Thẩm quyền điều động chó nghiệp vụ của ngành Hải quan thuộc về ai?

1. Thẩm quyền điều động chó nghiệp vụ của ngành Hải quan thuộc về ai?

Chó nghiệp vụ là công cụ hỗ trợ của lực lượng Hải quan được tuyển chọn, huấn luyện để có khả năng phát hiện các chất ma túy, chất nổ, tiền hoặc tiền giả hoặc các sản phẩm, hàng hóa khác mà theo pháp luật bị cấm mua bán, vận chuyển. Việc sử dụng chó nghiệp vụ của ngành Hải quan phải thực hiện theo quy định của pháp luật.

Cụ thể tại khoản 2 Điều 8 của Quy định về quy trình sử dụng chó nghiệp vụ ban hành kèm theo Quyết định số 3927/QĐ-TCHQ ban hành ngày 27 tháng 11 năm 2015 của Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hải Quan có quy định thẩm quyền điều động chó nghiệp vụ như sau:

- Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu có quyền đề nghị điều động CNV kèm huấn luyện viên trong toàn Ngành để sử dụng trong những trường hợp cấp thiết (theo vụ việc).

- Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, liên tỉnh, thành phố có quyền điều động CNV trong đơn vị trực thuộc.

Như vậy những người có thẩm quyền điều động chó nghiệp vụ gồm có Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu và Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, liên tỉnh, thành phố.

Cũng theo quy định tại điều này thì những người sau đây có quyền quyết định sử dụng chó nghiệp vụ:

- Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan.

- Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu; Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố.

- Đội trưởng Đội Kiểm soát ma túy thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát phòng, chống ma túy, Đội kiểm soát Hải quan thuộc Cục Hải quan tỉnh, thành phố.

Khi quyết định sử dụng chó nghiệp vụ thì phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Khi quyết định sử dụng chó nghiệp vụ, những người được quy định quyền quyết định sử dụng chó nghiệp vụ thông báo cho đơn vị quản lý chó nghiệp vụ để kịp thời đưa chó nghiệp vụ đến địa điểm kiểm tra theo yêu cầu. Đơn vị quản lý chó nghiệp vụ phải chấp hành trường hợp bất khả kháng phải báo cáo ngay cho người quyết định sử dụng chó nghiệp vụ biết.

- Việc đề xuất sử dụng chó nghiệp vụ được thực hiện bằng văn bản. Trường hợp khẩn cấp thì sử dụng điện thoại trước và gửi văn bản sau.

- Mọi trường hợp quyết định sử dụng chó nghiệp vụ tại các Chi cục Hải quan đều phải thông báo cho Chi cục trưởng biết để phối hợp thực hiện.

2. Trách nhiệm phối hợp sử dụng chó nghiệp vụ trong Ngành Hải quan

Trách nhiệm phối hợp sử dụng chó nghiệp vụ trong Ngành Hải quan là một phần quan trọng của công tác kiểm tra và giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu. Chi cục trưởng và các cơ quan quản lý Hải quan phải đảm bảo việc tạo điều kiện thuận lợi cho huấn luyện viên và chó nghiệp vụ sử dụng cơ sở và phương tiện có sẵn. Đồng thời, họ cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan như chủ hàng, đơn vị quản lý kho bãi để cung cấp thông tin và tạo điều kiện cho chó nghiệp vụ hoạt động hiệu quả. Các công chức hải quan cũng phải chịu trách nhiệm trong việc báo cáo và đề xuất sử dụng chó nghiệp vụ khi có nghi ngờ về việc cất giấu các hàng hóa cấm. Điều này đảm bảo rằng việc sử dụng chó nghiệp vụ trong hoạt động Hải quan được thực hiện một cách hiệu quả và đáng tin cậy.

- Chi cục trưởng Chi cục Hải quan phải tạo điều kiện thuận lợi, cho phép huấn luyện viên sử dụng cơ sở và phương tiện có sẵn để chăm sóc và sử dụng chó nghiệp vụ. Cán bộ cần được cử làm việc với chủ hàng và đơn vị quản lý kho bãi để xuất trình hàng hóa và tạo hiện trường cho chó nghiệp vụ hoạt động, đồng thời phối hợp với huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ thực hiện kiểm tra và phát hiện ma túy, chất nổ tại địa bàn do Chi cục quản lý.

- Công chức chịu trách nhiệm thu nhập thông tin nghiệp vụ hải quan, tiếp nhận và kiểm tra đăng ký tờ khai, thực hiện giám sát và kiểm soát hải quan. Khi có thông tin nghi vấn về việc cất giấu các hàng cấm trong hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải hoặc đối tượng xuất nhập cảnh, họ phải ngay lập tức báo cáo lãnh đạo trực tiếp và đề xuất sử dụng chó nghiệp vụ để kiểm tra và phát hiện.

