1. Hội nghị chủ nợ là gì?

- Chủ nợ là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền yêu cầu doanh nghiệp, hợp tác xã thực hiện nghĩa vụ thanh toàn các khoản nợ. Bởi lẽ quyền tài sản của các chủ nợ gắn liền trực tiếp với các tài sản của doanh nghiệp khi phá sản do vậy mà các chủ nợ đều có quyền trong việc đòi nợ cũng như thu hồi nợ từ tài sản của doanh nghiệp. Tuy nhiên, căn cứ vào việc khoản nợ có tài sản bảo đảm không thì chủ nợ được chia làm 3 loại: Chủ nợ có bảo đảm; chủ nợ có bảo đảm một phần và chủ nợ không có bảo đảm. Tất cả các chủ nợ này đều có quyền tham gia Hội nghị chủ nợ.

- Như vậy, có thể hiểu hội nghị chủ nợ là cuộc họp của các chủ nợ, là hình thức pháp lý quan trọng để các chủ nợ có thể bảo vệ quyền lợi của mình trong tố tụng phá sản. Trong thủ tục giải quyết phá sản của doanh nghiệp, hội nghị chủ nợ được triệu tập nhằm để thảo luận các biện pháp phục hồi hoạt động của doanh nghiệp hoặc để thống nhất về phương án phân chia di sản của doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản.

2. Thời điểm triệu tập hội nghị chủ nợ

- Hội nghị chủ nợ là một trong những thủ tục quan trọng trong quá trình giải quyết phá sản cho doanh nghiệp. Sau khi Tòa án đã ra quyết định mở thủ tục phá sản thì Tòa án giải quyết vụ việc phá sản phải thông báo triệu tập Hội nghị chủ nợ và phải gửi các tài liệu khác có liên quan đến những người có quyền tham gia Hội nghị chủ nợ cũng như những người có nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ theo quy định tại Điều 78 và 79 Luật Phá sản 2014.

- Thời hạn triệu tập hội nghị chủ nợ:

+ Đối với trường hợp việc kiểm kê tài sản kết thúc sau việc lập danh sách chủ nợ thì thời hạn triệu tập là 20 ngày kể từ ngày kết thúc việc kiểm kê tài sản;

+ Đối với trường hợp việc kiểm kê tài sản kết thúc trường việc lập danh sách chủ nợ thì thời hạn triệu tập là 20 ngày kể từ ngày kết thúc việc lập danh sách chủ nợ.

- Thời hạn gửi thông báo triệu tập hội nghị: chậm nhất là 15 ngày trước ngày khai mạc Hội nghị. Trong giấy triệu tập, Tòa phải ghi rõ thời gian, địa điểm tổ chức Hội nghị chủ nợ, chương trình, nội dung hội nghị.

- Ngoài ra, với trường hợp Tòa án giải quyết phá sản theo thủ tục rút gọn pháp luật quy định không cần thực hiện triệu tập họp hội nghị chủ nợ.

3. Chủ thể có quyền và nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ

3.1. Người có quyền tham gia Hội nghị chủ nợ

- Chủ nợ: Quyền tham gia hội nghị chủ nợ trước hết thuộc về chủ nợ có tên trong danh sách chủ nợ. Bởi lẽ, quyền về tài sản của họ gắn liền với tài sản còn lại của doanh nghiệp, hợp tác xã do đó mà họ có quyền được tham gia vào quá trình xử lý tài sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản. Ngoài ra, chủ nợ cũng có thể ủy quyền bằng văn bản cho người khác tham gia hội nghị chủ nợ và người được ủy quyền có quyền và nghĩa vụ như một chủ nợ;

- Đại diện cho người lao động, đại diện công đoàn: Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thành toán dẫn đến việc nợ lương của người lao động thì lúc này người lao động trở thành chủ nợ của doanh nghiệp. Khi đó, đại diện cho người lao động, đại diện công đoàn được người lao động ủy quyền có quyền tham gia chủ nợ và có quyền và nghĩa vụ như chủ nợ.

- Người bão lãnh đã trả nợ thay cho doanh nghiệp, hợp tác xã: Trong trường hợp doanh nghiệp mất khả năng thanh toán được những người bảo lãnh trả nợ thay cho thì những người bảo lãnh này trở thành chủ nợ không có tài sản bảo đảm của doanh nghiệp, hợp xã hội và có quyền tham gia Hội nghị chủ nợ.

3.2. Người có nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ

- Người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán: Trong trường hợp các chủ thể này không tham gia được thì phải ủy quyền bằng văn bản cho người khác tham gia Hội nghị chủ nợ và khi đã được ủy quyền thì họ có quyền và nghĩa vụ như người ủy quyền.

+ Trong trường hợp người đại diện củ doanh nghiệp, hợp tác xã cố ý vắng mặt mà không có lý do chính đáng thì Quản tài viên, doanh nghiệp quẩn lý, thanh lý tài sản có văn bản đề nghị Tòa án xử lý theo quy định của pháp luật.

4. Trình tự, thủ tục tiến hành hội nghị chủ nợ

4.1. Nguyên tắc tiến hành hội nghị chủ nợ

- Trong khi tiến hành hội nghị chủ nợ, các chủ thể tham gia phải tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc luật định bao gồm:

+ Tôn trọng thỏa thuận của người tham gia thủ tục phá sản nếu thỏa thuận đó không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội;

+ Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ vủa người tham gia thủ tục phá sản;

+ Công khai trong việc tiến hành hội nghị chủ nợ.

