1. Giải đề: Theo thuyết kiến tạo mảng, mảng kiến tạo nào sau đây là mảng kiến tạo nhỏ?
A. Âu-Á.
B. Bắc Mĩ.
C. Nam Cực.
D. Phi-lip-pin.
Đáp án đúng là: D
Theo thuyết kiến tạo mảng, thạch quyển gồm 7 mảng kiến tạo lớn, bao gồm: Mảng Châu Âu - Á, mảng Ấn Độ - Ôxtraylia, mảng Phi, mảng Bắc Mĩ, mảng Nam Mĩ, mảng Thái Bình Dương và mảng Nam Cực. Ngoài ra, còn có một số mảng nhỏ như Cô - cốt, Ca-ri-bê, Ả - rạp và Phi-lip-pin. Cấu trúc này giúp định hình địa hình và động lực của các hoạt động địa chất trên toàn cầu.
2. Bài tập luyện tập liên quan
Câu 1. Mảng Na-xca hút chờm dưới mảng Nam Mĩ đã hình thành dãy núi trẻ nào sau đây?
A. Dãy Cooc-đi-e.
B. Dãy Côn Lôn.
C. Dãy Hindu Kush.
D. Dãy An-đet.
Đáp án: D
Giải thích:
- Dãy An-đet nằm ở vị trí tiếp xúc của mảng Na-xca và mảng Nam Mĩ.
- Khi hai mảng Na-xca hút chờm dưới mảng Nam Mĩ, tại vị trí tiếp xúc vật chất bị nén ép, dồn lại và nhô lên, hình thành dãy An-đet, đồng thời sinh ra hiện tượng động đất, núi lửa... (dãy An-đet nằm trong vành đai núi lửa Thái Bình Dương).
Câu 2. Vỏ Trái Đất và phần trên của lớp Manti được cấu tạo bởi các loại đá khác nhau, còn được gọi là
A. sinh quyển.
B. khí quyển.
C. thủy quyển.
D. thạch quyển.
Đáp án: D
Giải thích: Vỏ Trái Đất và phần trên của lớp Manti được cấu tạo bởi các loại đá khác nhau, tạo thành lớp vỏ cứng ở ngoài cùng của Trái Đất, gọi chung là thạch quyển.
Câu 3. Khi hai mảng tách xa nhau sẽ xảy ra hiện tượng nào sau đây?
A. Tạo các dãy núi cao, núi lửa và siêu bão.
B. Động đất, núi lửa và lũ lụt thường xuyên.
C. Nhiều siêu bão, mắc ma phun trào mạnh.
D. Mắc ma trào lên, tạo ra các dãy núi ngầm.
Đáp án: D
Giải thích: Khi hai mảng tách xa nhau sẽ xảy ra hiện tượng mắc ma trào lên, tạo ra các dãy núi ngầm
Câu 4. Mảng Ấn Độ-Ôxtrâylia xô vào mảng Âu-Á hình thành nên dãy núi nào sau đây?
A. Dãy Cooc-đi-e.
B. Dãy Hi-ma-lay-a.
C. Dãy An-đet.
D. Dãy At-lat.
Đáp án: B
Giải thích:
- Dãy Hi-ma-lay-a nằm ở vị trí tiếp xúc của mảng Ấn Độ-Ôxtrâylia và mảng Âu-Á.
- Khi mảng kiến tạo này xô vào nhau -> Tại vị trí tiếp xúc, vật chất bị nén ép, dồn lại và nhô lên, hình thành các dãy Hi-ma-lay-a, tại đây cũng thường xảy ra hiện tượng động đất, núi lửa...
Câu 5. Dãy núi trẻ An-đet ở Nam Mĩ được hình thành do sự tiếp xúc của hai mảng kiến tạo nào sau đây?
A. Mảng Nam Mĩ và mảng Na-xca.
B. Mảng Nam Mĩ và mảng Phi-lip-pin.
C. Mảng Nam Mĩ và mảng Bắc Mĩ.
D. Mảng Nam Mĩ và mảng Âu-Á.
Đáp án: A
Giải thích: Dãy núi trẻ An-đet ở Nam Mĩ được hình thành do sự tiếp xúc của hai mảng kiến tạo Nam Mĩ và mảng kiến tạo Na-xca.
Câu 6. Sự hình thành của dãy núi trẻ Rôc-ki ở Bắc Mĩ do tác động của hai mảng kiến tạo nào sau đây?
A. Mảng Bắc Mĩ và mảng Na-xca.
B. Mảng Bắc Mĩ và mảng Âu-Á.
C. Mảng Bắc Mĩ và mảng Phi.
D. Mảng Bắc Mĩ và mảng Nam Mĩ.
Đáp án: D
Giải thích: Dãy núi trẻ Rôc-ki ở Bắc Mĩ được hình thành do sự tiếp xúc của hai mảng kiến tạo Bắc Mĩ và mảng kiến tạo Nam Mĩ.
Câu 7. Nhận định nào sau đây không đúng với đặc điểm tầng đá trầm tích?
A. Là tầng nằm trên cùng trong lớp vỏ Trái Đất.
B. Do vật liệu vụn, nhỏ bị nén chặt tạo thành.
C. Có nơi rất mỏng, nơi dày tới khoảng 15km.
D. Phân bố thành một lớp liên tục theo bắc-nam.
Đáp án: D
Giải thích: Tầng đá trầm tích có đặc điểm: là tầng nằm trên cùng trong lớp vỏ Trái Đất, do các vật liệu vụn, nhỏ bị nén chặt tạo thành; phân bố không liên tục khắp bề mặt Trái Đất, có nơi rất mỏng, nơi dày tới khoảng 15km => Nhận định: Phân bố thành một lớp liên tục theo bắc-nam là không đúng.