- Công chức được phân công kiểm tra cần trao đổi thông tin nghi vấn về vị trí cất giấu các hàng cấm với huấn luyện viên chó nghiệp vụ. Họ cũng phải yêu cầu chủ hàng hoặc người đại diện hợp pháp của họ làm việc để dỡ hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho công nghệ mới thực hiện tác nghiệp.

Ngoài ra, công chức hải quan phải được đào tạo và có kiến thức cần thiết về cách tương tác và làm việc với chó nghiệp vụ. Họ cần hiểu rõ về cách hoạt động của chó, các dấu hiệu và cử chỉ mà chó có thể hiện khi phát hiện hàng hóa đáng ngờ. Quan trọng hơn, công chức phải biết cách phối hợp một cách chặt chẽ và hiệu quả với huấn luyện viên và chó nghiệp vụ trong quá trình kiểm tra và giám sát hàng hóa.

Trách nhiệm của họ không chỉ là đơn thuần báo cáo về các tình huống nghi ngờ, mà còn là đảm bảo rằng môi trường làm việc của chó nghiệp vụ là an toàn và thuận lợi. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp điều kiện vệ sinh cho chó, đảm bảo chúng được dinh dưỡng đầy đủ và có thời gian nghỉ ngơi đủ sau các hoạt động kiểm tra.

Cuối cùng, trách nhiệm của họ còn là xây dựng mối quan hệ đồng đội mạnh mẽ với huấn luyện viên và chó nghiệp vụ. Sự hợp tác và tương tác tích cực giữa các bộ phận này là yếu tố then chốt trong việc đạt được hiệu suất cao trong công tác kiểm tra và ngăn chặn buôn lậu, đồng thời đảm bảo an ninh và an toàn cho cộng đồng.

3. Quy trình sử dụng chó nghiệp vụ được quy định như thế nào?

Chó nghiệp vụ được sử dụng để thực hiện kiểm tra những đối tượng do hệ thống quản lý rủi ro phân luồng chỉ định khi thực hiện thủ tục hải quan hoặc khi cơ quan hải quan có thông tin nghi vấn đối tượng cất giấu, vận chuyển hàng hóa bị cấm xuất khẩu, nhập khẩu qua địa bàn hoạt động hải quan. Trong mỗi ca làm việc cần có tối thiểu 02 huấn luyện viên và 02 chó nghiệp vụ để kiểm tra chéo, đảm bảo kết quả khách quan. Khi phát hiện ma túy thì áp dụng theo Quyết định 2005/QĐ-TCHQ về quy trình xử lý vụ việc bắt giữ ma túy, theo các trường hợp sau:

- Trường hợp 1: Kiểm tra phát hiện các loại hàng cấm cất giấu trong hàng hóa, phương tiện đang chịu sự giám sát hải quan.

+ Huấn luyện viên phối hợp với cán bộ giám sát, kiểm soát hải quan đưa chó nghiệp vụ vào khu vực tập kết hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh chưa làm thủ tục hải quan hoặc hàng hóa phương tiện đã hoàn thành thủ tục hải quan nhưng chưa xuất khẩu, xuất cảnh đang để trong kho, bến, bãi, trên băng chuyền tại các cảng biển, ga hàng không, ga xe lửa liên vận quốc tế và các điểm thông quan trong nội địa để ngửi phát hiện ma túy, chất nổ và các hàng cấm khác.

+ Huấn luyện viên điều khiển chó nghiệp vụ ngửi hàng hóa, phương tiện theo chiến thuật chia khu vực để kiểm tra trọng điểm. Công chức hải quan làm nhiệm vụ giám sát kho, bãi yêu cầu chủ kho mở cửa kho, hỗ trợ đảm bảo an toàn cho huấn luyện viên trong suốt quá trình làm việc của chó nghiệp vụ. Nếu chó nghiệp vụ phát hiện có hơi ma túy, chất nổ hàng cấm khác trong hàng hóa thì đánh giấu vị trí phát hiện, thông báo ngay cho công chức hải quan phối hợp bí mật giám sát và báo cáo lãnh đạo để kiểm tra chi tiết theo hướng dẫn

Việc kiểm tra hàng hóa trong kho, bãi chỉ thực hiện trong giờ làm việc của doanh nghiệp kinh doanh kho bãi.

+ Trường hợp chó nghiệp vụ phát hiện có hơi ma túy, chất nổ, hàng cấm khác trong hành lý nhập khẩu của khách nhập cảnh đang chờ nhận thì bí mật theo dõi xác định chủ hành lý, áp giải đối tượng và hành lý vào phòng làm việc để kiểm tra chi tiết theo hướng dẫn.