4.2. Điều kiện hợp lệ của Hội nghị chủ nợ: Điều 79 Luật Phá sản 2014

- Điều kiện về số chủ nợ tham gia tối thiểu: Hội nghị hợp lệ khi có số chủ nợ tham gia đại diện cho ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm. Quy định này xuất phát lý do chủ nợ không có tài sản là những người yếu thế nhất trong số các chủ nợ của doanh nghiệp và khoản nợ của họ nằm ở cuối trong thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ và khoản nợ của họ cũng không được bảo đảm bằng tài sản của doanh nghiệp. Do vậy, trong hội nghị chủ nợ thì nhóm chủ nợ không có tài sản bảo đảm là thành phần không thể thiếu. Mặt khác, có thể thấy Luật Phá sản 2014 có điểm mới so với Luật Phá sản 2004 về điều kiện hợp lệ của Hội nghị chủ nợ trong đó điều kiện hợp lệ chỉ căn cứ dựa trên số nợ chứ không còn căn cứ vào số chủ nợ tham gia. Trong trường hợp không đủ điều kiện về số chủ nợ tham gia chiếm ít nhất 51% tổng số nợ không có tài sản bảo đảm thì hội nghĩ chủ nợ phải bị hoãn.

+ Tuy nhiên, trong trường hợp chủ nợ không tham gia nhưng có ý kiến bằng văn bản gửi cho Thẩm phán trước ngày tổ chức Hội nghị chủ nợ và trong đó ghi rõ ý kiến về những nội dung liên quan đến việc đưa ra Nghị quyết của hội nghị chủ nợ quy định tại khoản 1 Điều 83 Luật Phá sản 2014 thì coi như chủ nợ đó có tham gia hội nghị chủ nợ.

- Điều kiện về sự tham gia của Quản trị viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản: Quản trị viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản được phân công giải quyết đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bắt buộc phải tham gia hội nghị chủ nợ.

4.3. Trường hợp nào cần hoãn hội nghị chủ nợ

- Hội nghị chủ nợ nếu không đáp ứng được các trường hợp nói trên thì Thẩm phải phải thực hiện hoãn hội nghị chủ nợ. Trong trường hợp này, Thẩm phán phải lập biên bản và ghi ý kiến của người tham gia Hội nghị chủ nợ đồng thời cần Thông báo ngay trong ngày hoãn Hội nghị chủ nợ cho người tham gia thủ tục phá sản về việc hoãn Hội nghị chủ nợ.

- Thời hạn triệu tập lại Hội nghị chủ nợ: trong thời hạn 30 ngày kể từ hoãn Hội nghị chủ nợ, Thẩm phán phải triệu tập lại Hội nghị chủ nợ. Trường hợp triệu tập lại mà vẫn không đáp ứng được các điều kiện nói trên thì Thẩm phán lập biên bản và quyết định tuyên bố phá sản.

4.4. Nội dung và trình tự Hội nghị chủ nợ

- Nội dung của Hội nghị chủ nợ: được quy định tại khoản 1 Điều 81 Luật Phá sản 2014. Trong đó, hội nghị chủ yếu tập trung thảo luận, bàn bạc về các vấn đề liên quan đến tình trạng của doanh nghiệp bao gồm: đề xuất phương án, giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh, khả năng và thời hạn thanh toán nợ,... và thông qua nghị quyết về việc giải quyết các vấn đề đó.

- Thông qua Nghị quyết: Nghị quyết được thông qua khi có quá nửa tổng số chủ nợ không có bảo đảm có mặt và đại diện cho từ 65% tổng số nợ không có bảo đảm trở lên biểu quyết tán thành. Nội dung Nghị quyết đưa ra một trong các kết luận sau:

+ Đề nghị đình chỉ giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản: kể từ ngày Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản đến trước ngày ra quyết định tuyên bố phá sản nếu doanh nghiệp không mất khả năng thanh toán thì Tòa án ra quyết định đình chỉ tiến hành thủ tục phá sản;

+ Đề nghị áp dụng biện pháp phục hồi kinh doanh: Trường hợp nếu hội nghị chủ nợ thấy rằng doanh nghiệp có khả năng trả được nợ nếu áp dụng các biện pháp khắc phục để cứu vãn tình trạng mất khả năng thanh toán;

+ Đề nghị tuyên bố phá sản: Trường hợp nếu hội nghị chủ nợ thấy rằng không còn khả năng cứu vãn kể cả trong trường hợp có áp dụng biện pháp phục hồi kinh doanh.

- Gửi Nghị quyết: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tổ chức hội nghị chủ nợ, Tòa án gửi Nghị quyết cho Viện kiểm sát cùng cấp và người có quyền, nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ.

- Xem xét lại Nghị quyết: Trong trường hợp không đồng ý với Nghị quyết của Hội đồng chủ nợ, người có quyền, nghĩa vụ tham gia hội nghị chủ nợ có quyền gửi đơn đề nghị đến Chánh án đang giải quyết phá sản trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được Nghị quyết. Hoặc Viện kiểm sát cùng cấp cũng có quyền kiến nghị với Chánh án đang giải quyết phá sản xem xét lại Nghị quyết của Hội đồng chủ nợ.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu vướng mắc, chưa rõ hoặc còn vấn đề pháp lý khác vui lòng liên hệ đến Bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến theo hotline số: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn.