1. Tháng thanh niên là gì?
Trước khi đi vào tìm hiểu về tháng thanh niên là gì và vai trò ý nghĩa của tháng thanh niên theo như quy định của pháp luật thì chúng ta không thể nào bỏ qua khái niệm về thanh niên. Thanh niên được định nghĩa đơn giản như sau:
“Thanh niên là tương lai của đất nước, là một lực lượng hùng hậu có những đóng góp to lớn và vai trò quan trọng đối với việc phát triển và xây dựng đất nước”.
Độ tuổi của thanh niên được quy định khác nhau ở các quốc gia có điều kiện về kinh tế – xã hội và mục đích mà mỗi quốc gia, tổ chức sẽ có quy định, cách xác định khác nhau. Theo đó, tại Việt Nam được quy định tại Điều 1 Luật Thanh niên 2020 có quy định về độ tuổi thanh niên như sau: “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi.”
Như vậy, thanh niên Việt Nam được xác định dưới góc độ pháp lý là những người có độ tuổi từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi. Độ tuổi của thanh niên Việt Nam được xác định là độ tuổi đang trong quá trình trưởng thành của con người. Độ tuổi này thì thanh niên là những người có sức trẻ, sức khỏe, đầy năng động và nhiệt huyết, ước mơ hoài bão không ngại khó, ngại khổ để hoàn thành tốt những công việc mà Đảng và Nhà nước giao phó
Tháng thành niên có thể hiểu một cách đơn giản thì tháng thanh niên là tháng mà được Nhà nước ấn định là tháng mà có nhiều hoạt động của thanh niên vì cuộc sống cộng đồng, an sinh xã hội, rèn luyện và trải nghiệm thực tiễn. Đồng thời thì tháng Thanh niên cũng là sự khởi đầu trong mùa xuân mới, tạo điểm nhấn cho bạn trẻ hành động. Tháng 3 hằng năm là Tháng Thanh niên theo khoản 1 Điều 9 Luật Thanh niên năm 2020. Đây là quy định mới so với Luật Thanh niên năm 2005.
Đồng thời cũng được bắt nguồn kể từ đó Tháng Thanh niên hằng năm đã trở thành đợt sinh hoạt chính trị lớn khơi dậy niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Thanh niên hoạt động trong tháng thanh niên một cách bùng cháy ngọn lửa đam mê, nhiệt huyết, xung kích, tình nguyện, sáng tạo tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi. Theo đó thì Tháng Thanh niên được nhận định là tháng mà thanh niên hoạt động sôi nổi nhất cho nên trong tháng này thì mỗi tổ chức và cá nhân thanh niên ghi dấu ấn bằng nhiều phần việc vì cuộc sống cộng đồng, an sinh xã hội, rèn luyện và trải nghiệm thực tiễn nó đã góp phần rất lớn trong việc học hỏi và tiếp thu các kinh nghiệm trong quá trình hoạt động của mình.
2. Tháng Thanh niên được tổ chức nhằm mục đích gì?
Tháng Thanh niên đã thực sự và chính thức tạo nên dấu ấn đậm nét trong phong trào thanh niên tình nguyện của thanh niên được diễn ra hàng năm trong thời gian kể từ khi mà tháng thanh niên được thành lập và được quy định dưới góc độ pháp lý này. Trên cơ sở quy định của Luật thanh niên năm 2020 đã đưa ra các quy định về tháng thanh niên tại Điều 9 Luật này với nội dung như sau:
1. Tháng 3 hằng năm là Tháng Thanh niên. Tháng Thanh niên được tổ chức nhằm phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo của thanh niên để tham gia hoạt động vì lợi ích của cộng đồng, xã hội và vận động tổ chức, cá nhân đầu tư, phát triển thanh niên.
2. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan tổ chức hoạt động Tháng Thanh niên.
3. Chính phủ, chính quyền địa phương các cấp có trách nhiệm tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, nguồn lực để hỗ trợ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cùng cấp tổ chức hoạt động Tháng Thanh niên. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tạo điều kiện, hỗ trợ cho thanh niên tham gia hoạt động Tháng Thanh niên.
Từ quy định nêu trên ta có thể thấy rằng: Tháng thanh niên được tổ chức là nhằm phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo của thanh niên để tham gia hoạt động vì lợi ích của cộng đồng, xã hội và vận động tổ chức, cá nhân đầu tư, phát triển thanh niên. Bên cạnh đó, khi mỗi năm đến tháng thanh niên là dịp tăng cường hơn nữa sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội đối với thanh niên.
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, xung kích, sáng tạo, đi đầu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Để thanh niên đi đúng hướng, phát huy vai trò của mình, việc tổ chức, giáo dục thanh niên, tạo cơ hội cho họ phát huy bản thân là rất cần thiết.
Có thể nói, Tháng Thanh niên là một trong những phong trào có tính giáo dục, được tổ chức có quy mô và là cơ hội để thanh niên phát huy vai trò của bản thân bằng các hoạt động cụ thể. Khi thành lập tháng thanh niên đồng nghĩa với những hoạt động của thanh niên ở tháng thanh niên này với quy mô và địa bàn rộng hơn sẽ thu hút hàng chục triệu thanh niên và đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, hưởng ứng đối với hoạt động phát triển vượt bậc này của Đảng và Nhà nước đối với lượng lượng này.