- Trường hợp 2: kiểm tra phát hiện các loại hàng cấm cất giấu trong hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh trong quá trình kiểm tra hải quan. Huấn luyện viên, công chức hải quan tham gia kiểm tra phải thực hiện các bước sau:

+ Bố trí đủ cán bộ, nhân viên để chủ động thực hiện các biện pháp đề phòng đối tượng chống cự, cướp, tẩu tán tang vật, chạy trốn.

+ Trực tiếp thông báo cho chủ hàng, người đại diện hợp pháp của chủ hàng hoặc người điều khiển phương tiện biết mục đích, nội dung và yêu cầu họ, chứng kiến quá trình kiểm tra

+ 3. Quan sát toàn diện bên ngoài, bên trong phương tiện và hàng hóa sẽ kiểm tra, phỏng vấn và quan sát hành vi, thái độ của chủ hàng hoặc người điều khiển phương tiện để phát hiện các vị trí nghi vấn giấu ma túy, chất nổ...

+ Yêu cầu chủ hàng xuất trình toàn bộ hàng hóa để chó nghiệp vụ tác nghiệp được thuận lợi.

+ Sử dụng chó nghiệp vụ kiểm tra lần lượt bên ngoài, bên trong phương tiện vận tải, hàng hóa; tập trung kiểm tra kỹ lưỡng những vị trí nghi vấn. Ngoài hàng hóa, huấn luyện viên phải sử dụng chó nghiệp vụ ngửi các loại bao bì đóng gói, các loại container, pallet (kệ, giá đỡ) các vật dụng khác đã và đang chứa hàng hóa được kiểm tra.

+ Khi chó nghiệp vụ phát hiện có hơi ma túy, chất nổ hàng cấm trên phương tiện, hàng hóa, hành lý phải mở và kiểm tra chi tiết, xác định có hay không có ma túy, chất nổ.

+ Nếu phát hiện có hàng cấm được cất giấu thì thực hiện theo quy định.

+ Nếu không phát hiện ra hàng cấm thì làm thủ tục thông quan theo quy định.

- Trường hợp 3: kiểm tra phát hiện các loại hàng cấm trong hoạt động tuần tra hải quan. Sử dụng chó nghiệp vụ tuần tra, kiểm soát trong địa bàn hoạt động hải quan để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn tội phạm hoạt động:

+ Huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ kiểm tra các địa điểm, đối tượng theo mệnh lệnh của tổ trưởng tổ tuần tra.

+ Trường hợp phát hiện có hơi ma túy, chất nổ thì báo cáo tổ trưởng tổ tuần tra, tổ chức bảo vệ khu vực, vị trí phát hiện ma túy và lục soát để xác định và thu giữ tang vật.

+ Trường hợp kiểm tra phát hiện có hơi ma túy, chất nổ trên người, hành lý của đối tượng thì áp tải đối tượng về trụ sở cơ quan để kiểm tra làm rõ.

+ Kết thúc tuần tra, tổ trưởng tuần tra xác nhận kết quả làm việc của huấn luyện viên và chó nghiệp vụ. Báo cáo cấp có thẩm quyền, đề xuất biện pháp xử lý vụ việc, tang vật và đối tượng đã phát hiện, cất giữ.

- Trường hợp 4: sử dụng chó nghiệp vụ trong khám xét theo thủ tục hành chính, tố tụng hình sự.

+ Khi có lệnh khám xét của cấp có thẩm quyền và phân công của thủ trưởng đơn vị, huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ tham gia khám xét.

+ Người chỉ huy khám xét phải đảm bảo an toàn và tạo điều kiện để huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ hoạt động thuận lợi.

+ Trong quá trình khám xét huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ theo trình tự, thao tác nghiệp vụ đã được huấn luyện và theo lệnh của người chỉ huy khám xét.

+ Khi chó nghiệp vụ phát hiện có hơi ma túy, chất nổ, hàng cấm huấn luyện viên phải báo cáo ngay với người chỉ huy khám xét để lục soát, tìm kiếm và thu giữ tang vật.

Ngoài nội dung bài viết trên quý khách hàng có thể tham khảo bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ sau: Huấn luyện viên chó nghiệp vụ ngành Hải quan phải có bằng đại học

Nếu quý khách có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc pháp lý, chúng tôi khuyến khích quý khách liên hệ trực tiếp đến hotline tel: 19006162 hoặc gửi email tới địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải quyết mọi thắc mắc của quý khách một cách tận tâm và chuyên nghiệp.