây công nghiệp trong mùa khô.
- Tạo ra cơ hội phát triển du lịch do sự hấp dẫn của các hồ thủy điện.
- Hỗ trợ trong việc nuôi trồng thủy sản và phát triển nông nghiệp thủy sản ở các khu vực lân cận với các dự án thủy điện.
3. Bài tập vận dụng liên quan
CÂU 1:
Phát biểu nào không đúng với hoạt động khai thác và chế biến gỗ của Tây Nguyên?
A. Tài nguyên rừng đã bị suy giảm.
B. Sản lượng gỗ hàng năm tăng liên tục.
C. Lâm nghiệp là một thế mạnh của Tây Nguyên.
D. Còn nhiều rừng gỗ quý và nhiều chim, thú quý.
CÂU 2:
Khi mở rộng các vùng chuyên canh cây công nghiệp ở Tây Nguyên, điều quan tâm nhất là
A. Không làm thu hẹp diện tích rừng.
B. Đầu tư các nhà máy chế biến.
C. Xây dựng mạng lưới giao thông.
D. Tăng cường hợp tác với nước ngoài.
CÂU 3:
Di sản văn hóa thế giới ở Tây Nguyên là
A. Nhà ngục Kon Tum.
B. Nhà Rông.
C. Lễ hội già làng.
D. Cồng chiêng.
CÂU 4:
Căn cứ vào Atlas Địa lý Việt Nam trang 28, cho biết, tỉnh nào sau đây tiếp giáp với cả Quảng Nam, Bình Định và Phú Yên?
A. Đắk Lắk.
B. Lâm Đồng.
C. Gia Lai.
D. Kon Tum.
CÂU 5:
Tây Nguyên với Trung du miền núi Bắc Bộ giống nhau ở đặc điểm tự nhiên nào sau đây?
A. Cùng có nhiều đất đỏ badan.
B. Cùng chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc.
C. Cùng có nhiều đất feralit trên đá vôi.
D. Sông suối có nhiều tiềm năng thuỷ điện.
CÂU 6:
Tác động của việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp ở Tây Nguyên đối với phát triển kinh tế - xã hội của vùng là
A. ngăn chặn nạn chặt phá rừng, đốt rừng.
B. tạo ra tập quán sản xuất mới cho đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
C. thu hút hàng vạn lao động từ các vùng khác của đất nước về Tây Nguyên.
D. bảo vệ đất, hạn chế xói mòn sạt lở.
Bài viết liên quan: Cây công nghiệp lâu năm ở nước ta hiện nay? Địa lý lớp 12
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Tây Nguyên có vị trí đặc biệt quan trọng về an ninh quốc phòng vì? Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung bài viết của chúng tôi!