Đồng thời, Tháng thanh niên cũng mang trong mình một vai trò và ý nghĩa rất to lớn trong quá trình hoạt động đó là tháng thanh niên là môi trường để các bạn trẻ đốt cháy nhiệt huyết và việc mà thanh niên được thể hiện tinh thần dấn thân và không ngại gian khó, xung kích tình nguyện trong các việc khó, việc mới, tới các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo…
Trong Tháng Thanh niên, mỗi tổ chức, cá nhân thanh niên ghi dấu ấn bằng nhiều phần việc vì cuộc sống cộng đồng, an sinh xã hội, rèn luyện và trải nghiệm thực tiễn. Cũng từ chính những phần việc tình nguyện đó đã mang lại nhiều bài học bổ ích cho mỗi người trẻ ghi dấu với nhiều hình thức tổ chức sinh động, linh hoạt, mới mẻ. Nhiều địa phương sáng tạo tổ chức các hoạt động phong phú như: Ngày thứ bảy tình nguyện, Chủ nhật xanh… Tháng Thanh niên mang trong mình một ý nghĩ rất quan trọng đó là một hoạt động truyền thống của Đoàn thanh niên đã được tổ chức nhiều năm nay.
Tháng Thanh niên cũng là sự khởi đầu trong mùa xuân mới, tạo điểm nhấn cho bạn trẻ hành động. Tháng Thanh niên truyền tải thông điệp: Hãy nâng niu, trân trọng quãng thời gian tuổi trẻ cùng những yêu thương, sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng và không ngừng nỗ lực vươn lên để hoàn thiện chính mình. Hãy để quãng thời gian tuổi trẻ đẹp nhất của mỗi chúng ta được ghi dấu bằng những việc làm đẹp. Với mục đích, ý nghĩa và những gì đã đạt được thực tế, Tháng Thanh niên được xác định là trung tâm của các phong trào Thanh niên tình nguyện và không ngừng phát triển. Từ khi tháng thanh niên được thành lập thì đã lôi cuốn một lượng lượng thanh niên lên đến hàng chục triệu thanh niên tham gia và trở thành mốc son của phong trào Thanh niên tình nguyện của Việt Nam.
3. Các hoạt động ý nghĩa đặc biệt trong quá trình chuyển đổi số hiện nay
Theo đó, Tháng Thanh niên 2023 nhằm khơi dậy niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Cùng đó là tạo phong trào thi đua sôi nổi kỷ niệm 92 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26-3-1931 - 26-3-2023) và triển khai thực hiện nghị quyết Đại hội Đoàn các cấp, nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII, nhiệm kỳ 2022 - 2027.
Trong tháng này, toàn Đoàn sẽ tăng cường chuyển đổi số đồng bộ trên tất cả các mặt công tác của Đoàn, phát huy vai trò của thanh niên trong tham gia tích cực công cuộc chuyển đổi số, vận dụng, ứng dụng công nghệ số trong thực tiễn cuộc sống và nâng cao năng lực số cho thanh thiếu nhi. Đồng thời, phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, khả năng sáng tạo của thanh niên trong tham gia thực hiện các công trình, phần việc góp phần hoàn thành nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ chuyên môn và tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, đơn vị.
Thông qua hoạt động tình nguyện góp phần tăng cường đoàn kết, tập hợp thanh niên; củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn, Hội; khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức Đoàn, Hội trong thanh niên và xã hội. Bên cạnh đó, tăng cường sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, các cấp và toàn xã hội đối với công tác bồi dưỡng, đào tạo và giáo dục thế hệ trẻ; tạo môi trường cho thanh niên rèn luyện, cống hiến, trưởng thành.
Về nội dung hoạt động, Đoàn sẽ chú trọng chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, điểm nhấn là sử dụng ứng dụng di động Thanh niên Việt Nam, công cụ chatbot… Ngoài ra là xây dựng bản đồ số, số hóa các tài liệu, hiện vật, thông tin về các địa danh lịch sử, địa chỉ đỏ. Phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big data) để nắm bắt xu hướng, thị hiếu thanh niên trên địa bàn. Xây dựng các báo cáo, khảo sát trên không gian mạng về những vấn đề đoàn viên, thanh niên quan tâm và dự báo xu hướng trong thời gian tới...
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động cũng tổ chức đồng loạt tạo không khí thi đua sôi nổi trong đoàn viên, thanh niên như: ngày tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới; ngày chủ nhật xanh, ngày thứ bảy tình nguyện, ngày cao điểm "Thiếu nhi vui, khỏe" - "Tiến bước lên Đoàn".. .Đồng thời, yêu cầu các hoạt động phải được triển khai sâu rộng từ cơ sở, có tính hành động cao, đảm bảo thiết thực, hiệu quả, bám sát trọng tâm công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2023, phù hợp với chương trình hoạt động và nhu cầu của địa phương.
Mong rằng với những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ giúp quý độc giả đã hiểu rõ hơn về Tháng thanh niên là gì? và Mục đích của phong trào này có ý nghĩa ra sao? Luật Minh Khuê rất mong nhận được những thông tin đóng góp, phản hồi về nội dung bài viết. Mọi vướng mắc vui lòng liên hệ số tổng đài 19006162 để được hỗ trợ sớm nhất. Trân trọng cảm ơn!