Câu 8. Dựa vào tiêu chí nào sau đây để phân chia vỏ Trái Đất thành vỏ lục địa và vỏ đại dương?
A. Cấu tạo địa chất, độ dày.
B. Sự phân chia của các tầng.
C. Đặc tính vật chất, độ dẻo.
D. Đặc điểm nhiệt độ lớp đá.
Đáp án: A
Giải thích: Do có sự khác biệt về cấu tạo địa chất, về độ dày… nên vỏ Trái Đất được phân ra thành hai kiểu chính là vỏ lục địa và vỏ đại dương.
Câu 9. Mảng kiến tạo không phải là
A. chìm sâu mà nổi ở phần trên lớp Manti.
B. luôn luôn đứng yên không di chuyển.
C. những bộ phận lớn của đáy đại dương.
D. bộ phận lục địa nổi trên bề mặt Trái Đất.
Đáp án: B
Giải thích: Các mảng kiến tạo nổi lên trên lớp vật chất quánh dẻo thuộc phần trên của lớp man-ti. Hoạt động của các dòng đối lưu vật chất quánh dẻo và có nhiệt độ cao trong lớp man-ti trên làm cho các mảng không đúng yên mà dịch chuyển trên lớp quánh dẻo này.
Câu 10. Động đất và núi lửa xảy ra nhiều nhất ở nơi tiếp xúc của mảng
A. Phi, các mảng nhỏ với các mảng xung quanh.
B. Âu - Á, Nam Mĩ với các mảng xung quanh.
C. Ấn Độ - Ôxtrâylia với các mảng xung quanh.
D. Thái Bình Dương với các mảng xung quanh.
Đáp án: D
Giải thích: Động đất và núi lửa xảy ra nhiều nhất ở nơi tiếp xúc của mảng Thái Bình Dương với các mảng xung quanh. Điển hình là vành đai lửa Thái Bình Dương, đây là một khu vực hay xảy ra động đất và các hiện tượng phun trào núi lửa bao quanh vùng lòng chảo Thái Bình Dương, hình dạng tương tự vành móng ngựa và dài khoảng 40.000 km.
Câu 11. Theo thuyết kiến tạo mảng, thạch quyển gồm có
A. một số mảng kiến tạo.
B. các loại đá nhất định.
C. đại dương, lục địa và núi.
D. đất, nước và không khí.
Đáp án: A. một số mảng kiến tạo.
Giải thích: Theo thuyết kiến tạo mảng, thạch quyển gồm một số mảng kiến tạo. Các mảng này có bộ phận nổi cao trên mực nước biển là lục địa, các đảo và có bộ phận trũng, thấp bị nước bao phủ là đại dương.
Câu 12. Ở Nhật Bản thường xảy ra động đất và núi lửa do tác động của các mảng kiến tạo nào sau đây?
A. Mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương, mảng Bắc Mĩ.
B. Mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương, mảng Phi-lip-pin.
C. Mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương, mảng Nam Mĩ.
D. Mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương, mảng Na-xca.
Đáp án: B. Mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương, mảng Phi-lip-pin.
Giải thích: Nhật Bản là một trong những quốc gia chịu nhiều tác động của động đất và núi lửa nhất trên thế giới vì Nhật Bản nằm ở nơi tiếp xúc của các mảng Âu-Á, mảng Thái Bình Dương và mảng Phi-lip-pin.
Câu 13. Ở vùng tiếp xúc của các mảng kiến tạo không bao giờ là
A. có những sống núi ngầm ở đại dương.
B. có nhiều hoạt động núi lửa, động đất.
C. những vùng ổn định của vỏ Trái Đất.
D. có xảy ra các loại hoạt động kiến tạo.
Đáp án: C. những vùng ổn định của vỏ Trái Đất.
Giải thích: Mỗi mảng kiến tạo đều trôi nổi và di chuyển độc lập với tốc độ chậm (chỉ khoảng vài cm/năm). Trong khi dịch chuyển, các mảng có thể tách rời nhau, xô vào nhau; kết quả là tạo ra các sống núi ngầm, động đất, núi lửa, các dãy núi trẻ,...
Câu 14. Theo thứ tự từ dưới lên, các tầng đá ở lớp vỏ Trái Đất lần lượt là
A. tầng badan, tầng đá trầm tích, tầng granit.
B. tầng đá trầm tích, tầng granit, tầng badan.
C. tầng granit, Tầng đá trầm tích, tầng badan.
D. tầng badan, tầng granit, tầng đá trầm tích.
Đáp án: D . tầng badan, tầng granit, tầng đá trầm tích.
Giải thích: Theo thứ tự từ dưới lên, các tầng đá ở lớp vỏ Trái Đất lần lượt là: tầng badan, tầng granit, tầng đá trầm tích.
Câu 15. Sự hoạt động của các dòng đối lưu vật chất nóng chảy trong lòng Trái Đất là nguyên nhân khiến cho
A. các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển trượt lên bề mặt nhau.
B. các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển được trên vỏ lục địa.
C. các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển được trên lớp Manti.
D. các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển được trên lớp nhân.
Đáp án: C. các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển được trên lớp Manti.
Giải thích: Cơ chế làm cho các mảng kiến tạo có thể dịch chuyển được trên lớp Manti là sự hoạt động của các dòng đối lưu vật chất nóng chảy trong lòng Trái Đất.
